Artificial Intelligence The School of Life Hindi Persian

Artificial IntelligenceYouTube↗ IA↗(long shot)
Education 401.4K views 8.3K likes 196 dislikes 17 Aug 2015 Show Contributors 5

The School of Life 9.7M subscribers N/A YouTube↗

Contributed subtitles

Hindi Divyansh Bhardwaj

Persian مدرسه زندگی فارسی

Chinese (Taiwan) Eugene Zhang

Spanish (Latin America) Elaksandra

Chinese (China) Ben Chow

कृत्रिम बुद्धि की संभावना लोगों को बराबर मात्रा में उत्तेजित और प्रशमित करती है,

دورنمای هوش مصنوعی هم هیجان انگیزه و هم ترسناک.

क्या ये हमें किसी स्वर्ग की ओर ले जाएगा या तकनीकी नरक की ओर ?

آیا ما رو به یجور بهشت می بره یا جهنم تکنولوژی برامون درست می کنه؟

भविष्य में जो हो सकता है उसकी एक स्पष्ट दृष्टि पाने के लिए, अच्छा है की A.I. को तीन श्रेणियों में विभाजित कर लिया जाए

برای درک بهتر این که ممکنه چی بشه، بهتره اِی آی رو به سه گروه تقسیم کنیم:

इनमें से पहली श्रेणी है "artificial narrow intelligence", या जिसे लोग "weak A.I." कहते हैं

اولی هوش مصنوعی محدود که مردم بهش میگن ای آی ضعیف.

इस तरह की A.I. पहले से ही मौजूद है

نوعی از هوش مصنوعی که همین الان هم داریم.

यह A.I. उस तरह की है जो big data और जटिल algorithms का उपयोग आपके Facebook टाइमलाइन की व्यवस्था करने या शतरंज में आप को हराने के लिए करता है

همونی که از حجم بالای دیتا و آلگوریتمای پیچیده برای چیدن تایم لاین فیس بوک یا بازی شطرنج استفاده می کنه.

narrow A.I. कि बुद्धिमता एक बहुत विशिष्ट क्षेत्र तक ही सीमित है; यह ट्यूरिंग परीक्षण पारित करने में सक्षम नहीं हो सकता है

اِی آی محدود در واقع فقط در یه موضوع خاص و ویژه باهوشه مثلا شاید تست تورینگ رو پاس نکنه!

लेकिन हमारे जीवन, बुनियादी सुविधाएं, और वित्तीय बाजार पहले से ही उस पर बहुत निर्भर कर रहे हैं

ولی زیر ساختِ صنعت و بازارهای مالی متکی به این نوع ازهوشه.

AI की सीढ़ी पर अगला कदम artificial general intelligence (कृत्रिम सामान्य बुद्धि) या strong AI (मज़बूत AI) है

سطح بعدی تو این نردبون هوش عمومی یا قویه!

यह वो बुद्धि है जो कि, आखिरकार, उसी प्रकार सोच सकती है जिस प्रकार हम सोचते हैं | हम शायद अभी इससे 30 साल दूर हैं |

این هوش می تونه در نهایت مث ما فکر کنه. احتمالا سی سال با این مرحله فاصله داریم.

मजबूत AI बनाने कि बाधाएं ऐसी machines बनाने पर निर्भर हैं जो कि वो काम करने में भी सक्षम हों जो काम मनुष्य आसानी से कर लेते हैं

چالش در اینه که چیزی بسازیم که کارهایی که برای انسان آسونه رو خوب انجام بده.

लेकिन मशीनें, परंपरागत रूप से, इस काम में ठोकर खाती आ रहीं हैं

همون کارایی که فعلا ماشینها توانجام دادنش دست و پا چلفتی هستن.

विचित्र रूप से, उन मशीनों का निर्माण करना काफी आसान है जो advanced calculus कर सकें

جالبه که ساختن ماشینی که معادلات ریاضی پیشرفته حل می کنه خیلی راحت تره،

उनकी तुलना में में जो कि fridge से दूध ला सकें, दादी को पहचान सकें या फिर सीढ़ियों के ऊपर चल सके

از ساختن ماشینی که شیر از یخچال دربیاره، مادر بزرگو بشناسه یا از پله بالا بره.

हमारे दिमाग, तथाकथित "रोजमर्रा के कार्यों" में शानदार हैं जैसे की 3D छवियों की डिकोडिंग,

مغزهای ما برای کارای روزانه عالیه مثلا رمزگشایی تصویر های سه بعدی،

लोगों की मंशा कायम करना, आकस्मिक ताने पहचानना । हम यहाँ मशीनों से काफी आगे निकल आये हैं

حدس انگیزه های آدما و درک طعنه ها و کنایه ها. تو اینا ما خیلی از ماشین جلوتریم.

कुछ वैज्ञानिकों का शक है कि हम कभी भी मजबूत AI देख पाएंगे,

بعضی دانشمندا تردید دارن که هرگز به اِی آی قوی برسیم.

लेकिन आजकल के AI एक्सपर्ट में बहुमत को लगता है कि हम आने वाले दशकों में वहां पहुँच जाएंगे

ولی متخصصین معاصر میگن تا دهه های آتی بهش می رسیم.

यदि आपकी उम्र 35 से कम है तो अच्छी संभावना है की आप strong AI के दौर में प्रवेश करते समय मौजूद होंगे

اگر زیر سی و پنج سالتونه به احتمال زیاد عصر اِی آی قوی رو می بینید.

तो, क्या होगा दुनिया का अगर हम एक ऐसी बुद्धि बनाने में सक्षम होते हैं जो की हमारी बुद्धि की बराबरी या होड़ कर सके ?

حالا چی میشه وقتی به هوشی برسیم که با ما رقابت کنه یا جلو بزنه؟

ख़ैर, यह होड़ बहुत काम समय के लिए ही रहेगी

در واقع دوره ی رقابت خیلی کوتاه خواهد بود:

क्योंकि मजबूत AI के बारे में महत्वपूर्ण बात यह है कि यह सीखने और निर्देशों के बिना अपने दम पर खुद को अपग्रेड करने में सक्षम हो जाएगा

چون اولا اِی آی قوی یاد می گیره و خودشو ارتقا میده بی این که هیچ دستوری بهش بدن،

यही इसे इतना क्रांतिकारी और अलग बनाता है किसी भी उस मशीन से जो हमने आज तक बनाई है

همینه که ای آی نسبت به هر چی تا حالا ساختیم اینقدر متفاوت و انقلابیه!

यह अब निर्माता की ज़िम्मेदारी नहीं रहेगी की उसकी बनाई हुई चीज़ की संभावनाओं का पूरा मानचित्रण किया जाए

سازنده دیگه نقشی در تعیین امکانات چیزی که ساخته نداره:

मशीन को एक आधारभूत क्षमता दी जाएगी, लेकिन फिर मशीन जैसे जैसे विकसित होगी वह इस पर आगे निर्माण कर सकती है

یه ظرفیت پایه بهش میدن و خودش بر اون پایه پیش میره.

यह एक परीक्षण और त्रुटि शिक्षार्थी हो जाएगा जिसके पास कौशल प्राप्त करने के लिए अनंत क्षमता होगी

با آزمون و خطا یاد می گیره و ظرفیت کسب مهارتش نامحدوده،

इसके पास वह होगा जिसे AI विशेषज्ञ "recursive self improvement" (पुनरावर्ती आत्म सुधार) कहते हैं

این امکانه که متخصصا بهش می گن خودسازی تکرار پذیر.

यह महत्वपूर्ण इसीलिए है क्योंकि इसका मतलब होगा कि एक बार अगर ये मनुष्य के स्तर तक पहुँच जाए तो AI के पास रुकने का कोई कारण नहीं होगा

فهم این خیلی مهمه چون دلیلی نداره وقتی ماشین به انسان رسید همونجا توقف کنه!

जितनी अधिक बुद्धिमान यह प्रणाली बनती रहेगी, यह खुद को सुधारने में बेहतर होती रहेगी, इसीलिए यह और अधिक सीखती और करती रहेगी

هر چی باهوش تر بشه، در ارتقای خودش هم موفق تر و بهترمیشه!

यह गुणी चक्र बुद्धिमता में एक घातीय वृद्धि के बराबर है जो मानवता को चकित छोड़ देगा

این چرخه مثبت بطور تصاعدی و حیرت آوری جلوی چشم انسان رشد می کنه:

लेकिन हैरान, छोटा और बहुत डरा हुआ भी

انسانی که گیج شده، کوچک شده و احتمالا خیلی ترسیده.

लेकिन हो सकता है कि इस सब में बिलकुल भी समय न लगे, शायद कुछ महीने ही, इससे पहले कि मशीन अपने निर्माता से चालाक हो जाए

زیاد طول نخواهد کشید شاید چند ماه تا ماشین از خالق خودش خردمندتر بشه.

यही समय है जो कि बहुत ही रोमांचक हो जाता है।

اینجاست که همه چی هیجان انگیز میشه.

यही वह पल है जिसका उल्लेख singularity से किया जाता है

این رو بهش می گن تکینگی، یا موقعیت استثنایی!

यहीं हमारा सामना तीसरे प्रकार के AI से होता है, "artificial superintelligence"

اینجا وارد سومین قلمروی ابرهوش مصنوعی میشیم.

तकनीकी तौर पर, यह कोई भी वह AI है जो बुद्धिमत्ता के मानव स्तर से थोड़ा भी अधिक है

از نظر فنی یعنی هوشی که حتی شده یکم از سطح آدم فراتر بره.

लेकिन कोई भी आत्म सुधार करने वाला superintelligence बहुत तेज़ी से सुधार करने के लिए सुनिश्चित होगा

ولی هر هوش با توان خودسازی قطعا بسرعت پیش میره و

वह AI जो इस स्तर को हासिल कर लेगा वह जल्द ही हमसे काफी आगे निकल जाएगा

یقینا طولی نمی کشه که فرسنگها از ما جلو میزنه.

और ऐसे बयान जैसे कि "ठीक है , चलो बस इसे बंद कर दें"

و حرفایی مثل این که : "خب خاموشش می کنیم"،

Internet को गुलेल से नीचे लाने के प्रयास के समान हो सकता है

مث اینه که بخوایم با تیرکمون سنگی اینترنتو از کار بندازیم.

ऐसी एक बुद्धि कि संभावना लोगो को बराबर मात्रा में उत्तेजित और डराता है

دورنمای چنین هوشی مردم رو به یه اندازه منزجر یا هیجان زده می کنه.

हम दो वैकल्पिक भविष्यों कि तरफ बढ़ रहे हैं

با سرعت و عدم قطعیت کسی که از هواپیما بی چتر نجات بیرون پریده،

उस skydiver कि गति और अनिश्चितता के साथ जो यह याद नहीं कर पा रहा कि उसने पैराशूट पहना है या कोई झोला

میرسیم به دو تا آینده ممکن:

सहित कुछ: बिल गेट्स, स्टीफन हॉकिंग, और एलोन मस्क इतना डर रहे हैं

افرادی مثل بیل گیتس، استیون هاوکینگ و اِلون ماسک چنان ترسیده ان،

वे मानते हैं कि जो superintelligence हम बनाएँगे उसे कभी भी प्रभावी रूप से काबू करने में सक्षम नहीं हो पाएंगे

که می گن امکان نداره بتونیم ابر هوش ساخت خودمون رو کنترل کنیم.

कृत्रिम दिमाग सिर्फ एकल उद्देश्य से अपने लक्ष्यों का पीछा करते रहेंगे और इन लक्ष्यों का हमारे साथ मेल खाना ज़रूरी नहीं है

ذهنای مصنوعی با لجاجت راه خودشون رو میرن و اهداف اونا لزوما اهداف ما نیست.

एक मशीन हमें विशेष रूप से मारना नहीं चाहेगी

البته ماشین الزاما بطور خاص دنبال کشتن ماها نخواهد بود،

लेकिन उसकी नीतिभ्रष्टता का मतलब यह भी हो सकता है कि वह हमारे विलुप्त होने का कारण के लिए सहर्ष प्रस्तुत करे

ولی بی وجدانی اش یعنی این که اگه لازم شد با انقراض بشر مشکلی نداره.

इन आलोचकों का कहना है कि बुद्धि मूल्यों से परिपूर्ण नहीं है

این منتقدا میگن که هوش ارزش مدار نیست.

ऐसे सोचना आकर्षक है कि कुछ भी बुद्धिमान बस स्वाभाविक रूप से अस्पष्ट मानवीय मूल्यों का विकास कर लेगा

آدم وسوسه میشه فکر کنه که هر هوشی یه جورایی اخلاق هم پیدا می کنه،

जैसे, सहानुभूति और जीवन के प्रति सम्मान,

مثلا همدلی یا احترام به زندگی.

लेकिन इसकी गारंटी नहीं दी जा सकती क्योंकि नैतिक मूल्य विशुद्ध रूप से मानव सिंद्धान्तों पर आधारित हैं

ولی هیچ تضمینی نیست چون ارزش های اخلاقی فقط به مفروضات عرفی انسانی بنده!

यह देखते हुए कि हमें आपस में भी सही और गलत पर सहमति बनाना असंभव लगता है

و ما خودمون هم با خودمون تفاهم نداریم که چی درسته و چی غلط!

इच्छामृत्यु या गर्भपात जैसे क्षेत्रों में, तो

مثلا مرگ خودخواسته بیماران یا سقط جنین رو تصور کنید.

कैसे संभव है एक कंप्यूटर को ऐसे ज्ञान से प्रोग्राम करना जिससे कि उसे सुख से और मज़बूती से नैतिक समझ जा सके

چطور ممکنه برنامه ای بنویسیم که در کمال صحت و عافیت اخلاق مدار باشه؟

यह तो एक निराशावादी कोण है, लेकिन इसमें एक अधिक हंसमुख कोण भी है

تا اینجا دیدگاه بدبینانه بود، دیدگاه مثبت تری هم البته هست:

आशावादियों के अनुसार, artificial super intelligence की दुनिया में

از دید خوش بین ها در دنیای ابر هوش مصنوعی،

मशीनें हमारे अधीन ही रहेंगी, हम उन्हें किसी की भी हत्या नहीं करने या किसी को भी नुक्सान नहीं पहुचाने जैसे कुछ बुनियादी नियम देंगे

ماشین هنوز خدمتکار انسانه، بهشون یه سری قوانین پایه میدیم مثلا آدم نکش یا صدمه نزن.

और तब वे उन सब कामों को पूरा करने में लग जाएंगे जिन्होंने हमें आज तक परेशान किया हुआ है

بعد میفرستیمشون دنبال حل معضلاتی که نتونستیم حل کنیم.

super intelligence की तात्कालिक प्राथमिकता हमें मुफ्त ऊर्जा पैदा करने में मदद करना होगी

اولولیت اولِ ابر هوش، خلق انرژی رایگان میتونه باشه.

बदले में, नाटकीय रूप से लगभग सब चीज़ों की कीमतें भी कम हो जाएंगी

در نتیجه قیمت همه چی بشدت ارزون میشه.

जल्द ही हम उस दौर में होंगे जिसका वर्णन Google के मुख्य futurologist Ray Kurzweil 'abundance' (बहुतायत) के रूप में करते हैं

میرسیم به عصری که آینده شناس ارشد گوگل رِی کِرزوِیل بهش میگه عصر نعمت و فراوانی.

वर्तमान की सभी चीज़ों की कीमतें लगभग $0 तक गिर जाएंगी, जिस तरह से अभी तक data की लागत है

قیمت همه چی به صفر میرسه شبیه قیمت فعلی دیتا.

पैसों के लिए काम करना, अनिवार्य रूप से, समाप्त हो जायेगा

کار کردن برای پول به پایان خودش می رسه.

असली चुनौती यह होगी की इस बहुतायत के साथ कैसे दुखी न हुआ जाये

چالش اصلی این میشه که با این همه نعمت، خوشی زیر دلمون نزنه.

वैसे भी, Palm Springs और Monte Carlo पहले से ही अमीर लोगों के कुछ काम न करने खतरों को इंगित करते हैं

همین الانم ریخت و پاش درمونته کارلو و پالم اسپرینگز داره نشون میده پولداری و بیکاری چقدر خطرناکه!

यहां समाधान AI के एक पक्ष को विकसित करना है, जिसे दिलचस्पी से A.E.I., या Artificial Emotional Intelligence (कृत्रिम भावनात्मक बुद्धि) का करार दिया गया है

راه حل ایجاد چیزیه که بهش میگن هوش عاطفی مصنوعی

यह A.E.I. हमारे मुश्किल कामों के भावनात्मक, मनोवैज्ञानिक और दार्शनिक पक्षों में हमारी मदद करेगा

اِی ای آی به مسایل چالش انگیز عاطفی، روانی و فلسفی رسیدگی می کنه.

हमें मदद मिलेगी अपने मानस को समझने में,अपनी भावनाओं को माहिर करने में, अपनी सच्ची प्रतिभा को बाहर निकालने में

کمک می کنه روان خودمونو درک کنیم، به احساساتمون فایق بشیم و استعدادامونو محقق کنیم.

हमें जीवन में वह मिल जाएगा जिसे करना के लिए हम सबसे अनुकूल हैं

همون کاری رو می کنیم که براش ساخته شدیم.

और हमारा उन लोग से मिलने में मार्गदर्शन होगा जिनके साथ हम अच्छे और संतोषजनक रिश्ते कायम कर सकते हैं

راهنمایی میشیم به سمت کسانی که باهاشون به رابطه خوب و ارضا کننده میرسیم.

कई मनोवैज्ञानिक गलतियों में से अधिकाँश जो हमारे जीवन को बर्बाद कर सकती हैं उन्हें टाला जा सकता है

بیشتر اشتباهات روانی که باعث میشه عمرمون رو هدر بدیم قابل پیشگیری میشه،

बजाय असुरक्षा और विसंगतियों की एक मानसिक कोहरे के माध्यम से चूकने के

بجای این که در مهِ ذهنی حاصل از عدم قطعیت و عدم امنیت دست و پا بزنیم.

हम एक अधिक दयालु, खुश और समझदार भविष्य की ओर निर्देशित होंगे

هدایت میشیم به آینده ای مهربونتر، شاد تر و عاقلانه تر.

विज्ञान कथाओं को कभी कभी अभिजात वर्ग में खारिज कर दिया जाता है

گاهی جمعهای اشراف و خواص تخیلات علمی رو رد می کنن.

परंतु अब हम देख सकते हैं कि : आज से 50 साल आगे कि सोचना और जीवन कि कल्पना करना हमारे लिए मुख्य कार्य है

ولی باید درک کنیم که اندیشه در مورد آینده و تصورِ بیست یا پنجاه سال دیگه وظیفه خطیر همه ماست.

हम सभी को, अपने मन में, एक तरह का विज्ञान कथा लेखक होना चाहिए

همه باید بنوعی نویسنده رمان علمی تخیلی باشیم.

हम सब मानव इतिहास में एक बड़े बदलाव से पहले संतुलित हैं

ما سر مهم ترین دو راهی تاریخ بشر قرار گرفتیم.

हमें बुद्धिमत्ता का निर्माण करना है ताकि हम यह नियंत्रित कर सकें की हम किस ओर जा रहे हैं

باید به اون خرد برسیم تا انتخاب کنیم از چه راهی بریم.

और उसका मतलब यह भी है की उन चीज़ों के बारे में वास्तविकता से सोचा जाए जो कि आज बहुत लुभावनी लग रही हैं

بخشی از اون خرد، تفکر در مورد چیزاییه که امروز شاید خواب و خیال بنظر بیاد.

मनुष्य उपकरण बनाने वाला जानवर है

انسان حیوانیه که ابزار می سازه.

हम दूसरों से एकदम अलग उपकरण बनाने कि कगार पर हैं

ما در شرف ساختن یه ابزار بی سابقه و بی مانند هستیم.

अब तरीक़ा यह होगा कि हर उपकरण के मूल प्राचीन उद्देश्य से जुड़ा रहा जाए

راهش اینه که بچسبیم به اون هدف باستانی که همه ی ابزارها تا الان داشتن،

जो यह है कि जिस काम को हम कर रहे हैं उस काम को और प्रभावी ढंग से करने में हमारी मदद की जाए

یعنی انجام کاری که هدف ماست با قابلیت بهتر.

अगर हम अपने दिमाग से काम लें, तो कोई वास्तविक कारण नहीं है की कंप्यूटर्स हमसे दूर निकल जाएं

اگر حواسمون جمع باشه دلیلی نداره کامپیوترها لزوما از ما فاصله بگیرن.

वे बस हमारे सबसे पहले के चकमक पत्थर से बानी कुल्हाड़ियों के बहुत अच्छे संस्करण होने चाहिए

بلکه فقط نسخه های بهتری خواهند بود از ابزارهای اولیه ای مثل تیغه ی تبر!! ترجمه برای دوبله: دکتر ایمان فانی