The Great SilenceYouTube↗  IA↗(long shot)
Entertainment  7.3M views 277.1K likes 2.8K dislikes   30 Nov 2018
LEMMiNO 5.9M subscribers Sweden YouTube↗


Please select the problem
You must specify your email and describe the problem in detail
Describe your problem in detail if it's not obvious

Click to Play Video Click to Play Video
V roce 1967 prozkoumávala doktorandka Cambridgeské univerzity Jocelyn Burnellová
1967-ci ildə Kembric universitetindən olan aspirantura tələbəsi Jocelyn Burnell
oblohu za pomocí nově sestrojeného radioteleskopu.
yeni quraşdırılan radio teleskop ilə səmanı araşdırırdı.
Po několika týdnech objevila něco podivného.
Bir neçə həftə sonra o qəribə bir şey kəşf etdi.
Teleskop zachytil rádiový signál, který, jak se zdálo, pulzoval.
Əldə olunan siqnal impuls yayan (döyünən) siqnala bənzəyirdi.
Tyto pulzy měly interval vždy přesně 1,33 sekundy
İmpulslar arasında 1.33 saniyə fasilə var idi
a původně se myslelo, že se nejedná o nic jiného než o člověkem vytvořené rušení.
və əvvəlcə bunun insan tərəfindən yaradılan texnologiyanın müdaxiləsi olduğunu düşündü.
Brzy však začalo být zjevné, že tento signál ve skutečnosti pochází z hlubin vesmíru,
Ancaq tezliklə siqnalın həqiqətən də dərin kosmosdan yayıldığı aşkarlandı
a neochvějná přesnost jeho pulzů byla něco, co předtím nikdy nikdo neviděl.
və bu impulsların belə sabit dəqiqlikləri əvvəllər rast gəlinənlərə bənzəmirdi.
Mnozí se tedy přirozeně začali ptát, zda jde o přirozený jev, nebo o vysílání
Buna görə də, bir çoxu bunun təbii hadisə, yoxsa başqa sivilizasiyadan gələn mesaj olub-olmadığını
jiné civilizace.
sorğulamağa başladı.
Zdroj tohoto signálu dokonce dostal název LGM-1, zkráceně z "little green men" (malí zelení mužíčci)
Hətta siqnalın mənbəyini LGM-1, yəni "little green men" (kiçik yaşıl adamlar) olaraq adlandırdılar
a i sama Burnellová přemýšlela, jestli se jí nepodařilo objevit
və hətta Burnell özü də heyrətlənib həqiqətən də Yerdən kənar ilk həyat izini
první známky života mimo Zemi.
kəşf edib-etmədiyi haqqında düşünürdü. BÖYÜK SƏSSİZLİK
Jak by se dalo očekávat, netrvalo dlouho a na povrch se dostalo hned několik přirozených vysvětlení
Gözlənilən kimi, uzun sürmədən təbii açıqlamalar gəlməyə başladı
a nyní již víme, že tyto pulzující signály jsou vytvářeny rotujícími neutronovými hvězdami
və indi biz bilirik ki, bu "döyünən" siqnallar sürətlə fırlanan neytron ulduzlardan,
známými jako pulsary,
mayakların yaydığı işığa bənzər şüalar yayan
které vysílají paprsky záření podobně, jako když maják vyzařuje kužel světla.
pulsarlardan qaynaqlanır.
Když nic jiného, byl z toho hezký obrázek na album.
Çox keçmədi ki, bu siqnallar qəşəng bir musiqi albomunun üz qabığına çevrildi.
Od té doby vzniklo mezinárodní úsilí známe jako hledání mimozemské inteligence SETI,
O vaxtdan bəri "yadplanetdə intellekt axtarışı" kimi tanınan beynəlxalq layihə
které aktivně poslouchá případná umělá vysílání,
aktiv şəkildə süni siqnalları axtarır
ale prozatím to vypadá, že jsme jediní, kdo do prázdna cokoliv vysílá.
ancaq görünür hələ ki, boşluğa siqnallar göndərən elə yalnız özümüzük.
Lidstvo posílalo do vesmíru rádiové přenosy větší polovinu století,
İnsanlar demək olar bir əsrdir ki, kosmosa radio siqnallar "sızdırır"
takže jacíkoliv odposlouchávající mimozemšťané v okruhu sta světelných let by potenciálně mohli zachytit naši přítomnost.
yəni, 100 işıq ili içində pusquda olan hansısa bir yadplanetli varlığımızdan potensial olaraq xəbərdar olmalıdır.
Za touto neviditelnou rádiovou bublinou obklopující asi 15 tisíc hvězd je však Země jen další tichý kamínek.
Bu 15.000-ə yaxın ulduzu əhatə edən görünməz siqnal topunun yanında Yer sadəcə səssiz bir tozdur.
Kromě toho se technologie neustále zlepšuje a tyto rádiové průsaky jsou drasticky omezovány.
Təkcə bu yox, həm də texnologiya inkişaf etdikcə bu siqnal yayımı xeyli dərəcədə azalıb.
Zanedlouho by se mohla Země vrátit do stavu rádiového klidu.
Tezliklə Yer siqnal cəhətdən səssiz bir yerə dönə bilər.
Jestliže se většina civilizací zlepšuje a nakonec i překoná radiotechniku podobným tempem,
Əgər sivilizasiyaların çoxu inkişaf edib və nəticədə bizimkinə bənzər bir tempdə radio texnologiyasını ötüb keçirsə,
rádiový podpis kterékoliv jedné civilizace by mohl být zachytitelný pouze po velmi krátkou dobu.
hər hansı bir sivilizasiyanın siqnal izləri çox qısa bir zamanda müşahidə oluna bilər.
A co je horší, tento rádiový oblak je velmi slabý a s jeho rozšířením napříč galaxií
Həmçinin bu siqnallar çox zəifdir və qalaktikaya yayıldıqca
je stále více rozptýlený.
daha da zəifləyir.
Jedny z nejsilnějších signálů, které unikají do vesmíru, jsou emise vojenských radarů
Kosmosa yayılan ən güclü siqnallarımızın çoxu hərbi radar texnologiyasından qaynaqlanır
a z hlediska mezihvězdných vzdáleností mají daleko vyšší šanci, že je někdo objeví,
və bu siqnalların ulduzlararası məsafələrdə aşkar olunma şansı
než běžné televizní vysílání.
ortalama televiziya yayımından daha çoxdur.
Square Kilometer Array, obří interferometr, který má být vybudován v Jihoafrické republice a v Austrálii,
"Square Kilometer Array", Cənubi Afrika və Avstraliyada tikiləcək nəgəng interferometr
by mohl být dostatečně citlivý, aby zachytil i slabou rádiovou stopu civilizace pozemského typu,
bir neçə yüz işıq ili məsafəsindəki Yerə bənzər sivilizasiyadan gələn zəif siqnalı
a to na vzdálenost několika set světelných let.
aşkar edə biləcək qədər həssas olmalıdır.
Pro detekci vzdálenějších signálů by bylo potřeba důmyslnějších způsobů komunikace.
Daha uzaq siqnalları aşkar etmək üçün isə kommunikasiyada daha ciddi addımlar atmaq lazım gəlir.
Vyspělé civilizace by kupříkladu mohly zkonstruovat silné majáky
Məsələn, inkişaf etmiş sivilizasiyalar
jejichž záměrem by bylo schválně zesílit jejich rádiovou stopu.
"siqnal parlaqlığını" artırmaq üçün xüsusi işıq yayan cihazlar işlədə bilər.
Tyto majáky by bylo značně nákladné udržovat, protože by spotřebovávaly nepřeberná množství energie
Bu cihazlar uzun müddət ərzində həddindən artıq enerji istifadəsi səbəbilə
po dlouhá období.
biraz baha ola bilər.
Méně náročnou alternativou by byl soustředěný paprsek záření,
Daha ucuz bir alternativ isə çoxtərəfli şüalanma yerinə
v protikladu ke všesměrovému vysílání.
fokuslanmış şüalanma olardı.
V roce 1974 vyslala observatoř v Arecibu v Portoriku slavnou mezihvězdnou zprávu
1974-cü ildə Puerto Riko'daki Arecibo Rəsədxanası 25.000 işıq ili uzaqlıqdakı kürəşəkilli ulduz topasına
směrem ke kulové hvězdokupě vzdálené asi 25 tisíc světelných let.
məşhur ulduzlararası mesajını göndərdi.
Její vysílání trvalo méně než tři minuty, takže případní posluchači, kteří se nacházeli na dráze tohoto signálu,
Mesaj 3 dəqiqədən az müddətdə ötürüldü, yəni siqnalın rast gəldiyi hərhansı bir yadplanetlinin onu aşkar etməsi üçün
by neměli na její detekci ani tři minuty a druhou šanci nikdy nedostanou.
3 dəqiqədən az vaxtı və sadəcə bir şansı var idi.
V roce 1977 jsme to možná byli my, kdo poslouchal takovouto mezihvězdnou zprávu,
Bəlkə də biz, 1977-ci ildə planetimiz ani enerji axınına məruz qalanda, belə bir ulduzlararası mesajı
když napříč planetou přeletěl náhlý energetický výkyv.
qəbul edən tərəfdə olmuşuq.
Navzdory mnohým pokusům o opětovné zachycení se signál Wow!
Təkrarlanan yenidən aşkaretmə cəhdlərinə baxmayaraq, məşhur "Wow!" siqnalı
nikdy nepodařilo znovu detekovat a jeho původ nikdy nebyl jednoznačně určen.
bir daha görünmədi və onun mənbəyi heç vaxt qəti şəkildə müəyyənləşmədi.
Jakkoliv je nepravděpodobné, že by byl mimozemského původu,
Az ehtimal olsa da siqnalın süni mənbədən gəlməsini nəzərə alaraq
byla v roce 2012 odeslána odpověď přibližným směrem, odkud kdysi přiletěl.
2012-ci ildə siqnalın gəldiyi tərəfə "cavab" mesajı göndərildi.
V galaxii tak staré a rozlehlé jako je Mléčná dráha je pravděpodobnost, že dvě civilizace
Süd Yolu kimi qədim və nəhəng qalaktikada iki sivilizasiyanın təsadüfi istiqamətlərdə qısa "qışqırmalarla"
na sebe narazí tak, že náhodně na různých místech chvilku křičí, mizivá.
bir-birilərinə rast gəlmə ehtimalı çox deyil.
Abychom naše šance zvýšili, musíme omezit náš výběr cílů tak, že najdeme
Şansımızı çoxaltmaq üçün, biz digər texnoloji və bioloji izləri axtarmaqla
další technologické a biologické znaky.
hədəflərin seçimini məhdudlaşdırmalıyıq.
V roce 1995 byla objevena první planeta mimo sluneční soustavu, která obíhala kolem hvězdy podobné Slunci.
1995-ci ildə Günəş sistemi xaricində Günəşə bənzər ulduz ətrafında fırlanan ilk planet kəşf olundu.
Nyní již víme, že drtivá většina stovek miliard hvězd v Mléčné dráze
Bizə indi məlumdur ki, Süd Yolu qalaktikasındakı milyardlarla ulduzun çoxu
je domovem alespoň jedné planety.
ən azı bir planetə ev sahibliyi edir.
Také víme, že miliardy z těchto planet mají podobnou velikost jako Země
Biz onu da bilirik ki, onların arasında ölçüsü Yerin ölçüsünə oxşar
a obíhají své slunce v tzv. obyvatelné zóně.
və orbiti Günəş kimi bir ulduzun yaşam zonasında yerləşən milyardlarla belə planet var.
To znamená, že na jejich povrchu by mohla existovat tekutá voda, která je základní podmínkou
Bu o deməkdir ki, planetin səthində həyat üçün vacib element sayılan maye halındakı su
pro nám známý život.
mövcud ola bilər.
A dokonce i miliardy měsíců mimo naši sluneční soustavu by mohlo být schopno podporovat život.
Bundan başqa, Günəş sistemi xaricindəki milyardlarla peykdə də həyat olma ehtimalı var.
Na základě těchto znalosti byla v roce 2017 vyslána zpráva k některým nejméně vzdáleným
Bunu nəzərə alaraq, 2017-ci ildə o vaxta qədər kəşf olunmuş, bizə ən yaxın və Yerə ən çox bənzəyən
a Zemi nejpodobnějším exoplanetám, jaké byly doposud objeveny.
ekzoplanetlərdən biri istiqamətində bir mesaj göndərildi.
Ona zpráva sestávala z několika hudebních skladeb a základních informací o lidstvu
Mesaj bir sıra musiqi əsərlərindən və bəşəriyyət haqqında bəsit bilgilərdən ibarət idi
a byla-li by cílová planeta obydlená, mohli bychom očekávat odpověď již kolem roku 2044.
və o planetdə yaşam varsa, təxminən 2044-cü ildə bir cavab ala bilərik.
Tady je malá ukázka takové budoucnosti. LIDSTVO PONECHÁNO OSUDU NEDALEKOU EXOPLANETOU
Gəlin qısaca bu hadisənin necə baş verə biləcəyinə baxaq. Qəzet: "Ekzoplanet yoxluğu çəkən bəşəriyyət"
Nicméně obyvatelnost nezaručuje obydlení.
Bununla belə, yaşam potensialının olması yaşamın olacağına qarantiya vermir.
Abychom určili, zda potenciálně životaschopná planeta skutečně život má,
Potensial yaşam ola biləcək bir planetdə həqiqətən hazırda yaşamın olub-olmamasını müəyyən etmək
potřebovali bychom důkladnější průzkum.
daha diqqətli bir araşdırma tələb edər.
Například analýzou hvězdného svitu procházejícího atmosférou exoplanety
Məsələn, ekzoplanetin atmosferində yaxındakı ulduzdan gələn işığı analiz etməklə
bychom mohli odvodit její chemické složení.
onun kimyəvi tərkibini öyrənmək mümkündür.
Spektrum atmosféry bohaté na kyslík se bude lišit od spektra atmosféry bohaté řekněme na vodík.
Oksigenlə zəngin atmosferin spektri ilə, məsələn hidrogenlə zəngin atmosferin spektri fərqlənəcək.
Víme-li, že organismy schopné fotosyntézy jsou do značné míry zodpovědné za výskyt kyslíku na Zemi,
Yerdəki oksigenin çox hissəsinin fotosintez vasitəsilə bitki və orqanizmlərdən gəldiyini nəzərə alsaq,
atmosféra exoplanety s podobnou koncentrací kyslíku by mohla být považována za známku života.
hansısa bir ekzoplanetin atmosferində Yerdəkinə oxşar oksigen miqdarını həyat əlaməti kimi görə bilərik.
Tento jev je znám pod názvem biosignatura.
Bu "bioimza" kimi tanınır.
Toto ovšem není zdaleka definitivní, protože kyslík by také mohl být výsledkem různých abiogenních procesů.
Amma oksigenin həm də müxtəlif abiogenetik (cansız->canlı orqanizm) proseslərdən yarana bilmə ehtimalını nəzərə alsaq, bu fikirin də qətiliyi sual altına düşür.
Z tohoto důvodu se astrobiologové více zabývají určitými chemickými sloučeninami,
Beləliklə, astrobioloqlar daha çox müəyyən kimyəvi birləşmələrlə maraqlanırlar,
protože by bylo mnohem méně pravděpodobné, aby v nepřítomnosti života koexistovaly například metan a oxid uhličitý.
çünki həyat olmayan yerdə, məsələn metan və karbon dioksidin eyni vaxtda mövcud olması şansı çox daha azdır.
Když už jsme u oxidu uhličitého, některé chemikálie by mohly být indikátory průmyslového znečištění
Karbon dioksiddən danışmışkən, bəzi maddələr sənaye çirklənməsinin əlaməti ola bilər
a tudíž by uměle vyvolaná změna klimatu mohla posloužit jako univerzální známka neinteligentního života.
və beləliklə süni şəkildə yaranmış iqlim dəyişikliyini intellektsiz həyata işarə edən universal bir əlamət kimi qəbul edə bilərik.
V kombinaci s biosignaturami bychom mohli být schopni najít také stopy po technologii.
Bioimzalardan əlavə, biz həm də texnologiya izlərinə rast gələ bilərik.
Kupříkladu exoplaneta obklopená hustým orbitálním pásem umělých družic nebo vesmírného smetí
Məsələn, sıx süni peyk və ya kosmik tullantı kəməri ilə əhatə olunmuş bir ekzoplanet
by mohla být zachycena během tranzitu své hvězdy.
öz ulduzu ətrafında fırlanarkən müşahidə oluna bilər.
Toto by byl příklad technosignatury.
Bunu "texnoimza"-ya misal kimi göstərə bilərik.
Odvážnějším příkladem by byla megastavba.
Bir meqastruktur isə daha ağır bir misal olardı.
Prvotní spekulace kolem objevu pulsarů se staly jakýmsi opakovaným průvodním jevem.
Pulsarların kəşfi ilə gündəmə gələn ilkin fərziyyə təkrarolunan bir mövzuya çevrilib.
Kdykoliv nějaký astronomický objev zpočátku nelze vysvětlit,
Hər dəfə hansısa bir astronomik kəşfin açıqlaması çətinləşdikdə
do středu pozornosti se dostanou horečné spekulace o mimozemšťanech.
yadplanetlilər haqqında güclü fərziyyələr gündəmə gəlir.
V posledních letech této diskusi dominuje kuriózní hvězda
Son illərdə isə, bu müzakirə əsasən 1500 işıq ili uzaqlıqda olan
vzdálená přibližně 1500 světelných let.
qəribə bir ulduz haqqında gedir.
Tato hvězda se projevuje prudkými světelnými fluktuacemi a občas zeslábne až o 22 %,
Bu ulduz qeyri-adi işıq dalğaları nümayiş etdirir və bəzən bu işığın parlaqlığı təxminən 22%-ə qədər azalır
takže jedna z hypotéz praví, že mimozemská megastavba blokuje její světlo.
və bir fərziyyəyə görə ulduzdan gələn işığın qarşısını hansısa bir yadplanetli meqastrukturu kəsir.
Přestože důkaz astroinženýrství nelze zcela vyloučit,
Astromühəndisliyin gəldiyi nəticəyə görə isə
dnes se kloníme k názoru, že slábnutí jejího svitu nezpůsobuje nic víc než prach.
işığın belə azalmasının səbəbi tozdan başqa bir şey deyil.
Existenci okolohvězdných megastaveb zpopularizoval teoretický fyzik
İnkişaf etmiş sivilizasiyaların ulduzlarından enerji almaq üçün işlədə biləcəyi potensial bir vasitə kimi
Freeman Dyson v roce 1960, jakožto potenciální způsob vyspělé civilizace,
ulduzətrafı meqastrukturların mövcudluğu haqqında fikirlər nəzəri fizik Freeman Dyson tərəfindən
jak získávat energii své hvězdy.
1960-cı ildə populyarlaşıb.
Dnes jsou známé jako Dysonova sféra a Dysonův roj.
Bu fikir əsasən Dyson kürəsi kimi tanınır.
Podle Kardašovovy škály, metody měření spotřeby energie dané civilizace,
Sivilizasiyanın enerji istehlakını ölçmək metodu kimi 1964-cü ildə astrofizik Nikolay Kardaşev tərəfindən
kterou navrhl astrofyzik Nikolaj Kardašov v roce 1964,
hazırlanan Kardaşev şkalasında
by Dysonova sféra vypovídala o přítomnosti civilizace typu II.
Dyson kürəsi 2-ci tip sivilizasiyaya uyğun gəlir.
Civilizace typu I by byla schopna využívat energii své domovské planety.
Öz planetindən enerji alan sivilizasiya 1-ci tip,
Civilizace typu II by dokázala využít veškerou energii své hvězdy.
ətrafında fırlandığı ulduzun enerjisini hasil edən sivilizasiya 2-ci tip,
Civilizace typu III by dokázala využít energii celé své galaxie.
bütün qalaktikanın tam enerji hasilatına sahib olan sivilizasiya isə 3-cü tipdir.
Navzdory rozsáhlému pátrání napříč miliardami hvězd se nepodařilo najít v naší galaxii jediný spolehlivý důkaz
Milyardlarla ulduzun geniş araşdırılmasına baxmayaraq, hələ də Süd Yolu qalaktikasında
civilizací typu II nebo typu III...
2-ci və 3-cü tip sivilizasiyalara aid etibarlı bir dəlil yoxdur...
...zatím.
...hələlik.
Co zkusit mimogalaktický život?
Bəs qalaktikaötəsi həyat necə?
Po prozkoumání sta tisíc blízkých galaxií a hledání známek supercivilizace typu III
3-cü tip sivilizasiya izi tapmaq üçün yaxınlıqda yerləşən 100.000 qalaktikanın araşdırılmasından sonra
astronomové nenašli jediný náznak galaktického impéria.
astronomlar qalaktik imperiyaya işarət edən heç bir iz tapmadılar.
Velké ticho vesmíru může být poněkud znepokojivé.
Kainatın bu cür "böyük səssizliyi" biraz ürəksıxan ola bilər.
Lidstvo je teď na pokraji objevení biosignatur na exoplanetách,
Bəşəriyyət artıq Günəş sistemindən kənarda bioizlərin tapılmasının astanasındadır,
ale Země vyzařovala zachytitelné biosignatury po miliardy let,
lakin Yer artıq milyard illərdir ki, aşkar oluna bilən bioizlər yaymaqdadır,
a přesto, alespoň pokud víme, nedokázala upoutat pozornost žádných mimozemských návštěvníků.
ancaq onu deyə bilərik ki, hələ ki hansısa bir yadplanetli astronomun diqqətini cəlb edə bilməmişik.
Zdánlivý rozpor mezi očekáváním a nedostatkem důkazů mimozemského života
Yadplanetlərdəki həyatla bağlı gözləntimiz və dəlilsizliyimizin uzlaşmamasından yaranan belə aşkar ziddiyyət
je znám jako Fermiho paradox.
Fermi Paradoksu olaraq bilinir.
Vezmeme-li v úvahu nezměrnou velikost a věk vesmíru, jak to, že se zdá být zcela bez života?
Kainatın həcmini və yaşını nəzərə aldıqda, niyə o bu qədər həyatsız görünür?
Bylo by možné sestavit celou řadu hypotetických řešení.
Bunun üçün saysız fərziyyəvi həllər gətirə bilərik.
Možná, že život jako takový je běžný, ale inteligentní život je nesmírně vzácný.
Bəlkə də yaşam yayğın, intellektli yaşam isə həddindən artıq nadirdir.
Konec konců chtělo to čtyři miliardy let evoluce a množství masových vyhynutí,
Nə də olmasa insanların Yerdə ortaya çıxması 4 milyard illik təkamül və
než nastal na Zemi vzestup lidstva.
bir neçə kütləvi qırğın nəticəsində baş verib.
Zastánci hypotézy vzácné Země tvrdí, že komplexní život na Zemi
"Nadir Yer fərziyyəsinə" qarşı çıxanlar isə Yerdəki həyatın yalnız bir dəfə baş verən
je výsledkem nepravděpodobného řetězce událostí a je tudíž těžko představitelné, že by nastal znovu.
və hardasa mümkünsüz hadisələrin nəticəsində yarandığını qeyd edir.
Možná existuje bariéra, kterou je pro život buď nepravděpodobné nebo nemožné překonat.
Bəlkə də həyatın keçməsi mümkünsüz olan bir baryeri mövcuddur.
Pokud je tato bariéra za námi, mohli jsme být jedněmi z mála šťastlivců, kteří ji dokázali překročit.
Əgər bu baryer bizim arxamızdadırsa, biz onu keçən bir neçə "bəxtəvər"-dən biriyik.
Mezi potenciální kandidáty patří vývin mnohobuněčných organismů
Məsələn, bu baryer çoxhüceyrəli orqanizmaların yaranması
a vynález jaderných zbraní.
və ya nüvə silahının ixtirası ola bilər.
Pokud je tato bariéra stále před námi, možná se brzy přidáme ke kosmickému pohřebišti padlých civilizací.
Əgər yox, bu baryer gələcəkdədirsə, biz tezliklə dağılmış sivilizasiyaların kosmik qəbiristanlığında yerləşəcəyik.
Mezi potenciální kandidáty patří neudržitelná změna klimatu
Buna isə davamsız iqlim dəyişikliyi
a vynález jaderných zbraní.
və nüvə silahının kəşfini misal göstərə bilərik.
Možná jen hrubě podceňujeme, jak moc odlišní mohou doopravdy mimozemšťané být.
Bəlkə də biz yadplanetlilərin nə qədər yad ola biləcəyini son dərəcə səhv qiymətləndiririk.
Všechen život na Zemi je na bázi uhlíku a spoléhá se na vodu, ale život by hypoteticky mohl být
Yerdəki bütün həyat Karbona əsaslanır və sudan asılıdır, ancaq fərziyyəvi baxsaq həyat həm də
na bázi křemíku a vzkvétat v oceánech amoniaku.
maye ammonyak okeanlarına malik və silikon əsaslı da ola bilərdi.
Tak jako my hledáme život, jak ho známe my, mimozemšťané by mohli dělat totéž.
Biz tanıdığımız tip həyat axtarışında olduğumuz kimi, yadplanetlilər də eynisini etmiş ola bilər.
Možná, že nás v minulosti nějaká vyspělá mimozemská rasa skutečně navštívila.
Bəlkə də inkişaf etmiş bir sivilizasiya əslində uzun zaman əvvəl bizi ziyarət edib.
Pokud nějakým zázrakem nepřežil důkaz o jejich návštěvě miliony nebo miliardy let,
Bu səfəri sübut edən hansısa bir dəlil milyon və ya milyard illər sonra qarşımıza çıxmadıqca,
nikdy bychom se to nedozvěděli.
həqiqəti heç vaxt bilməyəcəyik.
Dokonce i návštěva v relativně nedávné minulosti mohla být zaměněna za bohy sestupující z nebes.
Hətta belə bir səfər yaxın keçmişdə baş versəydi belə, bu səhvən cənnətdən enən tanrılar kimi qəbul edilə bilərdi.
Upřímně řečeno mi to přijde jako celkem přesný výklad.
Bəli, məncə bu elə tam olaraq bu cür qəbul olunardı.
Možná, že všechny civilizace nevyhnutelně vyvinou technologii, která přesahuje fyzickou realitu.
Bəlkə də bütün sivilizasiyalar qaçılmaz olaraq fiziki reallığın ötəsinə keçən texnologiya yaradırlar.
Realita by například mohla ztratit na významu díky hyperrealistickým simulacím.
Məsələn, hiperreal simulyasiyalar vasitəsilə reallığı geridə qoymaq olar.
Převodem našeho vědomí do této virtuální říše divů by člověk mohl dosáhnout digitální nesmrtelnosti.
Məsələn, şüurumuzu bu virtual aləmlərə köçürməklə, rəqəmsal ölümsüzlüyə çata bilərik.
Nedokonalé pobídky přírody by se jen stěží vyrovnaly příslibu utopie.
Təbiətdə rast gəldiyimiz "təkliflər" utopiya vədi ilə rəqabətdə çətinlik çəkər.
Napříč galaxií by ohniska vyspělých civilizací mohly zabírat ne více než několik slunečních soustav,
Qalaktika boyunca, inkişaf etmiş sivilizasiyalar xarici kosmos yerinə daxili kosmosu araşdırdıqca
protože by prozkoumávaly svět uvnitř a ne tam venku.
sadəcə bir neçə ulduz sistemində yerləşmiş ola bilər.
Futurista John Smart ve své hypotéze povznesení tuto myšlenku dovádí do extrému a nastiňuje možnost,
Öz "ötəlik fərziyyəsi"-ndə futurist John Smart məsələni bir addım da qabağa çəkərək, iddia edir ki,
že uzavřená evoluce by postupně zmenšovala počítače, dokud by nebyly tak neskutečně kompaktní,
"əks təkamül" artan tempdə kompüterləri o qədər kiçildəcək ki, onlar həddindən artıq sıxılmış bir vəziyyətə gələcək
že by jimi generované prostředí bylo srovnatelné s černými děrami.
və ətraflarında qara dəliyə oxşar bir mühit yaradacaqlar.
Tyto postbiologické civilizace by tudíž přesáhly časoprostorové kontinuum
Bu postbioloji sivilizasiyalar beləliklə kosmik zaman anlayışının ötəsinə keçərək
a zmizely z viditelného vesmíru.
görünən kainatdan yox olacaqlar.
Hypoteticky.
Fərziyyəvi olaraq.
Kromě umělých vysílání a odlehlých známek astroinženýrství
Süni ötürmələr və uzaq astromühəndislik izlərindən başqa
je zde také mnohem méně vzdálená podoba technosignatury.
həm də bizə daha yaxın texnoiz növü var.
Sonda Voyager byla vypuštěna roku 1977 a v době vzniku tohoto videa
Voyager kosmik gəmisi 1977-ci ildə göndərilən və bu videonun hazırlanma tarixinə uyğun olaraq
je jedinou sondou, která dosáhla mezihvězdného prostoru.
hələ ki, ulduzlararası kosmosa çatan yeganə kosmik gəmidir.
Nese s sebou slavnou zlatou desku s informacemi o lidstvu,
Bildiyimiz kimi, onun üzərində bəşəriyyət haqqında məlumatı daşıyan qızıl val var
ale bude trvat dalších 40 tisíc let, než sonda dorazí k další hvězdě.
ancaq gəminin başqa bir ulduzla rastlaşması təxminən 40000 il sonra baş verəcək.
Ve snaze prozkoumat galaxii o něco rychleji by mohla vyspělá civilizace vypustit
Qalaktikanı daha effektiv şəkildə araşdırmaq məqsədilə inkişaf etmiş sivilizasiya
sofistikované mezihvězdné sondy schopné sebereplikace.
öz-özünü kopyalayan ağıllı ulduzlararası kosmik gəmilərdən istifadə edə bilər.
Tyto sondy by byly dostatečně inteligentní, aby těžily dostupné suroviny
Bu gəmilər düşdükləri hərhansı bir planetar sistemdəki əlçatan resursları tapmaqla
v libovolné planetární soustavě a vytvářely kopie sebe sama.
özlərini kopyalamağı bacaracaq qədər ağıllı olmalıdır.
Tyto kopie by pak cestovaly do sousedních soustav a vytvořily další kopie.
Beləliklə, bu kopiyalar digər qonşu sistemlərə gedə və əlavə kopyalar yarada bilərlər.
Kdyby takovéto sondy dokázaly cestovat pouhou desetinou rychlosti světla,
Əgər bu gəmilər işıq sürətinin 10 faizi,
což je rychlost dosažitelná moderními pohony,
yəni, hazırda müasir texnologiya ilə əlçatan olan sürətdə səyahət edə bilsəydi,
každý kout galaxie by byl dokonale zmapován během několika milionů let.
qalaktikanın bütün küncləri bir neçə milyon il ərzində tam şəkildə araşdırılardı.
To je z kosmického hlediska poměrně krátký čas.
Yəni, kosmik zaman anlayışına nisbətdə qısa zamanda.
Lidstvo se již dostává do bodu technického pokroku, kdy bude schopno takovou sondu samo vypustit.
İnsanlıq artıq belə bir gəmini göndərə biləcək səviyyədəki texnoloji intellektə sürətlə yaxınlaşır.
Tady se ovšem nabízí otázka:
Ancaq belə bir sual çıxır...
Proč je sluneční soustava naprosto bez sond?
Günəş sistemində niyə belə gəmilər yoxdur?
Jestliže lze lidský pokrok považovat za indikátor vývoje, galaxie by měla být přeplněna
Əgər insanlığın inkişaf sürətini nəzərə alsaq, qalaktika öz-özünü kopyalayan cihazlarla dolu olmalıdır,
samorozmnožujícími se roboty, ale přesto jsme nenašli jediný důkaz jejich výskytu.
ancaq hələ ki, buna aid heç bir dəlil görmürük.
Nepřetržitá honba za mimozemskými artefakty prozatím nedokázala najít žádnou takovou sondu číhající v naší sluneční soustavě,
Yadplanetli izinə düşən bu ovumuzda hələ də Günəş Sistemində gizlənən hansısa gizli cihaza rast gəlməmişik,
ale vesmír je velký.
ancaq kosmos nəhəngdir.
Objekt pocházející z místa mimo naši soustavu by se klidně mohl producírovat na našem kosmickém dvorku
Günəş sistemi xaricindən gələn bir obyekt rahatlıqla "kosmik həyəti"-mizdən
aniž bychom si toho všimli.
bizim xəbərimiz olmadan keçə bilər.
To je vlastně přesně to, co se stalo v roce 2017.
Əslində, bu tam olaraq 2017-də baş verən hadisədir.
Objekt ze vzdáleného vesmíru zvaný 'Oumuamua proletěl vnitřkem naší sluneční soustavy
Günəş sistemi xaricindən gələn və "Oumuamua" adlandırılan bir obyekt daxili Günəş Sistemindən keçir
a zůstal zcela nepovšimnut, dokud se nezačal vzdalovat od Slunce.
və Günəşdən uzaqlaşana qədər tamamilə fərqinə varılmadan hərəkət edir.
A i potom byl jeho objev pouze náhodný a tisíce mezihvězdných návštěvníků
Hətta onda bu obyektin kəşfi tamamilə şans məsələsi idi və minlərlə belə "ziyarətçilər"
by tak mohly každý rok zůstat neobjeveny.
hər il aşkar olunmadan səyahət edə bilər.
Velikost a tvar 'Oumuamuy lze odvodit pouze z množství světla, které odrazí,
Oumuamua'nın ölçüsü və forması yalnız əks etdirdiyi işığın miqdarına görə müəyyən edilə bilər
ale zdá se, že je buď velmi protáhlý nebo extrémně zploštělý.
ancaq görünüşə görə o uzunsov və ya həddindən artıq yastıdır. Oumuamua'nın sadələşdirilmiş işıq əyrisi
Zpočátku se myslelo, že jde o kometu, ale protože chybělo koma,
İlk öncə onun komet olduğu düşünülürdü,
tedy oblak prachu a plynu, který se typicky utvoří, když se komety blíží ke Slunci,
ancaq onda tipik bir kometin Günəşə yaxınlaşdıqda yaratdığı toz və qaz "quyruğu" mövcud olmadığından
ujala se verze, že se jedná o asteroid.
o bir asteroid kimi qəbul edildi.
Pak ale tento objekt začal zrychlovat.
Lakin sonra obyekt sürətlənməyə başladı.
Takovéto zrychlení by odpovídalo vypouštění plynů komety, ale jak již bylo zmíněno,
Bu sürətlənmə bir kometin qaz yaratması ilə uzlaşmalı idi, ancaq qeyd etdiyimiz kimi
'Oumuamua nevykazuje charakteristiku komety.
Oumuamua gözlənilən komet xarakteristikalarına malik deyil.
Jednou z možností je, že toto vypouštění plynů je zkrátka příliš slabé, než abychom ho dokázali zachytit, ale existuje i mizivá šance,
Bir ehtimal odur ki, belə bir qaz yaranması çox zəif olduğundan biz onu aşkar edə bilmirik, ancaq burada obyektin çox az da olsa
že je to mezihvězdná sonda.
ulduzlararası gəmi olma ehtimalı da var.
Konkrétně by to mohla být sonda využívající jako způsob pohonu solární plachty.
Daha dəqiq desək, hərəkət üçün işıq yelkəninə malik kosmik gəmi.
Na druhou stranu 'Oumuamua vykazuje dokonalý rádiový klid.
Digər tərəfdən, Oumuamua siqnal cəhətdən mükəmməl şəkildə səssizdir.
Možná by pak mohlo jít o nefunkční sondu odsouzenou bezcílně brázdit galaxii, podobně jako Voyager.
Bəlkə də o sıradan çıxmış, Voyager kimi məqsədsiz şəkildə qalaktikada gəzən bir gəmidir.
Je ale důležité mít na paměti, že se vzorkem tak malým, jako je Země,
Bunu xatırlamaq vacibdir ki, əlimizdəki yeganə nümunə, yəni Yer ilə
nemůžeme tušit, jak běžný či vzácný život ve skutečnosti je.
Yerdəki həyatın həqiqətən nə qədər yayğın və ya nadir olduğunu bilə bilmərik.
Mezi námi a nimi by mohly být stovky planet nebo miliony galaxií.
Bizim və onların arasında yüzlərlə planet və ya milyonlarla qalaktika ola bilər.
Kdyby byl život objeven někde jinde ve sluneční soustavě, kupříkladu pod zmrzlým povrchem Europy,
Əgər həyat Günəş sistemində hardasa, məsələn bəlkə Avropa peykinin donmuş mantiyasının altında kəşf olunsaydı,
byli bychom schopni porovnat a dát do kontrastu dva oddělené zdroje života
bizim iki fərqli həyat mənbəyini müqayisə etmək və tutuşdurmaq şansımız olardı
a získat tak vytoužený náhled do jeho běžnosti či vzácnosti.
və onun yayğınlığı və ya nadirliyi haqqında ciddi məlumatlara sahib olardıq.
Mnozí odmítají antropocentrický náhled na Zemi jako na vesmírnou anomálii
Bir çoxu Yerə bənzər çoxlu planetlərin mövcudluğunu və Yerdəki həyatın dayanıqlılığını əsas gətirərək
kvůli nezměrnému počtu planet pozemského typu, navíc v kombinaci s odolností života na Zemi,
kosmik qeyri-adilik fonunda Yerə antroposentrik (kainatın mərkəzi) baxış tərzini rədd edir
ale pravdou je, že nevíme.
ancaq həqiqət belədir ki, biz bilmirik.
Nevíme, jestli miliardy planet stačí k tomu, aby daly za vznik další inteligenci.
Biz milyardlarla planetin mövcudluğunun intellektin birdən çox dəfə yaranması üçün kifayət olub-olmadığını bilmirik.
Neznáme předpoklady pro abiogenezi, tedy přechod z neživého na živé.
Biz abiogenez, yəni cansızdan canlıya keçid üçün ön şərtlərin nələr olduğunu bilmirik.
Neznáme pravděpodobnost kosmické samoty.
Biz kosmik yalnızlığın ehtimalının nə qədər olduğunu bilmirik.
Ale dojít k závěru, že jsme ve vesmíru sami, když čelíme takovéto neznalosti, by bylo přinejmenším troufalé.
Ancaq bütün bu cahilliyimizi nəzərə alıb yalnız olduğumuz qərarına gəlmək biraz təkəbbürlü olmaqdır.
Rozsah našeho pátrání po mimozemské inteligenci je srovnatelný s hledáním
Bundan əvvəl yadplanetli intellekt axtarışımızın dərəcəsi Yerdəki bütün okeanlardakı bir balığı tapmaq üçün
důkazu existence oceánských ryb ve sklenici vody.
bir stəkan suyu axtarmağa bənzədilib.
Vesmír je nepředstavitelně rozsáhlý a my jsme se sotva dotkli povrchu.
Kosmos təsəvvür edilməyəcək qədər nəhəngdir və biz hələ təzə-təzə başlayırıq.
Stále jsme ještě neprobádali tolik možných cest, jak detekovat život, že kdybychom tady ten teleskop trochu
Həyat izlərini aşkar etmək üçün kainatda o qədər baxılmamış bucaq var ki, bəlkə də teleskopu
pootočili doleva, trošku zvětšili a poslouchali na mírně odlišném frekvenčním pásmu,
biraz sola versək, onu azca böyütsək və qulaq asdığımız tezliyi bir balaca dəyişsək,
možná by vesmír tak tichý nebyl.
kainat elə də səssiz olmaz. www.facebook.com/elmazerbaycan E.N.
Similar videos:

宇宙大靜默(中文字幕) The Great Silence (LEMMiNO)
INH
3.1K views 64 likes 2 dislikes 01 Dec 201899% match

LIFE BEYOND: Chapter 1. Alien life, deep time, and our place in cosmic history (4K)
melodysheep
12.5M views 394.2K likes -1 dislikes 20 Nov 201943% match



Where are all the aliens? | Stephen Webb
TED
3.9M views 51.3K likes 5.2K dislikes 16 Aug 201841% match




Nếu loài người sống sót đến tận cùng của vũ trụ | Khoa học vũ trụ - Khoa học và Khám phá
Khoa Học và Khám Phá
52.9K views 655 likes 51 dislikes 01 Sep 202041% match

Questions No One Knows the Answers to (Full Version)
TED-Ed
24.7M views 458.8K likes 24.4K dislikes 17 Mar 201240% match





What Do Alien Civilizations Look Like? The Kardashev Scale
Kurzgesagt – In a Nutshell
19.2M views 600.9K likes -1 dislikes 02 Aug 202040% match





Why is our universe fine-tuned for life? | Brian Greene
TED
4.4M views 59.9K likes 3.1K dislikes 23 Apr 201238% match





Simulated Reality
LEMMiNO
5M views 179.7K likes 2.1K dislikes 19 Feb 201638% match



How the Universe is Way Bigger Than You Think
RealLifeLore
23.7M views 462.1K likes 12.4K dislikes 28 Apr 201737% match




What happens when our computers get smarter than we are? | Nick Bostrom
TED
2.4M views 35.1K likes 1.4K dislikes 27 Apr 201537% match





Sự Sống Ngoài Trái Đất - Bài Kiểm Tra Cuối Cùng (Phần 7)
Explain Nation
159K views 5.8K likes 118 dislikes 05 Sep 202037% match

The history of our world in 18 minutes | David Christian
TED
6.7M views 75.4K likes 6K dislikes 11 Apr 201137% match






Inner Worlds, Outer Worlds - Part 1 - Akasha
AwakenTheWorldFilm
5.6M views 64.1K likes 1.9K dislikes 30 Oct 201236% match






Genetic Engineering Will Change Everything Forever – CRISPR
Kurzgesagt – In a Nutshell
24.8M views 573.8K likes 12.2K dislikes 10 Aug 201636% match







Misery was
exurb1a
2.7M views 180.8K likes -1 dislikes 10 Mar 201936% match

Thông điệp từ Pleiadian - Lời kêu gọi thức tỉnh tới những thành viên của gia đình ánh sáng -Vietsub
Nguyễn Cường
11K views 71 likes 1 dislikes 26 Apr 201336% match

What Is The Earth Worth?
Vsauce
12.4M views 215.9K likes 3.8K dislikes 28 Aug 201436% match

Женщина и Мужчина ! хмурое утро часть 2
Alex Master
1.2K views 13 likes 5 dislikes 16 May 201935% match















The most mysterious star in the universe | Tabetha Boyajian
TED
5.7M views 68K likes 6.2K dislikes 29 Apr 201635% match




Rupert Sheldrake - The Science Delusion BANNED TED TALK
James Dearden Bush
1.7M views 25.8K likes 2K dislikes 15 Mar 201335% match



7 Bằng Chứng: Kim Tự Tháp Được Xây Bởi Công Nghệ Tiên Tiến Cổ Xưa I Khoa Học Huyền Bí
Trung Quốc Không Kiểm Duyệt
1.9M views 8.8K likes 1.1K dislikes 12 Oct 201735% match

德国媒体及读者: [嫦娥五号] 中国发射月球火箭执行历史性使命 | 德国读者: 人家几十年前的技术 没什么了不起的
德国知事GermanCheese
96.6K views 3.5K likes 47 dislikes 24 Nov 202035% match


Điều gì xảy ra trước vụ nổ lớn Big Bang?
Hoàng & Thủy giải thích vũ trụ
17.4K views 178 likes 41 dislikes 21 Aug 202035% match

Edge Of Eternity Review - Test - Indie JRPG in Final Fantasy Style [Deutsch-German, many subtitles)
Zap Zockt - Gaming News and Reviews
1.5K views 36 likes 1 dislikes 20 Aug 202034% match







Shock proof of existence of alien civilization
Khoa Học và Khám Phá
26.7K views 310 likes 27 dislikes 09 Sep 202034% match

Earth and Titan are surprisingly similar
Khoa Học và Khám Phá
47.6K views 430 likes 45 dislikes 18 Aug 202034% match

Live Contact with EBE OLie - UFO Congress Czech 24 Questions CC.- 2018
Ilona Podhrazska
929 views 26 likes 1 dislikes 17 Oct 201934% match









Chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn rớt vào lỗ đen? | Khoa học vũ trụ - Khoa học và Khám phá
Khoa Học và Khám Phá
7.9K views 104 likes 10 dislikes 06 Nov 202034% match

Kingdoms Reborn Review - Tolle Aufbau-Strategie mit Multiplayer im Test [Deutsch-German, subtitles]
Zap Zockt - Gaming News and Reviews
3.3K views 93 likes 4 dislikes 03 Nov 202033% match









EBE OLie 29b)2020-3-25 VATICAN,CERN, GAMMA, SHIPS,CLOUDS- iVANA, iLONA PODHRAZSKA CC.-
Ilona Podhrazska
2.4K views 119 likes 2 dislikes 16 May 202033% match










Settings Privacy About Contact Donate