Immune System, Part 2: Crash Course A&P #46 CrashCourse Hebrew Polish

Immune System, Part 2: Crash Course A&P #46YouTube↗ IA↗(long shot)
Education 2.8M views 30.1K likes 463 dislikes 14 Dec 2015 Show Contributors 6

CrashCourse 17.1M subscribers United States YouTube↗

Contributed subtitles

Spanish FlipYourLearning

Portuguese Rafael Sena

Korean UCf13WI1kQn7PBpDZwpFSKwA

Polish animowany111

Mateusz Naściszewski

Estonian Ott Maidre

מה שנכון בעולם של וורקראפט נכון גם במערכת החיסונית שלך:

To, co jest prawdą w World of Warcraft jest również prawdą w układzie odpornościowym:

כדי להתגונן מהאויב שלך, אתה צריך להכיר אותו.

Aby pokonać wroga, musisz znać wroga.

חוסר הגנה הוא חולשה. תלמד איך לזהות את האויב שלך לפני שהוא מזהה אותך.

Odkryć jego słabości. Nauczyć się jak go zobaczyć, zanim on cię zobaczy.

כבר דיברנו איך מערכת החיסון המולדת מרחיקה, או מנטרלת בשקט,

Już rozmawialiśmy o tym, jak twój wrodzony układ odpornościowy utrzymuje z dala lub cicho neutralizuje

פתוגנים מבלי לעשות מזה עניין גדול. אבל במוקדם או במאוחר, איום חדש יכול לבוא

patogeny bez zbyt wielkiego zamieszania. Ale prędzej czy później, zagrożenie nadejdzie

והוא יהיה חזק יותר מיכולת ההתמודדות של התגובה המהירה של מערכת החיסון.

i będzie silniejsze niż to, z którym poradziły sobie pierwsze reakcje. To właśnie pora na

אז זה הזמן של מערכת החיסון הנרכשת להיכנס לעבודה.

wkroczenie adaptacyjnej lub inaczej swoistej odpowiedzi odpornościowej.

בזמן שמערכת החיסון המולדת נוקטת בגישת האפס סובלנות ברצינות רבה, ומנסה לשרוף

Podczas gdy odporność wrodzona bierze swoją politykę zerowej tolerancji bardzo poważnie i stara się usmażyć

כל חיידק חיצוני שהיא נתקלת בו, מערכת החיסון הנרכשת עושה את הדברים אחרת.

każdego zagranicznego mikroba, którego napotka, odporność adaptacyjna robi te rzeczy inaczej.

הפתוגן צריך להיות מוצג באופן ברור, ולהיות מזוהה כאיום, לפני שהוא מותקף.

Musi być ona wyraźnie skierowana do konkretnego patogenu i rozpoznaje go jako zagrożenie, zanim on sam zaatakuje.

כמו שניתן להבין מהשם, כשאתה נולדת מערכת החיסון הנרכשת עדיין לא עובדת,

Jak sama nazwa wskazuje, nie rodzisz się z działającą odpowiedzią immunologiczną adaptacyjną - jest

היא מגיבה לאט, בין היתר בגלל שלוקח לה זמן "ללחוץ ידיים" עם כל כך הרבה פתוגנים

nieskora do działania, po części dlatego, że potrzeba czasu na to, aby uścisnąć dłoń z tak wieloma patogenami

ולהכיר אותם.

i zapoznać się z nimi.

ההיכרות הזאת יכולה להיות אורגנית, כמו לגעת בברז מלוכלך בשירותים או

Te zapoznania mogą być organiczne - jak dotykanie brudnego kranu w łazience lub

ללכת לתוך ענן רסס של התעטשות.

przechodzenie przez wykichane przez kogoś powietrze.

או שהוא יכול בכוונה תחילה, שזאת הסיבה שחיסונים הם למעשה אחד

Lub mogą być one przemyślane, dlatego szczepienie jest najleszą rzeczą

הדברים המדהימים ביותר שקרו ברפואה אי פעם.

jaka kiedykolwiek przydarzyła się medycynie.

לאחר הצגה ראשונית של האיום הפוטנציאלי, המערכת החיסונית הנרכשת לעולם לא תשכח אותו.

Twoja swoista odpowiedź immunologiczna nigdy nie zapomni potencjalnego zagrożenia, gdy go już choć raz pozna.

והיכולת הזאת לזכור פתוגן ספציפי היא אחת ההבדלים העיקריים

I ta zdolność do zapamiętywania specyficznych patogenów jest jedną z kluczowych różnic

בין מערכת החיסון הנרכשת והמולדת.

między adaptacyjną a wrodzoną odpowiedzią immunologiczną.

הבדל עיקרי נוסף הוא שהתגובה הנרכשת היא מערכתית, במקום להיות מוגבלת

Inną główną różnicą jest to, że odporność adaptacyjna jest ogólnoustrojowa - zamiast być ograniczona

לאיזור מסויים, נגיד, סינוס או אצבע קטועה, מערכת החיסון הנרכשת

do określonego zakażenia, powiedzmy, zatoki lub rozciętego palca, odporność adaptacyjna może

נלחמת בכל הגוף באותו הזמן.

walczyć obejmując całe ciało jednocześnie.

והיא עושה זאת על ידי פריסה של אחת או שתי מערכות נפרדות, אבל שפועלות בשיתוף פעולה,

I robi to poprzez wprowadzenie jednego lub obu oddzielnych, ale współpracujących mechanizmów obronnych

המערכת ההומוראלית וההגנה התאית.

-- odpowiedź humoralną i odpowiedź komórkową.

הזרוע ההומוראלית, שאולי לא שמעת עליה לפני כן, עובדת באמצעות שיגור של

Twoja odporność humoralna - o której może nie słyszałeś wcześniej - działa poprzez dysponowanie

חלבונים חשובים, שאני בטוח שכבר שמעת עליהם: נוגדנים.

ważnymi białkami, o których jestem pewien, że słyszałeś: przeciwciałami.

הם מיוצרים על ידי תאי דם מיוחדים, והם מפטרלים בנוזלי הגוף

Wytwarzane są one za pomocą specjalnych białych krwinek i patrolują one płyny (łac. humor - płyn) organizmu,

כמו דם ונוזל הלימפה, הם נלחמים בוירוסים או בחיידקים

takie jak krew i limfę, gdzie bojowe wirusy i bakterie poruszają się w

במרווח הבין תאי.

przestrzeni międzykomórkowej.

הרבה ממה שאתה יודע, שמעת, או חושב על המערכת החיסונית שלך

Wiele z tego co ci wiadomo lub słyszałeś o, albo pomyślałeś, kiedy układ odpornościowy zaczyna

הוא למעשה התגובה ההומוראלית.

działać, rzeczywiście ma do czynienia z odpowiedzią humoralną.

זאת הסיבה, שאם היית חולה בחזרת בילדות

To dlatego, jeśli miałeś świnkę jako dziecko, prawdopodobnie nie musisz się martwić o złapanie jej

כנראה שאין לך סיבה לחשוש מלחלות שוב בחזרת עד סוף חייך.

ponownie przez resztę swojego życia.

זאת גם הסיבה שרופאים, אחיות ומטופלים שנדבקו באבולה

To również dlatego lekarze i pielęgniarki i pacjenci, którzy zostali zakażeni wirusem Ebola

מחלה שנחשבה חשוכת מרפא - בחיים כדי לספר על זה.

- choroba kiedyś uważana za nieuleczalną - przeżyli, by o niej opowiedzieć.

וזאת גם הסיבה למה חיסונים עובדים.

I dlatego szczepienia działają.

אז אם אתה מגן על עצמך מזיהומים או משחק משחקי רשת, אחד השלבים הראשונים

Czy chronisz się przed infekcjami lub czy grasz w MMO, jednym z pierwszych

באסטרטגיה טובה של הגנה זאת היכולת לספר לחבר שלך מי האוייב שלך.

kroków w każdej dobrej strategii obronnej jest bycie w stanie ostrzec przyjaciela przed wrogiem.

ובמקרה של מערכת החיסון, זה אומר לדעת לזהות אנטיגנים.

A w przypadku układu odpornościowego, oznacza to, że jest w stanie zidentyfikować antygeny.

אנטיגן יכול להיות פולש חיצוני, כמו חיידק, וירוס או פטריה.

Antygenem może być drobnoustrój ze świata zewnętrznego, jak bakterie, wirusy, lub grzyby.

הוא גם יכול להיות רעלן או תא חולה בתוך הגוף.

Albo może to być toksyna lub chora komórka w twoim własnym ciele.

אבל בכל מקרה, אנטיגנים הם מולקולות איתות גדולות לא נמצאות בדרך כלל בגוף,

Jednak w każdym przypadku, antygeny to duże cząsteczki sygnałowe zazwyczaj nie znajdywane w ciele,

והם דגלי אזהרה שגורמים למערכת החיסון להתרגז.

i działają jak flagi, które rozwścieczają swoistą odpowiedź odpornościową.

אז בואו נאמר שוירוס שפעת נכנס לגוף, והוא שוחה מסביב מנסה

Więc powiedzmy, że wirus grypy dostał się do twojego wnętrza i krąży sobie, próbując

למצוא תא מארח טוב להתחיל להתרבות בתוכו.

znaleźć właściwą komórkę gospodarza, aby zacząć rozmnażać się w jej wnętrzu.

לפני שהוא מוצא את התא הזה, נקווה שהוא יזכה לפגישה עם אחד מהתאים החשובים

Zanim znajdzie tę komórkę, miejmy nadzieję, że napotka jedną z gwiazd twojej

של התגובה ההומוראלית - B לימפוציט.

odpowiedzi humoralnej -- limfocyt B.

כמו כל תאי הדם, הבחור הזה נוצר במח העצמות. אבל בשונה מתאי דם לבנים אחרים,

Podobnie jak wszystkie komórki krwi, one też pochodzą ze szpiku kostnego. Ale w przeciwieństwie do innych białych

הוא גם מתבגר במח העצם.

krwinek, one również dojrzewają w szpiku kostnym.

וכשתא B מתבגר, הוא מפתח את היכולת להבדיל בין חבר לאוייב,

I gdy komórka B dojrzewa, nabywa zdolność do odróżniania przyjaciela od wroga, rozwija zarówno

מפתח במקביל את היכולת לזהות ולהיקשר לאנטיגן מסויים,

immunokompetencję - czyli jak rozpoznać i związać się z konkretnym antygenem - tak jak

אבל גם תכונות סבלניות, או למעשה איך לא לתקוף את התאים של הגוף עצמו.

autotolerancję, czyli jak NIE atakować komórek własnego organizmu.

כשתא B מסיים להתבגר, הוא יודע להציג לפחות 10,000 רצפטורים ספציפיים

Gdy już jest w pełni dojrzały, limfocyt B posiada co najmniej 10 000 specjalnych receptorów białkowych

על גבי פני התא - כלומר על גבי הממברנה שלו - הם למעשה הנוגדנים.

na swojej powierzchni - to jego błonowe przeciwciała.

לכל הלימפוציטים מסוג B יש אותם, אבל הדבר המגניב באמת הוא שלכל לימפוציט יש

Mają je wszystkie limfocyty B, ale fajne jest to, że każdy pojedynczy limfocyt ma

את הנוגדנים הספציפיים שלו, שכל אחד מהם מסוגל לזהות ולהיקשר לאנטיגן מסויים.

swoje własne niepowtarzalne przeciwciała, z których każdy jest gotowy do określenia i związania się z konkretnym typem antygenu.

זה אומר, שעם כל הלימפוציטים מסוג B שיש בגוף, יש לך למעשה 2 מיליארד מפתחות

Oznacza to, że z wszystkimi twoimi limfocytami B razem, masz tak jakby 2 miliardy kluczy

במחזיק המפתחות של המערכת החיסונית, כל מפתח יכול לפתוח דלת אחת בלבד.

na pęku kluczy układu odpornościowego, z których każdy może otwierać tylko jedne drzwi.

אז, חלק מהאסטרטגיה של המערכת החיסונית שלך היא פשוט לנצח כנגד כל הסיכויים:

Tak więc, częścią strategii układu odpornościowego jest po prostu wygrać dzięki bardzo dużej przewadze:

ככל שללימפוציט יהיה יותר נוגדנים יחודיים, כך סביר יותר שאחד מהם בסופו של דבר

im więcej unikalnych przeciwciał mają twoje limfocyty, tym bardziej prawdopodobne jest, że jeden w końcu

ימצא, יקשר ויציג אנטיגן מסויים.

znajdzie, zwiąże się i oznaczy konkretny antygen.

לאחר שהם מתבגרים, תא B מתיישבים או "זורעים" את האיברים הלימפטיים

Kiedy już dojrzałe komórki B skolonizują lub rozsieją się w twoich wtórnych narządach limfatycznych,

כמו בלוטות הלימפה, ומתחילים לנדוד בדם ובנוזל הלימפה.

jak węzły chłonne, rozpoczną wędrować we krwi i limfie.

בשלב הזה הם עדיין נאיביים ולא פעילים, והם למעשה לא יאוקטבו

W tym momencie są one wciąż naiwne i niesprawdzone, i nie będą naprawdę aktywne do momentu,

עד אשר הם יפגשו את האויב שאליו יש להם התאמה מושלמת.

gdy spotkają świetnie do siebie dopasowanego wroga.

מה שמחזיר אותנו חזרה לוירוס השפעת.

To sprowadza nas z powrotem do wirusa grypy.

כשתא B הנכון סוף כל סוף נתקל באנטיגן שיש לו נוגדן אליו,

Kiedy odpowiedni limfocyt B w końcu wpadnie na antygen, dla którego posiada przeciwciała - zazwyczaj w

בדרך כלל בבלוטת לימפה או בטחול, והוא מזהה אותו, הוא נקשר אליו. זה מפעיל את כל כח התגובה

węźle chłonnym lub śledzionie - i rozpoznaje go, wiąże się z nim. To aktywuje pełną

של הזרוע ההומוראלית, והתא למעשה נכנס למצב לחימה.

moc humoralnej odpowiedzi immunologicznej, a komórka po prostu przechodzi w tryb Berserka.

ברגע שהוא הופעל, תא B מתחיל לשכפל את עצמו כמו משוגע, הוא מייצר במהירות צבא שלם

Po aktywacji limfocyt B zaczyna namnażać się jak szalony, szybko stwarza armię

של תאים שדומים לו, כולם עם בדיוק אותו מבנה של נוגדנים

podobnych komórek, wszystkich z instrukcjami do dokładnie tych samych przeciwciał, które przeznaczone

שבנויים להילחם באנטיגן המסויים הזה.

są, by walczyć z danym antygenem.

רוב התאים המשוכפלים נהיים לוחמים פעילים, או effector cells. אבל חלקם הופכים להיות תאי זיכרון

Większość z tych klonów staje się aktywnymi bojownikami, inaczej komórkami efektorowymi. Ale kilka staje się długo żyjącymi

עם זמן חיים ארוך שמשמרים את הקוד הגנטי לנוגדן המוצלח הספציפי.

komórkami pamięci, zachowującymi kod genetyczny dla tego konkretnego, zwycięskiego przeciwciała.

זה מבטיח שאם וכשהאנטיגן יחזור, תיהיה תגובה מוכנה

Zapewnia to, że jeśli i kiedy antygen powróci, wtórna odpowiedź immunologiczna będzie

כחלק מהמענה השניוני של מערכת החיסון, והיא תיהיה חזקה יותר ומהירה יותר.

już gotowa, zarówno silniejsza jak i szybsza niż pierwotna.

זה המפתח להבין למה חיסונים הם כל כך חשובים ומבריקים, ואחזור לזה בעוד רגע.

Ma to kluczowe znaczenie, dzięki któremu szczepienia są tak wspaniałe i ważne, a do których wrócę w ciągu minuty.

אבל בזמן שתאי הזיכרון החיסוני שם רק ליתר ביטחון ולזכור דברים, האפקטורים

Ale podczas gdy komórki pamięci są tam tylko po to, by trzymać się z tyłu i zapamiętywać rzeczy, efektory,

או תאי הפלסמה, "ארוזים" ביחד עם rER מפותח יותר

inaczej komórki plazmatyczne, są wyposażone w dodatkowe ilości szorstkiej siateczki śródplazmatycznej, która działa

שמתפקד למעשה כמו מפעל לנוגדנים.

jak fabryka przeciwciał.

תאים אלה יכולים לייצר שוב ושוב את אותו הנוגדן לפולש הספציפי בכמויות עצומות,

Komórki te mogą masowo, na okrągło produkować te same przeciwciała dla danego wroga

ולהפריש אותם החוצה לגוף בקצב של 2,000 נוגדנים לשניה

wypluwając je do płynu z szybkością około 2000 przeciwciał na sekundę

במשך 4-5 ימים עד שהם מתים.

przez cztery lub pięć dni, aż umrą.

והנוגדנים שהם ייצרו מתפקדים באותו צורה שהנוגדנים על גבי הממברנה מתפקדים, רק שהם זורמים עצמאית.

Przeciwciała działają w ten sam sposób, w jaki działają na błonach limfocytów; tylko, że po prostu swobodnie się poruszają.

הם זורמים במערכת הדם והלימפה, נקשרים לכל האנטיגנים שהם מצליחים למצוא

Więc podróżują przez krew i limfę, wiążą wszystkie antygeny, jakie tylko mogą znaleźć,

ומסמנים אותם למוות.

i wskazują je do zniszczenia.

עכשיו, נוגדנים לא באמת יכולים להרוג בעצמם, אבל יש להם מספר

Teraz, przeciwciała same nie mogą zabijać, ale znają kilka opcji, które

צעדים שהם יכולים לעשות כדי להקשות על הפולש להשתלט.

utrudniają intruzom przechwycenie kontroli.

אחת האסטרטגיות הנפוצות והיעילות ביותר היא נטרול, שבו הנוגדים הלכה למעשה חוסמים

Jednym z ich najbardziej skutecznych i powszechnych strategii jest neutralizacja, w której przeciwciała fizycznie

פיזית את אתרי הקישור על הוירוסים או החיידקים הרעילים, כך שהם לא יכולים להתחבר לרקמות בגוף.

blokują fragmenty wiążące wirusów lub toksyn bakteryjnych, dzięki czemu nie mogą one połączyć się z tkankami.

ובגלל שלנוגדנים יש יותר מאתר קישור אחד, הם יכולים להיקשר למספר אנטיגנים באותו הזמן,

I ponieważ przeciwciała posiadają więcej niż jeden fragment wiążący, mogą wiązać się z wieloma antygenami

זה תהליך שנקרא הצטמדות.

w tym samym czasie, w procesie zwanym aglutynacją.

הגושים שנוצרים מההצטמדות לא יכולים לזרום כל כך בקלות, וכך למעשה קל יותר למאקרופאגים

Uzyskane grudki ciężko pominąć, co sprawia, że makrofagi łatwiej

לבוא ולבלוע אותם.

przychodzą i pożerają je.

ולא רק זה, בזמן שכל זה קורה, נוגדנים גם מצלצלים בפעמון הכימיקלים,

I nie tylko to, ale gdy już wszystko jest na rzeczy, przeciwciała dzwonią również chemicznym

שקורא למאקרופאגים מהמערכת החיסונית המולדת, וללימפוציטים מיוחדים

dzwnkiem na kolację, wzywając fagocyty z wrodzonego układu odpornościowego, oraz specjalne limfocyty

מהמערכת החיסונית הנרכשת, להרוס את הגושים הקטנים והמלוכלכים של ההצטמדות אנטיגן-נוגדן.

z odporności adaptacyjnej, aby zniszczyły te nieprzyjemne małe grudki z antygenów i przeciwciał.

אז, המטרה של כל זה בטווח הקצר זה להשאיר אותך בריא. אבל לטווח הארוך,

Więc, w kilku słowach, w tym wszystkim chodzi o to, abyś był zdrowy. Ale w dłuższej perspektywie,

התהליך גורם למערכת החיסונית להיות חזקה יותר.

proces ten również przyczynia się do twojej ogólnej odporności.

התגובה ההומוראלית מסייעת לגוף להשיג חסינות גם ממפגש עם

Odpowiedź humoralna pozwala organizmowi osiągnąć odporność na patogeny przez spotykanie ich

פתוגנים באופן אקראי או מכוון.

przypadkowo lub umyślnie.

תגובה הומוראלית פעילה זה בדיוק מה שדיברנו עליו עד עכשיו, זה כאשר תא B מזנק על אנטיגן

Czynna odporność humoralna jest tym, o czym właśnie mówiliśmy - jest wtedy, gdy komórki B wpadają

ומתחיל להפריש נוגדנים.

na antygeny i rozpoczynają wytwarzanie przeciwciał.

זה יכול לקרות באופן טבעי, כמו כשאתה חוטף שפעת או אבעבועות רוח או אוסף איזה

Może to nastąpić w sposób naturalny, jak wtedy, gdy złapiesz grypę lub ospę lub

זיהום חיידקי מגעיל, או שזה יכול לקרות באופן מלאכותי - במיוחד באמצעות חיסון.

paskudną infekcję bakteryjną lub w sposób sztuczny - w szczególności poprzez szczepienia.

רוב החיסונים מכילים פתוגנים מתים או מוחלשים מאד. והם עובדים על פי הנחת היסוד

Większość szczepionek wykonanych jest z martwego lub bardzo osłabionego patogenu. I działają na założeniu,

שהתגובה שניונית של מערכת החיסון היא יותר אינטנסיבית מהתגובה הראשונית,

że, ponieważ wtórna odpowiedź immunologiczna jest bardziej intensywna niż pierwotna odpowiedź, dzięki

כך על ידי הצגה של הפתוגנים האלה בתוך הגוף שלך, אתה יכול להבטיח שבפעם הבא שהם יופיעו

wprowadzeniu patogenu do organizmu, jesteś uzbrojony do walki silnej i szybkiej, gdy

המלחמה נגדם תיהיה חזקה ומהירה הרבה יותר.

antygen pojawi się ponownie.

במקרה של זיהום לא קטלני, כמו שפעת רגילה, התגובה החיסונית

W przypadku zwykle nieśmiertelnych zakażeń, takich jak powszechna grypa, odporność ta powinna

הזאת תוכל למנוע ממך לפחות חלק מהסימפטומים החמורים.

przynajmniej oszczędzić cię przed kilkoma z najcięższych objawów.

אבל במקרה של מחלות יותר חמורות כמו פוליו, אבעבועות, חצבת ושעלת

Ale w przypadku bardziej poważnych chorób, takich jak polio, ospa, odra i krztusiec

חיסון יכול להיות ממש מציל חיים.

szczepienia mogą być naprawdę ratujące życie.

עכשיו, חלק מהאטיגנים, כמו למשל אלה של חצבת וחזרת לא באמת משתנים עם הזמן,

Niektóre antygeny - takie jak te na świnkę lub odrę - nie zmieniły się znacząco w ciągu

אז מספר חיסונים יספקו לך הגנה למשך כל החיים.

czasu, więc kilka szczepień ustawi cię do końca życia.

אבל אחרים, כמו שפעת, משתנים באופן תדיר ומשנים אתת צורן האנטיגנים שלהם.

Ale inne, jak grypa, stale się rozwijają i zmieniają swoje antygeny powierzchniowe.

אז התחסנות לשפעת של שנה שעברה ככל הנראה לא תעבוד נגד השפעת של השנה הנוכחית.

Więc odporność na zeszłoroczną grypę prawdopodobnie nie będzie działać przeciwko tegorocznej grypie.

למרות זאת, חסינות נרכשת לא חייבת להיות פעילה.

Mimo to, nabyta odporność wcale nie musi być aktywna.

תינוקות, לדוגמא, מקבלים באופן טבעי ופאסיבי מערכת חיסון הומוראלית עוד בהיותם ברחם.

Dzieci, na przykład, naturalnie uzyskują bierną odporność humoralną, będąc jeszcze w łonie matki.

הם מקבלים נוגדים מוכנים מראש מאמא שלהם דרך השיליה,

Otrzymują gotowe przeciwciała od matki przez łożysko, a później

ובשלב יותר מאוחר באמצעות חלב האם.

poprzez mleko matki.

וזה עובד בצורה די מוצלחת במהלך מספר חודשים, אבל זאת הגנה זמנית, בגלל שנוגדנים שמתקבלים באופן פאסיבי

I działa to całkiem dobrze przez kilka miesięcy, ale ochrona jest tymczasowa, ponieważ biernie

לא חיים לאורך זמן בגוף החדש שלהם. והם לא יכולים לייצר תאים אפקטוריים או תאי זיכרון,

zyskane przeciwciała nie żyją długo w swoim nowym ciele. I nie mogą produkować komórek

אז מערכת החיסון של התינוק לא תזכור את האנטיגנים אם היא תדבק שוב.

efektorowych lub komórek pamięci, więc układ niemowlęcia nie będzie pamiętał antygenu, jeśli zostanie zainfekowany ponownie.

ניתן לרכוש גם סוג זה של חסינות פאסיבית זמנית,

Możesz również nabyć tego rodzaju tymczasowej biernej odporności sztucznej, poprzez otrzymanie

באמצעות תרומת פלסמה מתורם חיצוני.

egzogennych przeciwciał z osocza dawcy.

דבר זה לאחרונה הציל מספר רופאים ואחיות שנדבקו בוירוס האבולה

To właśnie ostatnio uratowało niektórych lekarzy i pielęgniarki, którzy zarazili się wirusem Ebola

ממטופלים חולים.

od chorych pacjentów.

סרום הוכן מהפלסמה של מטפלים אחרים שנדבקו,

Surowica wytworzona została z osocza krwi innych pracowników medycznych, którzy zostali zakażeni,

ושרדו.

i przeżyli.

הנוגדנים סייעו להגן על החולים מהנגיף עוד לפני שמערכת החיסון הפעילה שלהם

Przeciwciała pomagają chronić pacjentów przed wirusem, zanim ich własna odporność czynna

הצליחה לזהות את האנטיגנים ולייצר נוגדים בעצמה.

będzie mogła zidentyfikować ten konkretny antygen i rozpocząć tworzenie własnych przeciwciał.

זה לא כמו חיסון, שמושך אליו מיידים תאי B, אבל זה יכול לתת

To nie jest to samo co szczepionka, która bezpośrednio angażuje limfocyty B, jednak może kupić pacjentowi

לחולה זמן חיים קריטי נגד זיהום שאחרת היה הורג אותו במהירות.

trochę istotnego, ratującemu życie czasu przeciwko infekcji, która w przeciwnym razie szybko zabija.

אבל תאי B ונוגדנים הם רק חלק מהמשוואה. יש לא מעט פתוגנים שמוצאים

Ale limfocyty B i przeciwciała to tylko część równania odporności. Istnieje wiele

את דרכם באופן מהיר לתוך התאים, שם הם בטוחים מתגובה הומוראלית

patogenów, które szybko drążą sobie drogę prosto do wnętrza komórek, gdzie są bezpieczne przed

וחופשיים להשתכפל כמה שרק ירצו.

odpowiedzią humoralną i wolne, by mnożyć się tak bardzo, jak tylko by chciały.

למזלנו, למערכת החיסון שלך יש עוד תוכנית משחק והרכב נוסף של שחקנים שמוכנים

Na szczęście układ odpornościowy ma jeszcze inny plan gry i nowy zestaw graczy gotowych

להילחם את הקרב האחרון הזה, קרב תא נגד תא.

walczyć, w tej ostatecznej bitwie z komórkami, zwalczającymi komórki.

שימו לב שאתם רואים גם את הפרק האחרון בשבוע הבא, וכך תוכלו ללמוד עוד על הקרב הזה.

Upewnij się, że złapiesz ostatni odcinek w przyszłym tygodniu i dowiesz się wszystkiego o tej epickiej bitwie generalnej.

אבל להיום, למדתם איך המערכת החיסונית הנרכשת

Jednak na dzień dzisiejszy, w naszym drugim przedostatnim odcinku, nauczyłeś się jak humoralna odpowiedź adaptacyjnej

התגובה ההומוראלית מגינה עליך מפתי פתוגנים שבמרווח הבין תאי. ראינו איך תאי B בוגרים,

odpowiedzi immunologicznej strzeże twój zewnątrzkomórkowy teren przed patogenami. Przyjrzeliśmy się, jak

מזהים אנטיגן, ומייצרים נוגדנים, ואיך נחיל נוגדנים

limfocyty B dojrzewają, identyfikują antygeny oraz wytwarzają przeciwciała i jak przeciwciała zalewają patogeny

מזהה אנטיגנים ומסמן אותם למוות. דיברנו עם על תגובה פאסיבית ואקטיבית של המערת ההומוראלית,

oraz oznaczają je do zniszczenia. Rozmawialiśmy także o czynnej i biernej odporności humoralnej i jak

ועל איך חיסונים פועלים.

działają szczepionki.

תודה למנהלת הלמידה לינאה בויב ותודה לכל התומכים שלנו.

Dziękuję naszemu dyrektorowi do spraw nauki, Linnea Boyev i dziękuję wszystkim naszym Patreon

אם אתם אחד מהאנשים שהודתי להם, בזכותכם הקורס המזורז הזה קיים

patronom. Jeśli jesteś jednym z tych ludzi po prostu dziękuję za to, że umożliwiasz Crash Course,

לכל העולם וגם בשבילכם. אם אהבת את Crash Course ואתה רוצה לעזור לנו

całemu światu, a także dla siebie. Jeśli podoba Ci się Crash Course i chcesz pomóc

לעשות סרטונים כמו זה, אתה יכול לגשת לאתר שלנו patreon.com/crashcourse

nam robić filmy jak ten, możesz wejść na patreon.com/crashcourse.

הסרטון הזה צולם בסטודיו של Doctor Cheryl C. Kinney Crash Course

Ten odcinek został nakręcony w Doctor Cheryl C. Kinney Crash Course Studio, został napisany

הוא נכתב על ידי Kathleen Yale. ונערך על ידי Blake de Pastino. היועץ שלנו הוא Dr. Brandon Jackson.

przez Kathleen Yale. Skrypt został stworzony przez Blake'a de Pastino. Naszym konsultantem jest dr Brandon

בימוי: Nicholas Jenkins. עריכה: Nicole Sweeney א

Jackson. Został wyreżyserowany przez Nicholasa Jenkinsa, pod redakcją Nicole Sweeney, nasz projektant dźwięku

עריכה מוזיקלית: Michael Aranda. ועריכה גרפית : Thought Cafe

Michael Aranda, a zespół graficzny to Thought Cafe.