The Internet: Encryption & Public Keys Code.org English Marathi

The Internet: Encryption & Public KeysYouTube↗ IA↗(long shot)
Education 388.8K views 3.4K likes 122 dislikes 21 Aug 2015

Code.org 471K subscribers United States YouTube↗

इंटरनेट: एनक्रीप्शन आणि सार्वजनिक कीज

Hi my name is Mia Gil-Epner, I'm majoring in Computer Science at UC Berkeley and I work

हाय, माझं नाव आहे मिया गिल-एपनर, माझा युसी बर्कलेमध्ये कॉम्प्युटर सायन्स हा मुख्य विषय आहे.

for the Department of Defense, where I try to keep information safe.

मी संरक्षण विभागासाठी काम करते, तिथं मी माहिती सुरक्षित ठेवण्याचा प्रयत्न करते. इंटरनेट एक खुली

The Internet is an open and public system. We all send and receive information over shared wires and connections.

आणि सार्वजनिक व्यवस्था आहे. आपण सामायिक वायर्स आणि कनेक्शन्सवरून माहिती पाठवतो.

But even though it's an open system, we still exchange a lot of private data.

पण ही खुली प्रणाली असली तरीही आपण मोठ्या प्रमाणावर खाजगी डेटाची देवाण-घेवाण करतो.

Things like credit card numbers, bank information, passwords, and emails.

म्हणजे क्रेडीट कार्डाचा क्रमांक, बँकेची माहिती, पासवर्ड्स आणि ईमेल यासारख्या गोष्टी. मग

So how is all this private stuff kept secret? Data of any kind can be kept secret through

या सगळ्या खाजगी गोष्टी गोपनीय कशा ठेवल्या जातात? कोणत्याही प्रकारचा डेटा एनक्रीप्शन

a process known as encryption, the scrambling or changing of the message to hide the original text.

नावाच्या प्रक्रियेद्वारे गोपनीय ठेवला जातो, यात मजकूर लपवण्यासाठी मेसेज एकत्र मिसळला किंवा

Now decryption is the process of un-scrambling that message to make it readable.

बदलला जातो. डीक्रीप्शन प्रक्रियेत मिसळलेला मेसेज पुन्हा वाचण्यायोग्य केला जातो. ही एक साधी कल्पना

This is a simple idea, and people have been doing it for centuries.

आहे आणि लोक याचा वापर कित्येक शतकांपासून करत आहेत. एनक्रीप्शनच्या माहिती असलेल्या पहिल्या काही

One of the first well known methods of encryption was Caesar's Cipher. Named after Julius Caesar, a Roman general

पद्धतींपैकी एक म्हणजे सीझरचे सायफर. रोमन सेनानी ज्युलियस सीझरवरून हे नाव देण्यात आले आहे.

who encrypted his military commands to make sure that if a message was intercepted by enemies, they wouldn't be able to read it. Caesar Cipher is an algorithm that substitutes

त्याने लष्करी आज्ञा एनक्रीप्ट केल्या जेणे करून त्या शत्रूच्या हाती लागल्या तरी त्यांना वाचता येणार नाहीत. सीझर सायफर हा एक अल्गोरीदम असून त्यात मूळ मेसेजमधील प्रत्येक

each letter in the original message with a letter a certain number of steps down the alphabet.

अक्षर बाराखडीतील ठराविक संख्येनंतर येणाऱ्या दुसऱ्या एका अक्षराने बदललेले असते.

If the number is something only the sender and receiver know, then it's called the key.

जर ही संख्या फक्त पाठवणाऱ्याला आणि स्वीकारणाऱ्याला माहिती असेल, तर तिला 'की'

It allows the reader to unlock the secret message. For example, if your original message is 'HELLO' then using the Caesar Cipher algorithm with a key of 5, the encrypted message

असे म्हणतात. ती वाचकाला गोपनीय मेसेज अनलॉक करण्यासाठी मदत करते. उदा. जर तुमचा मूळ मेसेज 'HELLO' असेल तर सीझर सायफर अल्गोरिदममध्ये 5 ही की वापरून एनक्रीप्टेड शब्द हा असेल...

would be this... To decrypt the message, the recipient would simply use the key to reverse the process.

मेसेज डीक्रीप्ट करण्यासाठी, स्वीकारणारी व्यक्ती ही 'की' वापरून याच्या उलट प्रक्रिया करेल.

But there is a big problem with Caesar Cipher, anybody can easily break

सीझर सायफरची मोठी समस्या म्हणजे, शक्य असलेल्या सर्व कीज वापरून कोणालाही

or crack the encrypted message, by trying every possible key, and in the english alphabet

एनक्रीप्टेड मेसेज सहजपणे कळू शकतो. आणि इंग्रजी बाराखडीत फक्त

there are only 26 letters, which means you would only need to try at most 26 keys to decrypt the message. Now trying 26 possible keys isn't very hard, it would take at most an hour to do.

26 अक्षरं आहेत, म्हणजे मेसेज डीक्रीप्ट करण्यासाठी तुम्हाला फारतर 26 कीज वापरून पाहाव्या लागतील. आता 26 संभाव्य कीज वापरून बघणे, फारसे अवघड नाही, त्याला फारतर एक किंवा दोन तास लागतील.

So lets make it harder. Instead of shifting every letter by the same amount,

म्हणून आपण अजून अवघड की बनवूया. प्रत्येक अक्षर ठराविक संख्येने पुढे ढकलण्याऐवजी

let's shift each letter by a different amount. In this example, a ten digit key shows how many

वेगवेगळ्या संख्येने पुढे ढकलूया. या उदाहरणात, मोठा मेसेज एनक्रीप्ट करण्यासाठी एक दहा आकडी की प्रत्येक

positions each successive letter will be changed to encrypt a longer message.

अक्षर किती घरे पुढे जाईल, हे दर्शवते. ही की शोधणे खरंच अवघड असेल. 10 आकडी एनक्रीप्शन वापरले

Guessing this key would be really hard. Using 10 digit encryption, there could be 10 billion possible key solutions.

तर 1000 कोटी संभाव्य कीज असू शकतात.

Obviously that's more then any human could ever solve, it would take many centuries.

अर्थातच एखाद्या माणसानं शोधून काढण्यासाठी ही खूप मोठी संख्या आहे, त्याला काही शतकं लागतील.

But an average computer today, would take just a few seconds to try all 10 billion possibilities.

पण सध्याच्या सामान्य कॉम्प्युटरला, सगळ्या 1000 कोटी शक्यता तपासून पाहायला फक्त काही सेकंद

So in a modern world, where the bad guys are armed with computers instead of pencils,

लागतील. त्यामुळे आधुनिक जगात, वाईट लोकांकडे पेन्सिलऐवजी कॉम्प्युटर्स असताना

how can you encrypt messages so securely that they're too hard to crack?

आपण शोधून काढायला खूप अवघड अशा पद्धतीनं मेसेज एनक्रीप्ट कसे करू शकतो? आता खूप अवघड

Now "too hard" means that there are too many possibilities to compute in a reasonable amount of time. Today's secure communications are encrypted using 256 bit keys. That means a bad guy's computer that

म्हणजे एका व्यवहार्य कालावधीत तपासता येणार नाहीत इतक्या संभाव्यता असणं. हल्लीचे संवाद 256 बीट कीज वापरून एनक्रीप्ट केलेले असतात. म्हणजे तुमचा मेसेज बघणाऱ्या वाईट लोकांच्या

intercepts your message would need to try this many possible options... until they discover the key and crack the message. Even if you had a 100,000 super computers and each of

कॉम्प्युटर्सना एवढया सगळ्या शक्यता तपासून बघाव्या लागतील...त्यांना की सापडत नाही आणि मेसेजचा उलगडा करता येत नाही तोपर्यंत. जर तुमच्याकडे 100,000 सुपर कॉम्प्युटर्स असतील आणि

them was able to try a million billion keys every second it would take trillions of trillions of trillions

त्यातल्या प्रत्येकाला प्रत्येक सेकंदाला लक्षावधी कोट्यावधी कीज दर सेकंदाला वापरून पाहता आल्या

of years to try every option, just to crack a single message protected with 256 bit encryption.

तरीही प्रत्येक पर्यायासाठी कित्येक अब्जावधी वर्षं लागतील, फक्त 256 बीट एनक्रीप्शन केलेला एकच मेसेज कळण्यासाठी.

Of course computer chips get twice as fast and half the size every year or so.

अर्थातच, कॉम्प्युटर चिप दरवर्षी दुप्पट वेगवान आणि निम्म्या आकाराची होते. जर

If that pace of exponential progress continues, today's impossible problems will be solvable just

घातांकीय प्रगतीचा वेग सुरू राहिला तर, आज अशक्य वाटणाऱ्या समस्या भविष्यातील काहीशे वर्षातच

a few hundred years in the future and 256 bits won't be enough to be safe.

सोडवता येतील आणि 256 बीट्स पुरेशा सुरक्षित राहणार नाहीत. वास्तविक आपण कॉम्प्युटरच्या

In fact, we've already had to increase the standard key length to keep up with the speed of computers.

वेगाबरोबर जुळवून घेण्यासाठी यापूर्वीच स्टँडर्ड कीची लांबी वाढवलेली आहे.

The good news is, using a longer key doesn't make encrypting messages much harder, but it

चांगली बातमी म्हणजे जास्त मोठी की वापरल्यामुळं मेसेज एनक्रीप्ट करणं फारसं अवघड होत नाही

exponentially increases the number of guesses that it would take to crack a cipher.

पण त्यामुळं सायफर उलगडण्यासाठी लागणाऱ्या अंदाजांची संख्या घातांकीय स्वरूपात वाढते.

When the sender and receiver share the same key to scramble and unscramble a message it's called

जेव्हा पाठवणारा आणि स्वीकारणारा एकच की वापरून मेसेजमध्ये बदल करतो आणि पुन्हा सरळ करतो तेव्हा

Symmetric Encryption. With Symmetric Encryption, like Caesar Cipher, the secret key has to be

त्याला सिमेट्रिक एनक्रीप्शन म्हणतात. सीझर सायफरप्रमाणंच, सिमेट्रिक एनक्रीप्शनमध्ये दोन

agreed on ahead of time by two people in private. So that's great for people, but the internet

लोकांनी वापरायची गोपनीय की आपापसात आधीच ठरवावी लागते. त्यामुळं लोकांसाठी हे चांगलं आहे, पण

is open and public so it's impossible for two computers to "meet" in private to agree on a secret key.

इंटरनेट खुलं आणि सार्वजनिक असल्यामुळं, दोन कॉम्प्युटर्सनी एकमेकांना खाजगीमध्ये "भेटून"

Instead, computers use Asymmetric keys, a public key that can be

गोपनीय की ठरवणं अशक्य आहे. त्याऐवजी कॉम्प्युटर्स असिमेट्रिक कीज वापरतात. ही सार्वजनिक की

exchanged with anybody and a private key that is not shared. The Public Key is used to encrypt

कोणालाही देता येते आणि खाजगी की शेअर केली जात नाही. सार्वजनिक की वापरून डेटा एनक्रीप्ट केला

data and anybody can use it to create a secret message, but the secret can only be decrypted

जातो आणि गोपनीय मेसेज तयार करण्यासाठी कोणीही ती वापरू शकतो. पण गोपनीय की फक्त खाजगी की

by a computer with access to the private key. How this works is with some math that we won't get into right now. Think of it this way, imagine that you have a personal mailbox,

माहिती असलेल्या कॉम्प्युटरलाच कळते. कोणत्या गणितामुळं हे शक्य होतं त्यात आत्ता आपण शिरणार नाही. अशी कल्पना करा की तुमचा एक वैयक्तिक मेलबॉक्स आहे,

where anybody can deposit mail but they need a key to do it. Now you can make many copies

जिथं कोणीही पत्र पाठवू शकतात, पण त्यासाठी त्यांना की आवश्यक आहे. तुम्ही अनेक डीपॉझीट की

of the deposit key and send one to your friend or even just make it publicly available.

बनवू शकता आणि त्यातील एक तुमच्या मित्राला पाठवू शकता किंवा ती सार्वजनिकरीत्या उपलब्ध करू शकता.

Your friend or even a stranger can use the public key to access your deposit slot and drop a message in.

तुमचा मित्र किंवा अगदी अनोळखी व्यक्ती सार्वजनिक की वापरून तुमच्या डीपॉझीट स्लॉटमध्ये प्रवेश करून

But only you can open the mailbox with your private key, to access all of the

मेसेज पाठवू शकते, पण तुमची खाजगी की वापरून फक्त तुम्हीच तुम्हाला आलेले गोपनीय मेसेज पाहू

secret messages you've received. And you can send a secure message back to your friend

शकता. आणि तुम्ही तुमच्या मित्राच्या मेलबॉक्सची सार्वजनिक डीपॉझीट की वापरून त्याला सुरक्षित

by using the public deposit key to their mailbox. This way people can exchange secure messages

मेसेज पाठवू शकता. अशाप्रकारे लोक कोणतीही खाजगी की ठरवून न ठेवता सुरक्षितपणे मेसेजेसची देवाणघेवाण

without ever needing to agree on a private key. Public Key cryptography is the foundation of all secure messaging on the open internet, including the Security Protocols known as

करू शकतात. सार्वजनिक की क्रीप्टोग्राफी हा खुल्या इंटरनेटवरील सर्व सुरक्षित मेसेजिंगचा पाया आहे. त्यामध्ये आपण वेब ब्राऊझ करताना आपल्याला सुरक्षित ठेवणाऱ्या SSL

SSL and TLS, which protect us when we are browsing the web. Your computer uses this today, anytime you see the little lock or the letters "https" in your browser's address bar.

आणि TLS म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सुरक्षा प्रोटोकॉल्सचासुद्धा समावेश आहे. जेव्हा तुमच्या ब्राऊझरच्या अॅड्रेसमध्ये तुम्हाला कधीही छोटेसे कुलूप किंवा https दिसते, तेव्हा तुमचा कॉम्प्युटर हे प्रोटोकॉल

This means your computer is using public key encryption to exchange data securely with

वापरत असतो. म्हणजेच तुमचा कॉम्प्युटर सार्वजनिक की एनक्रीप्शन वापरून त्या वेबसाईटवर सुरक्षितपणे

the website you're on. As more and more people get on the internet more and more private

डेटाची देवाणघेवाण करत असतो. अधिकाधिक लोक इंटरनेटवर आले की जास्तीत जास्त खाजगी डेटा

data will be transmitted, and the need to secure that data will be even more important.

पाठवला जाईल. आणि तो डेटा सुरक्षित ठेवण्याची गरज अजून महत्त्वाची ठरेल.

And as computers become faster and faster we will have to develop new ways to make encryption

आणि जसजसे कॉम्प्युटर्स अधिकाधिक वेगवान होतील तसतसे आपल्याला कॉम्प्युटर्सना एनक्रीप्शन समजणे

too hard for computers to break. This is what I do with my work and it's always changing.

खूप अवघड करण्यासाठी नवीन मार्ग शोधावे लागतील. हेच माझं काम आहे आणि ते सतत बदलणारे आहे. Subtitles by the Amara.org community