The Story of Stuff The Story of Stuff Project Basque Thai

The Story of StuffYouTube↗ IA↗(long shot)
Nonprofits & Activism 7.6M views 70.1K likes 7.5K dislikes 22 Apr 2009 Show Contributors 5

The Story of Stuff Project 210K subscribers United States YouTube↗

Contributed subtitles

Spanish Zhlain

Portuguese Carol Angelo

Turkish nadide doğru

Chinese (China) Atom X

Myanmar (Burmese) Nang Thae Thae

Ba al duzue horrelakorik?

Ni nirearekin pittin bat itsutu nintzen.

ฉันติดใจเจ้าของชิ้นนี้จังเลย

Egia esan, nire gauza guztiekin itsutu nintzen.

จริงๆแล้วฉันก็หมกหมุ่นกับข้าวของทุกๆอย่างของฉันเลยล่ะ

Galdetu al diozu zure buruari sekula ea nondik datozen erosten ditugun gauzak eta nora doazen botatzen ditugunean?

คุณเคยสงสัยไหมคะว่าสิ่งของที่เราซื้อมามีที่มาอย่างไร และมันจะไปที่ไหนเวลาเราโยนมันทิ้ง

Ezin nion honi buruz pentsatzeari utzi, eta beraz, ikertzeari ekin nion

ฉันอดสงสัยไม่ได้จนต้องตามไปค้นดูค่ะ

eta liburuek diotenez, gauzak sistema baten bitartez hiltzen dira

ตำราบอกเอาไว้ว่า ข้าวของต่างๆเคลื่อนย้ายผ่านระบบที่ต่อเนื่องกัน

erauztetik, produkziora banaketatik, kontsumora eta zabor ontzira.

ตั้งแต่การสกัด การผลิต การจัดจำหน่าย การบริโภค และ การกำจัด

Guztio honi "Ekonomia Materiala" deitzen zaio. Pixka bat gehiago sakondu nuen gaia.

เราเรียกทั้งหมดนี้ว่า เศรษฐกิจวัตถุ ฉันจึงตามเข้าไปดูระบบนี้ให้ใกล้ขึ้น

Egia esan, 10 urte pasa ditut mundua bidaiatzen

จริงๆแล้ว ฉันใช้เวลากว่า 10 ปี เดินทางไปทั่วโลก

gauzak nondik datozen eta nora doazen jarraituz.

สำรวจ ติดตาม ที่มาและที่ไปของวัตถุเหล่านี้

Eta badakizu zer aurkitu nuen? Hau ez dela historia guztia...

รู้ไหมคะว่าฉันพบอะไร สิ่งที่เราเห็นไม่ใช่เรื่องราวทั้งหมดของเศรษฐกิจวัตถุนี้หรอกค่ะ

Azalpen honi gauza asko falta zaizkiola.

มีหลายอย่างที่หายไปจากคำอธิบายแบบทั่วๆไป

Alde batetik, sistema ongi dagoela dirudi.

ถ้ามองผ่านๆ ก็ดูเหมือนว่าไม่มีปัญหาอะไรเลย

Baina egia esan, krisian dagoen sistema da.

แต่ในความเป็นจริงแล้ว ระบบนี้กำลังอยู่ในวิกฤติค่ะ

Sistema lineala delako dago sistema hau krisian

เหตุผลที่ทำให้ระบบนี้อยู่ในวิกฤติเนื่องจาก มันเป็นระบบเส้นตรง

eta gu planeta mugatu baten bizi gara

และโลกที่เราอยู่นั้นมีขอบเขตจำกัด

eta ezin dugu sistema lineal bat bultza planeta mugatu batean betirako.

และเราไม่สามารถใช้ระบบเส้นตรงนี้บนโลกที่มีขอบเขตจำกัดไปได้ตลอดอย่างแน่นอน

Pauso bakoitzean, sistemak mundu errealarekin harremana du.

ทุกๆขั้นตอนในระบบนี้มีปฏิสัมพันธ์กับโลกในความเป็นจริงที่เราอาศัยอยู่

Errealitateak ez du horrelako orrialde zuri batean funtzionatzen.

มันไม่ได้เกิดขึ้นบนกระดาษเปล่าค่ะ

Gizarteekin, kulturekin, ekonomiekin eta ingurugiroarekin du harreman zuzena eta limiteen aurka ari da.

ระบบนั้นได้เชื่อมโยงและสัมพันธ์กับสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม และตัวระบบเส้นตรงนี้เองได้กระแทกกับขอบเขตจำกัดของโลกเราไปตลอดทาง

Limiteak ez ditugu inondik ikusten, diagrama hau osatu gabea delako.

ขอบเขตจำกัดที่เรามองไม่เห็นในแผนผังนี้ เพราะมันเป็นแผนผังที่ยังไม่สมบูรณ์

Beraz, egin dezagun atzer eta falta denarekin bete ditzagun zuloak.

ดังนั้นเราลองมาทบทวนกันใหม่ว่ามีอะไรที่ขาดหายไปในระบบบ้าง

Ados, falta den gauzarik garrantzitsuenetakoa, jendea da. Bai pertsonak.

สิ่งสำคัญที่สุดที่หายไปจากระบบที่เราเห็นนี้ คือ ผู้คน ใช่แล้วค่ะ....ผู้คน

Pertsonak sistemak funtzionatzen duen lekuetan bizi eta lan egiten dute.

ผู้คนซึ่งใช้ชีวิตและทำงานหาเลี้ยงชีพอยู่ในระบบเส้นตรงนี้

Pertsona batzuk besteak baino gehiago axola dute sistema honetan

และผู้คนบางคนมีความสำคัญมากกว่าคนอื่นๆ

batzuek gehiago dute esateko. Zein dira?

บางคนมีสิทธิมีเสียงในระบบมากกว่า คนพวกนี้เป็นใครน่ะหรือ

Ados, has gaitezen gobernutik.

เอาล่ะ คนกลุ่มแรก รัฐบาล

Nire lagunek gobernua tanke batekin sinbolizatzeko gomendatu didate

ทีนี้ เพื่อนของฉันบอกว่า เราควรใช้รถถังเป็นสัญลักษณ์แทนรัฐบาล

eta egia da herrialde batzuetan, eta gurean ere zergen %50 militarrentzat joaten da

ซึ่งนั่นก็ถูกต้องในหลายๆประเทศ และในอเมริกาก็มีแนวโน้มว่าจะเป็นเช่นนั้น ดูจากการที่รัฐบาลนำเงินภาษีกว่า 50 เปอร์เซ็นต์แบ่งเป็นงบประมาณทางการทหาร

baina pertsona bat erabiliko dut gobernua sinbolizatzeko

แต่ฉันเลือกที่จะใช้รูปคนเป็นสัญลักษณ์

gobernuaren benetako ikuspegi eta balioak

เพราะฉันยังเชื่อในคำกล่าวที่ว่า

pertsonenak, pertsonentzat eta pertsonengatik izan beharko luketela uste baitut. Gobernuaren lana gu zaintzea da. Hori da bere lana.

รัฐบาลนั้นเป็นของประชาชน โดยประชาชน และเพื่อประชาชน หน้าที่ของรัฐบาลคือการ ปกป้อง ดูแล ทุกข์สุขของพวกเรา นั่นคืองานของรัฐบาล

Ondoren, korporazioak datoz.

คนกลุ่มถัดมาคือบรรษัท

Korporazioak gorbernuak baino handiago ikustearen arrazoia

เหตุผลที่บรรษัทดูตัวใหญ่กว่ารัฐบาล

zenbait korporazio gobernuak baino handiagoak direla da.

ก็เพราะว่ามันใหญ่กว่ารัฐบาลจริงๆ

Munduko 100 ekonomiarik handienetan 51 korporazioak dira.

ในอันดับ 100 หน่วยเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดในโลกนั้น 51 อันดับคือบรรษัท

Korporazioetan hazi ziren indarra eta dirua. Gobernuetan aldaketa ikusi dugu hauengatik gugatik baino gehiago arduratuz.

และเมื่อบรรษัทเติบโตขึ้นทั้งในแง่ของขนาดและอำนาจ เราได้เห็นความเปลี่ยนแปลงบางอย่างเกิดขึ้นกับรัฐบาล รัฐบาลดูจะคอยดูแลและห่วงใยการดำเนินธุรกิจของบรรษัท ให้กิจการดำเนินไปอย่างราบรื่น มากกว่าจะดูแลพวกประชาชนอย่างเราๆเสียอีก

Ikus dezagun zer gehiago falta zaidan irudi honetan...

เอาล่ะ เรามาดูกันต่อว่ามีอะไรอีกที่หายไปจากรูปข้างบนนี้

Erauzketarekin has gaitezen

เราจะเริ่มจากการสกัด

hori baliabide naturalen esplotazioa disimulatzeko hitz polita da

ซึ่งเป็นคำศัพท์ที่สวยหรูของการแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ

zeina, planeta zaborrez betetzeko hitz polita den.

ซึ่งก็เป็นคำศัพท์ที่สวยหรูของการผลาญทำลายโลก

Horrela izango da zuhaitzak moztu, metala ateratzeko mendiak lehertu,

กิจกรรมที่เกี่ยวข้องนั้นก็ได้แก่ การทำลายป่าไม้ ระเบิดภูเขา เอาแร่ธาตุมาถลุงใช้

ura xahutu eta animaliak desagerrarazten ditugunean.

ใช้น้ำในแหล่งน้ำ และกำจัดสัตว์ต่างๆออกไป

Hauxe da gure lehenengo muga.

และจุดนี้เองที่ระบบของเรากำลังชนกับขีดจำกัด

Baliabiderik gabe geratzen ari gara. Gauza gehiegi erabiltzen ari gara.

ทรัพยากรกำลังจะหมดโลก เพราะเราใช้ข้าวของมากเกินไป

Badakit hau entzutea ez dela polita, baina egia da eta aurre egin behar diogu.

ฉันรู้ว่าไม่มีใครอยากฟังเรื่องนี้ แต่มันเป็นความจริงที่เราต้องแก้ไข

Azken hiru hamarkadetan bakarrik gure planetaren baliabideen herena kontsumitu dugu. Joan da.

แค่ภายในช่วง 30 ปีที่ผ่านมา เราได้บริโภคและทำให้หนึ่งในสามของทรัพยากรธรรมชาติท้ังหมดสูญสิ้นไป

Hain azkar ari gara zulatzen, lehertzen, mozten, kutsatzen eta hausten

เราทั้งตัด ทำเหมือง ขนส่งทรัพยากร ล้างผลาญโลกอย่างรวดเร็ว

gu bizi garen planetaren errendimendua mugara eramaten ari garela.

นั่นมีค่าเท่ากับเราได้ทำลายระบบน้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า อันเป็นการเกื้อกูลกันระหว่างคนกับธรรมชาติ

Ni bizi naizen lekuan, AEBn, hasieran ziren basoen %4 bakarrik geratzen da.

ในอเมริกาบ้านของฉัน เรามีพื้นที่ป่าเหลือน้อยกว่า 4 % ของพื้นที่ป่าดั้งเดิม

Gure uraren %40 ez edangarri egin dugu.

แหล่งน้ำตามธรรมชาติกว่า 40 % ไม่สามารถดื่มกินได้

Eta arazoa ez da soilik gauza gehiegi erabiltzen ari garela,

แต่ปัญหาของเราไม่ได้จบแค่เราผลาญทรัพยากรมากเกินไปเท่านั้น

baizik eta behar duguna baino gehiago erabiltzen ari garela. Munduko populazioaren %5 soilik gara AEBetan eta planetaren baliabideen %30 erabiltzen ari gara baita munduko zaborraren %30 sortzen ere.

แต่เราได้ใช้มันไปมากกว่าส่วนที่เราควรจะได้ใช้ คนอเมริกันนั้นเป็นเพียง 5 เปอร์เซ็นต์ของคนทั้งโลก แต่เราบริโภคและสร้างขยะให้โลกถึง 30 เปอร์เซ็นต์ของการใช้ทรัพยากรทั้งหมด

Herrialde guztiek gu bezala kontsumituko balute 3-5 planeta inguru beharko genituzke.

ถ้าเราทุกคนบริโภคในอัตราเดียวกันกับคนอเมริกัน เราต้องไปหาโลกมาเพิ่มให้ได้ 5 ใบด้วยกัน

Eta badakizu zer? Bakarra daukagu.

ปัญหาอยู่ที่ไหนรู้ไหมคะ? เรามีโลกแค่ใบเดียวเท่านั้น

Nire herrialdeak arazo honen aurrean duen erantzuna beste herrialde batzuen baliabideak kentzea da!

ดังนั้นประเทศของฉันจึงหาวิธีง่ายๆในการแก้ปัญหาทรัพยากรจำกัด โดยการไปแย่งเอาของคนอื่นมา

Hau da Hirugarren Mundua. Zenbaitek esango luketen bezala, beste batzuen herrialdean amaitu duen gure gauzentzat beste mundu bat da.

นี่คือประเทศโลกที่สามค่ะ ซึ่งบางคนก็บอกว่าเป็นคำที่ไว้เรียกของของเราที่บังเอิญไปอยู่ในดินแดนคนอื่น

Eta zer itxura du horrek? Berdina: zabortegi bilakatzen lekua.

มันหมายถึงอะไรน่ะหรือ? ผลาญให้ราบ ใช้ให้เรียบเหมือนเดิมยังไงล่ะ

Egun, munduko arrantza guneen %75 bolumenaren muga gaindituz ari dira.

75% ของแหล่งทำการประมง เป็นการทำการประมงที่เกินกว่าปริมาณที่ธรรมชาติจะรับได้

Planetako baso originalen %80 joana da.

80 %ของป่าไม้ดั้งเดิมของโลกได้สูญสิ้นไป

Amazonian bakarrik, minutuko 2.000 zuhaitz galtzen ari gara.

แค่เฉพาะในป่าอเมซอน ต้นไม้จะถูกโค่นถึง 2000 ต้นในทุกๆ 1 นาที

Hori minutuko zazpi futbol zelai da.

นั่นเทียบได้เท่ากับ 7 สนามฟุตบอลทีเดียว

Eta zer gertatzen da hemen bizi den jendearekin?

แล้วผู้คนที่อาศัยอยู่ที่นั่นล่ะ

Ados. Jende honen arabera, biztanleak ez dira baliabideen jabeak bertan belaunaldi desberdinak bizi izan diren arren

ตามที่พวกคนข้างบนนี่กล่าวไว้ คนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เหล่านี้ไม่ใช่เจ้าของทรัพยากร แม้จะใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่มาหลายชั่วอายุคนก็ตาม พวกเขาไม่ได้เป็นเจ้าของปัจจัยการผลิต

ez dute produkzio eskubiderik eta ez dute gauza askorik erosten.

แล้วก็ยังจับจ่ายใช้สอยซื้อหาข้าวของไม่มากซักเท่าไหร่ และในระบบนี้

Eta sistema honetan jabea ez bazara edo gauza asko erosten ez baduzu ez duzu baliorik.

หากคุณไม่ได้เป็นเจ้าของอะไรหรือซื้อสิ่งของอะไรมากมายนัก คุณก็ไม่มีค่าอะไรมากมายเช่นเดียวกัน

Ondoren materialak "produkziora" mugitzen dira hemen energia erabiltzen dugu kimiko toxikoak baliabide naturalekin nahasteko horrela toxikoki kutsatutako produktuak sortzeko.

ในลำดับต่อไป วัตถุดิบก็จะเข้าสู่กระบวนการ "การผลิต" สิ่งที่เกิดขึ้นในขั้นตอนนี้คือการใช้พลังงาน ใช้พลังงานเพื่อผสมสารเคมีที่มีพิษเข้ากับวัตถุดิบจากธรรมชาติ เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ปนเปื้อนสารพิษ ทุกวันนี้มีสารเคมีสังเคราะห์กว่า 100,000 ชนิดถูกใช้ในการอุตสาหกรรม

Gure osasunean duten eragina oso gutxiri aztertu zaie

มีเพียงไม่กี่ชนิดเท่านั้นที่ได้รับการทดสอบถึงผลกระทบที่อาจะเกิดกับสุขภาพของมนุษย์

eta bat ere ez da izan gure osasunaren inpaktu sinergetikoetarako aztertua

และไม่มีชนิดใดเลยที่ได้รับการทดสอบว่าสารนั้นๆจะก่อให้เกิดผลข้างเคียงใหม่จากการทำปฏิกิริยากับสารเคมีอื่น

honek dio ez dakigula egunero harremana dugun beste kimiko batzuekin efekturik duten ala ez.

ที่ผสมปนเปกันอยู่ในชีวิตประจำวันของเรา

Ikusten duzuen bezala, ez dakigu gure osasunean eta ingurugiroan zein eragin duten kimiko hauek.

ดังนั้นเราจึงไม่ทราบถึงผลกระทบทั้งหมดที่อาจจะเกิดกับสุขภาพและสิ่งแวดล้อมจากสารเคมีเหล่านี้

Baina gauza bat badakigu: Toxikoak barrura

แต่เรารู้อย่างหนึ่งว่า "ใส่สารพิษเข้า ได้สารพิษออก"

toxikoak kanpora. Toxikoak gure produkzio sistemaren barruan jartzen jarraitzen dugun bitartean

ตราบใดที่เรายังใส่สารพิษเข้าสู่ระบบการผลิตสินค้าอุตสาหกรรมของเรา

toxikoak izaten jarraituko dugu erosi eta gure etxeetara,

เราก็ได้จะได้รับสารพิษนั้นๆในข้าวของที่เราซื้อ

lantegietara eta eskoletara. Eta gure gorputzetara.

เข้าบ้าน เข้าที่ทำงาน เข้าโรงเรียนของเรา และ...ใช่ค่ะ...ร่างกายของเรานั่นเอง

BFRak bezala, 'brominated flam retardants'-ak.

ตัวอย่างเช่น BFR หรือสารหน่วงไฟประเภทโบรมีน

Produktuak suaren aurka iraunkorrago egiten dituen elementu kimikoak dira baina oso toxikoak. Neurotoxiokoak dira, eta horrek esan nahi du burmuinarentzako direla toxikoak. Zer ari gara egiten horrelako toxiko bat erabiliz?

มันเป็นสารที่เราใช้ใส่ในสิ่งของต่างๆ เพื่อให้มันทนไฟ สารพวกนี้มีพิษร้ายแรง มันเป็นพิษต่อระบบประสาท นั่นหมายถึงมันจะทำลายสมองของเรา แล้วเราจะเอามันมาใช้ได้ยังไง

Gure ordenagailuetan, etxeko gauzetan, besaulkietan, koltxoietan,

ทั้งๆที่รู้ เราก็ยังใส่มันเข้าไปในคอมพิวเตอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้า โซฟา ที่นอน หมอนมุ้ง

baita buruki batzuetan ere. Burukietan kimiko neurotoxikoak sartzen dugu

จริงๆแล้ว เราเอาหมอนของเราจุ่มสารพิษที่เป็นอันตรายต่อระบบประสาท

etxeetara eramaten ditugu eta gure buruan bertan jartzen dugu gauero zortzi orduz lo egiteko.

และนำมันกลับบ้านมาหนุนหัวนอนเป็นเวลากว่า 8 ชั่วโมงทุกๆคืน

Ez dut ulertzen horrelako potentziala duen herri batean nola

โดยส่วนตัว ชั้นรู้สึกว่า

ez dugun beste zeozer hobea egiten guru buruek gauez ez dezaten so hartu.

เรามีศักยภาพมากพอที่จะหาวิธีไม่ให้หัวของเราติดไฟได้ในเวลานอน

Toxiko hauek gure elikadura kateetan eraikitzne dira eta gure gorputzean kontzentratu.

สารพิษเหล่านี้สะสมในห่วงโซ่อาหาร ตกค้างเข้มข้นขึ้นเรื่อยๆในร่างกายของเรา

Badakizu al dakizu zein den elikadura katean toxiko maila altuena duen jana? Amaren bularreko esnea.

คุณทราบไหมคะว่า อาหารอะไรที่อยู่ในลำดับบนสุดของห่วงโซ่อาหาร ที่มีระดับการปนเปื้อนของสารพิษที่สูงที่สุดและหลากหลายชนิดสารพิษที่สุด น้ำนมของมนุษย์ยังไงล่ะคะ

Honek esan nahi du iritsi garela puntura non gure gizarteko pertsonarik txikienak gure haurrak, toxiko mailarik altuenak hartzen ari diren amaren bularretik hartuta. Ez al da hori ikaragarrizko astakeria?

นั่นหมายความว่า เราได้มาถึงจุดที่สมาชิกตัวเล็กที่สุดของเรา นั่นก็คือเด็กทารก จะได้รับสารอันตรายในปริมาณที่สูงที่สุดที่จะได้รับตลอดชีวิตจากการกินนมแม่ เป็นการละเมิดที่ไม่น่าเชื่อเลยใช่ไหมคะ

Amaren bularretik elikatzeak gizakion elikadurarik oinarrizkoena izan behar du;

การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ควรเป็นขั้นตอนการดูแลทารกขั้นพื้นฐานที่สุดของมนุษย์

sacratua eta segurua behar luke. Amaren esnea oraindik onena da eta amek bularra ematen jarriatu beharko dute baina babestu egin behar genuke. Eurek [gobernuek] babestu behar lukete.

มันควรจะศักดิ์สิทธ์และปลอดภัย เพราะนมแม่ดีที่สุดสำหรับทารก และแม่ทุกคนก็ควรจะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ต่อไป โดยเรามีหน้าที่ต้องปกป้องกิจกรรมนี้ รัฐบาลและบรรษัทก็เช่นกัน

Gu zaintzen ari zirela uste nuen. Eta noski, kimiko toxiko hauek gehien pairatzen dituztenak fabriketako langileak dira

ชั้นนึกว่าพวกเค้ากำลังดูแลและเฝ้าระวังให้เราซะอีก และแน่นอนที่สุด คนที่ได้รับผลกระทบจากสารเคมีที่เป็นพิษมากที่สุด

asko ugalketa garaian dauden emakumeak dira.

ก็คือคนงานในโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งส่วนหนึ่งนั้นเป็นสตรีในวัยเจริญพันธุ์

Toxiko erreproduktibo eta kantzer-eragileekin ari dira lanean.

พวกเธอเหล่านี้กำลังทำงานอยู่กับสารพิษที่เป็นอันตรายต่อระบบสืบพันธุ์ สารก่อมะเร็ง และสารพิษอื่นๆ

Orain galdera egin nahi dizut, ugalketa adinean dagoen zer emakume klasek egingo luke lan

ถึงตอนนี้ ฉันขอถามทุกคนนะคะว่า

toxiko erreproduktiboekin,

มีผู้หญิงในวัยเจริญพันธุ์คนไหนที่อยากทำงานในสภาวะที่เสี่ยงกับการเสียสุขภาพเช่นนี้

beste aukerarik ez duen emakume bat ez bada? Eta hori da sistema honen "edertasun"-etako bat.

นอกจากคนที่ไม่มีทางเลือก และนั่นเป็น "ความสวยงาม" ของระบบนี้นั่นเอง

Ingurumen hondamendiak eta ekonomikoak hemen

ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมและความถดถอยของเศรษฐกิจท้องถิ่นในประเทศโลกที่สามนี้

ziurtatzen dute beti egongo dela beste aukerarik ez duen jendea.

เป็นสิ่งที่ประกันว่าจะต้องมีคนจำนวนหนึ่งที่ไม่มีทางเลือกอยู่ในประเทศเหล่านี้อย่างแน่นอน

Guztira, 200.000 pertsona egunero

ในหนึ่งวัน คนกว่า 2 แสนคนทั่วโลก ย้ายถิ่นฐาน

belaunaldiz belaunaldi bizi izan diren lekuetatik mugitzen ari dira

ออกจากสถานที่และสิ่งแวดล้อมที่ค้ำจุนพวกเขามาจากรุ่นสู่รุ่น

hirietara joateko, asko auzo txiroetan bizitzeko. Lanak bilatzean, ez dute pentsatzen ea zenbateraino toxikoak izan daitezkeen hauek.

เข้ามาอยู่ในเมืองใหญ่ ในสลัม หางานทำ ไม่ว่างานนั้นจะต้องสัมผัสกับสารพิษมากแค่ไหน

Beraz, ikusten da ez direla soilik baliabideak xahutzen, pertsonak ere bai.

ตอนนี้คุณคงเห็นแล้วใช่ไหมคะว่า ไม่ใช่แค่ทรัพยากรเท่านั้นที่ถูกผลาญไปในระบบนี้

Talde osoak suntsitzen dira.

ผู้คนก็เช่นเดียวกัน ชุมชนทั้งชุมชนก็ถูกทำลายด้วยเช่นกัน

Bai, toxikoak barrura, toxikoak kanpora.

ใช่แล้ว "ใส่สารพิษเข้า ได้สารพิษออก"

Toxiko batzuk fabriketatik produktu gisa ateratzen dira, baina produktuak baino oraindik gehiago ateratzen dira kutsadura moduan.

สารพิษหลายอย่างที่ถูกนำมาใช้ในระบบ และผ่านโรงงานออกมาในรูปผลิตภัณฑ์

Eta kutsadura asko da hori.

ออกมาในรูปของกากอุตสาหกรรมและเป็นมลพิษต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมาก

AEBetan industriak urtero lau mila milioi libera kimiko toxiko askatzen dituela onartzen du

ภาคอุตสาหกรรมของสหรัฐอเมริกายอมรับว่า มีการปล่อยสารเคมีที่เป็นพิษกว่า 1.8 ล้านตันต่อปี

eta ziurrenik askoz gehiago da, hori delako soilik onartzen dutena.

ซึ่งอาจจะมากกว่านั้น เนื่องจากนี่เป็นเพียงตัวเลขที่พวกเขายอมรับเท่านั้น

Hori, beraz, beste muga bat da, izan ere, nork ikusi eta usaindu nahi ditu 4 mila milioi libera toxiko urtean?

และนั่นก็คือขีดกำจัดอีกอันหนึ่ง เพราะว่า อึ๊ยยยยย ใครจะอยากจะดมสารพิษตั้งปีละ 1.8 ล้านตันต่อปีล่ะ แล้วพวกเค้าทำยังไงน่ะเหรอ

Orduan zer da egiten dutena? Fabrika zikinak itsasoaren beste aldera mugitu. Beste batzuen herrialdeak zikindu!

ก็ย้ายโรงงานสกปรกทั้งหลายแหล่ไปไว้ต่างประเทศซะ ไปสร้างมลพิษในแผ่นดินของคนอื่นไงล่ะ

Baina hemen sorpresa, kutsadura horren parte bat guregana itzultzen da aire korronteen ondorioz.

แต่น่าประหลาด กระแสลมก็ได้พัดพาเอามลพิษทางอากาศจำนวนมากนั้นหวนกลับมาหาเราอยู่ดีนั่นแหละ

Beraz, zer gertatzen da baliabide guzti hauek produktu bihurtzean?

ต่อมา อะไรหรือที่เกิดขึ้นหลังจากทรัพยากรเหล่านี้ถูกเปลื่ยนเป็นผลิตภัณฑ์

Hemen mugitzen dira, banaketara.

มันก็จะถูกเคลื่อนมาที่ตรงนี้่ เพื่อทำการจัดจำหน่ายต่อไป

Banaketak zera esan nahi du: "Zabor toxiko eta kutsatu guztiak ahal bezain laster saltzea".

การจำหน่ายสินค้าหมายความถึงการขายสินค้าขยะปนเปื้อนสารพิษเหล่านี้ให้เร็วที่สุดเท่าที่ทำได้

Helburua prezio baxuak mantentzea da jendea erosten mantentzea eta inbentarioa mugimenduan mantentzea.

เป้าหมายคือ ทำราคาให้ต่ำ ทำให้ผู้คนซื้อสินค้า และทำให้สินค้าไหลออกได้เรื่อยๆ

Nola mantentzen dituzten prezioak baxu? Beno, langileei ez diete gehiegi ordaintzen

เขาทำให้ราคาสินค้าต่ำได้ยังไงน่ะเหรอคะ ก็จ่ายค่าแรงให้พนักงานน้อยๆ

eta gizarte zerbitzuak saihesten dituzte ahal duten guztietan. "Kostuak kanporatzea" da kontua.

และลดผลประโยชน์ต่างๆของลูกจ้างเช่นประกันสุขภาพภาพให้น้อยลง เป็นการผลักต้นทุนออกไปนอกบรรษัท

Honek esan nahi du produktuaren kostu erreala ez dagoela prezioan islatua.

ซึ่งหมายถึงต้นทุนที่แท้จริงของการผลิตไม่ได้ถูกนับรวมในราคาสินค้า

Beste hitz batzuetan, ez gara erosten duguna benetan ordaitzen ari.

ในอีกนัยหนึ่งคือ เราไม่ได้จ่ายเงินซื้อสินค้าตามราคาที่แท้จริงของมัน

Aurreko batean honi buruz pentsatzen aritu nintzen. Kalean nenbilen eta albisteak entzun nahi nituen.

ฉันเอาเรื่องนี้กลับไปคิดในวันต่อมาค่ะ ขณะที่ฉันเดินไปทำงานและเกิดอยากจะฟังข่าวไปด้วย

Irratien denda batean sartu nintzen irratia erostera.

ฉันเลยเดินเข้าไปในร้านขายวิทยุ

$4.99an irrati txiki berde polit hau aurkitu nuen

และพบกับวิทยุสีเขียวน่ารักเครื่องนึง ราคา 4.99 ดอลลาร์ (ประมาณ 160 บาท)

ordaintzeko ilaran nengoela pentsatu nuen:

ขณะกำลังเข้าคิวรอจ่ายเงิน ฉันก็เกิดสงสัย

Nola da posible $4.99k nigana iristeko fabrikazio kostuak eta garraioa estaltzea? Metala seguruenik Hegoafrikatik dator

ว่าเป็นไปได้อย่างไรที่เงินแค่ 4.99 ดอลลาร์ จะสามารถรวมต้นทุนทั้งหมดที่เกิดขึ้นจากการผลิตวิทยุเครื่องนี้ได้จริงๆหรือ เหล็กอาจจะถลุงมาจากเหมืองในแอฟริกาใต้

petroleoa seguruenik Iraken zulatuta atera zen, plastikoa seguruenik Txinan egina da,

ใช้น้ำมันที่ขุดเจาะในอิรัก พลาสติกถูกผลิตในประเทศจีน

eta azkenik, guztia 15 urteko mutil 'maquiladora' batek Mexikon elkartu zuen

และถูกประกอบในโรงงานที่ชายแดนเม็กซิโกโดยแรงงานเด็กอายุ 15 ปี

$4.99-k ez du ni iritsi aurretik apalean egin duen lekuaren lekua ere ordaintzen

เงิน 4.99 ดอลล่าร์ไม่พอจ่ายเงินค่าชั้นวางวิทยุเหล่านี้ในร้านด้วยซ้ำ

alde batera utzi irratia aukeratzen lagundu zidan pertsonaren soldataren zati bat ere,

ไม่พอแม้แต่จ่ายค่าจ้างให้กับพนักงานในร้านที่มาช่วยฉันเลือกสินค้า

baita materialak alde batetik bestera eramaten dituzten ontzien eta kamioien ibilaldiak ere.

หรือจ่ายค่าขนส่งทั้งทางเรือและทางบกจากแหล่งผลิตสินค้ามาถึงที่ร้านนี่

Horrela konturatu nintzen ez nuela irratiagatik ordaindu. Orduan, nork ordaindu zuen?

นั่นทำให้ฉันเข้าใจว่าฉันไม่ได้เป็นคนจ่ายค่าวิทยุหรอก อ้าว แล้วใครล่ะที่เป็นคนจ่าย?

Beno, pertsona hauek beraien ingurumenaren baliabideen galerarekin ordaindu zuten.

คนพวกนี้ต่างหากที่จ่ายค่าวิทยุให้กับฉัน ด้วยการสูญเสียทรัพยากรธรรมชาติ

Jende honek aire garbiaren galerarekin ordaindu zuten, asma eta minbizien ehunekoen igoerarekin ordaindu dute.

คนพวกนี้จ่ายให้ฉัน โดยการสูญเสียอากาศที่บริสุทธิ์ ที่นำไปสู่อัตราการเพิ่มขึ้นของการป่วยเป็นหอบหืดและมะเร็ง

Kongoko haurrek beraien etorkizunarekin ordaindu zuten haurren %30ek eskola utzi behar izaten du koltan meategietan lan egiteko,

เด็กๆในคองโกจ่ายด้วยอนาคตของพวกเขา เด็กๆกว่า 30 % ในคองโก

gure produktu elektroniko egiteko beharrezko metala.

ต้องออกจากโรงเรียนไปทำงานในเหมืองที่โคลแทน เพื่อเหล็กที่นำมาใช้ทำวิทยุราคาถูกอันนี้ซึ่งเป็นสินค้าใช้แล้วทิ้งเลย

Jende honek beren osasun segurantza kubritu beharrez ordaindu zuten.

อีกทั้งผู้คนตรงนี้ ยังคงต้องจ่ายค่าเบี้ยประกันสุขภาพของตนเอง

Pertsona horiek guztiek ordaindu behar izan dute nik irratia $4,99-ren truke lortzeko.

ตลอดเส้นทางของระบบเส้นตรงที่เราพูดถึงนี้ ผู้คนมากมายต้องจ่ายเพื่อให้ฉันได้ซื้อวิทยุในราคา 4.99 ดอลลาร์

Eta lan horiek ez dira inongo kontu liburutan idatzita geratu.

และรายจ่ายเหล่านั้นไม่ได้รับการบันทึกหรือปรากฎในบัญชีรายจ่ายใดๆเลย

Hori da esan nahi dudana konpainien jabeek beren produkzio kostuak externalizatzen dituztela esatean.

นั่นคือความหมายของงการที่ฉันบอกว่า เจ้าของบริษัทได้ผลักภาระต้นทุนที่แท้จริงออกไปภายนอกบริษัทของเขา

Eta horrek kontsumoaren urrezko gezia ekartzen digu.

และจากนั้น เรื่องราวของสิ่งของก็ได้เดินทางมาถึง "ลูกศรทองคำ" คือการบริโภค

Hori da sistemaren bihotza, dena gidatzen duen motorra.

การบริโภคนี้เป็นกิจกรรมที่เป็นหัวใจของระบบที่เรากำลังพูดถึงนี้ เป็นเครื่องจักรที่คอยขับเคลื่อนให้ระบบดำเนินไปได้

Hain da garrantzitsua sistema zoro honek aurrera egin dezan, urrezko gezi hau babestea dela jende honen lehentasunik handiena.

มันมีความสำคัญมากเสียจน พวกเขาเหล่านี้ต้องปกป้องลูกศรนี้ก่อนสิ่งอื่นใด

Horregatik, [2001eko] irailaren 11ren ostean, gure herrialdea shock egoeran zegoenean

นั้นเป็นเหตุผลว่า หลังเหตุการณ์ 19 กันยายน ในขณะที่ชาวอเมริกากำลังช๊อค

Bush presidenteak zenbait gauza zuzen gomenda zitzakeen:

และประธานาธิบดีบุชควรจะแนะนำประชาชนที่กำลังเสียขวัญ

EZ. Erosteko esan zuen.

ให้ร่วมกันแสดงความเสียใจ สวดภาวนา ให้เชื่อมั่นในความหวัง หรือให้ทำอะไรบางอย่างที่สมควรทำ เปล่าเลยเขาบอกให้ไปจับจ่ายใช้สอย!บริโภค!

EROSTEKO?! Kontsumitzaileen nazioan bihurtu gara. Gure oinarrizko nortasuna kontsumitzailearena bihurtu da,

เราชาวอเมริกันได้กลายเป็นชนชาติแห่งการบริโภคไปเสียแล้ว อัตลักษณ์ของเราคือการเป็นผู้บริโภค

ez amak, ez irakasleak, ezta baserritarrak ere, baizik eta kontsumitzaileak.

ไม่ใช่แม่ , คุณครู , หรือเกษตกร แต่เป็นผู้บริโภค

Gure balioa neurtzen duen modurik nagusiena, gezi hau zenbat laguntzen dugun neurtzea da zenbat kontsumitzen dugun. Eta egiten dugu! Eta fluxua da eurek egiten dutena!

คุณค่าของผู้คนในระบบก็ถูกวัดและแสดงออกมา จากปริมาณการจับจ่ายใช้สอยที่ช่วยเอื้อหนุนลูกศรแห่งการบริโภคนี้นั่นเอง แล้วเราก็บริโภคกันอย่างจริงจังจริงๆเสียด้วย เราซื้อของ ซื้อของ ซื้อแล้วก็ซื้ออีก สินค้าถูกจัดจำหน่ายและทำให้ระบบเศรษฐกิจวัตถุนี้เคลื่อนไหวแล้วดำรงอยู่ได้

Asmatu gure sistema hornitzen duen material osoaren zein ehuneko

ลองเดาดูสิคะว่าในบรรดาสิ่งของที่เราซื้อไป มีกี่เปอร์เซ็นต์ที่เรายังใช้อยู่หลังจากหกเดือนผ่านไป

mantentzen den oraindik produktu forman Ipar Ameriketan saldu eta sei hilabetera. %50? , %20? EZ, %1a. Beste hitz batzuekin esanda, erabiltzen dugun %99a

50%?20%? ไม่เลยค่ะ 1% เท่านั้น 1% แค่นั้นเองค่ะ!! ซึ่งนั่นหมายความว่า 99 % ของสิ่งของ

jasotzea, mina, prozesua, garraioa – sisteman dabilen gauzen %99

ที่เราได้เก็บเกี่ยว สกัด แปรรูป และขนส่ง 99% ของข้าวของเหล่านี้

zakarrontzira botatzen da 6 hilabetetan. Nola bizi gaitezke materialei horren probetxu gitxi aterata? Ez da beti horrela izan.

จะกลายเป็นขยะในเวลาแค่ 6 เดือน เราจะดูแลโลกกันได้อย่างไร ถ้าเราผลาญใช้วัตถุในอัตราที่รวดเร็วเช่นนี้ แต่ก่อนก็ไม่ได้เป็นแบบนี้นะคะ

Orain pertsonak duela 50 urte kontsumitzen zuenaren bikoitza kontsumitzen du.

ปัจจุบันคนอเมริกันบริโภคมากเป็น 2 เท่าเมื่อเทียบกับ 50 ปีที่แล้ว

Galdetu zure amonari, garai haietan, errekurtsoek balio handiagoa zuten.

ลองถามคุณย่าคุณยายของเราดูสิคะ ในสมัยของท่าน การรู้จักดูแลรักษา การคิดค้นริเริ่ม และความมัธยัสถ์เป็นคุณสมบัติที่ได้รับการยกย่อง

Beraz, nola gertatu zen hau? Kontua ez zen soilik gertatu. Diseinatua izan zen.

แล้วการบริโภคแบบนี้มันเกิดขึ้นได้ยังไงกัน? มันเกิดขึ้นเองไม่ได้หรอกค่ะ จริงๆแล้วมันถูกออกแบบมาให้เป็นเช่นนี้

Bigarren Mundu Gerraz geroztik, mutil hauek

หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ไม่นาน คนพวกนี้ (รัฐบาลและบรรษัท) พยายามคิดหาทางกระตุ้นเศรษฐกิจ

Victor Lebow ekonomialariak sistema osoaren arau bihurtuko zen irtenbidea aurkitu zuen.

นักวิเคราะห์การค้าปลีก วิคเตอร์ เลอโบวได้สาธยายทางออก

Esan zuen: "Horrenbeste produzitzen duen gure ekonomiak... eskatzen du kontsumoa gure bizimodu bihurtzea, egin dezagun

ที่จะมาเป็นบรรทัดฐานของระบบโดยรวม เขากล่าวว่า " ระบบเศรษฐกิจของเราที่มีประสิทธิภาพในการผลิตมากมายนั้น ได้เรียกร้องให้เราเปลี่ยนการบริโภคเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินชีวิต

gauzen erosketa eta erabilera eguneroko erritual bat, gure asebetetze espirituala bilatu, gure egoaren asebetetzea, kontsumoaren bitartez.

เปลี่ยนการซื้อและการใช้สิ่งของต่างๆให้เป็นพิธีกรรม เพื่อเติมเต็มความพึงพอใจของจิตวิญญาณ

Gauzak kontsumitzea behar dugu, erre, ordezkatu eta botatzea, geroz eta azkarrago, gainera".

และความเป็นตัวตนของเราจากการบริโภค เราจะเป็นต้องมีข้าวของเพื่อบริโภค เผาผลาญ หามาทดแทน และโยนมันทิ้งไป และเรายังต้องทำมันในอัตราที่เร็วขึ้นเรื่อยๆอีกด้วย"

Eisenhower presidentearen Finantza Aholkularien Kontseiluak zera esan zuen:

ประธานที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจของประธานาธิบดีไอเซน ทาวเวอร์ ได้กล่าวว่า

"AEBetako ekonomiaren helburu nagusia da kontsumo produktu gehiago sortzea".

"เป้าหมายสูงสุดด้านเศรษฐกิจของสหรัฐอเมริกา คือ การผลิตสินค้าเพื่อผู้บริโภคให้มากยิ่งขึ้น"

Produktu gehiago sortzea?

ผลิตสินค้าให้มากขึ้นงั้นเหรอ?

Gure [ekonomiaren] helburu nagusia? Helburua ez al da osasun zerbitzuak, hezkuntza, garraio seguruak, jasangarritasuna edo sistema judiziala hobetzea?

นี่คือจุดมุ่งหมายสูงสุดของเราหรือ? ไม่ใช่การบริการด้านสุขภาพ,ส่งเสริมการศึกษา การคมนาคมที่ปลอดภัย การเจริญเติบโตอย่างยั่งยืน หรือแม้กระทั่งความยุติธรรม แต่เป็นการผลิตสินค้าให้บริโภคกันมากขึ้นอย่างนั้นเหรอคะ?

Kontsumitzeko produktuak? Nola lortu zuten gu programa horretan horrenbeste irrikarekin sartzea?

เขาจะทำให้เรากระโจนเข้าร่วมวง การบริโภคอย่างกระตือรือร้นนี้ได้อย่างไรนะหรือ

Euren bi estrategia eraginkorrenak hauek dira: zaharkitzapen programatua eta hautemandako zaharkitzapena.

กลยุทธ์ที่ใช้ได้ผลอย่างชะงัด 2 อย่าง คือ การวางแผนให้ล้าสมัย กับ การมองให้ล้าสมัย

Zaharkitzapen programatua "zaborrerako diseinatua" esateko beste modu bat da.

การวางแผนให้ข้าวของล้าสมัย คือ การออกแบบสินค้าให้กลายเป็นขยะ

Esan nahi du gauzak egiten dituztela ez-erabilgarri ahalik eta azkarren bihurtzeko moduan

มันหมายถึงการออกแบบให้สินค้าให้ใช้งานไม่ได้ และไร้ประโยชน์ให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้

guk zaborretara bota eta berriak eros ditzagun.

เพื่อเราจะได้เขวี้ยงมันทิ้งไป และซื้อข้าวของใหม่มาใช้แทน

Agerikoa da plastikozko poltsak eta kafearentzako edalontziak bezalako gauzen kasuan,

ที่เห็นแน่ๆ ว่าเป็นสินค้าที่ใช้แล้วต้องทิ้งเลย ก็เช่น บรรดาถุงหรือถ้วยกาแฟพลาสติก

baina gauza handiekin ere gertatzen da: trapuak, DVDak, kamerak, barbakoak... gauza guztiekin! Baita ordenagailuekin ere.

แต่เดี๋ยวนี้ข้าวของชิ้นใหญ่ขึ้น เช่น พวกไม้ถูพื้น ซีดี กล้อง หรือกระทั่งเตาบาร์บีคิว ก็เป็นของใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้งซะหมดเลย คอมพิวเตอร์ก็เช่นกัน

Konturatu al zara ordenagailua erosten duzunean teknologia hain azkar aldatzen ari dela,

เคยสังเกตุกันไหมคะว่า เวลาที่คุณซื้อคอมพิวเตอร์

bi urtera [zure ordenagailu berria] komunikaziorako oztopo bihurtzen dela?

ว่าเทคโนโลยีสมัยนี้เปลี่ยนแปลงไปรวดเร็วขนาดไหน บางทีซื้อมาใช้แค่ 2 ปี

Oso bitxia iruditu zitzaidan, eta ordenagailua ireki nuen barruan zer zuen ikusteko.

คอมพิวเตอร์ของคุณก็เริ่มมีปัญหาซะแล้ว ฉันสงสัยมากเลยค่ะเกี่ยวกับเรื่องนี้ ฉันเลยลองเปิดเครื่องคอมพิวเตอร์ดูว่ามีอะไรข้างในบ้าง

Konturatu nintzen urtero aldatzen den pieza bazter batean dagoen pieza oso txikia dela. Baina soilik pieza hori aldatzea ezinezkoa da,

ชั้นพบว่าชิ้นส่วนที่เปลี่ยนไปทุกๆปี เป็นแค่ชิ้นส่วนเล็กๆ ตรงมุมเท่านั้นเองค่ะ

bertsio berri bakoitzak forma desberdina duelako.

แต่ว่าคุณเปลี่ยนแค่ชิ้นส่วนเล็กๆนั่นไม่ได้หรอกนะคะ เพราะว่าแต่ละรุ่นถูกออกแบบมาให้มีรูปร่างแตกต่างกัน

Ondorioz, osoa bota eta berria erosi behar duzu.

ก็เลยต้องโยนทิ้งแล้วซื้อใหม่กันทั้งเครื่องเลยล่ะค่ะ

Diseinu industrialari buruzko 1950eko artikulu batzuk irakurri nituen,

ฉันได้อ่านหนังสือเกี่ยวกับการออกแบบอุตสาหกรรมในช่วงทศวรรษ 1950

zaharkitzapen programatua zabaltzen ari zen garaikoa. Diseinatzaileak garbi mintzatzen dira. Objektu bat geroz eta azkarrago nola apurtu daitekeen eztabaidatzen dute disenaitzaileek,

ซึ่งเป็นยุคเฟื่องฟูของการออกแบบให้สินค้าล้าสมัยอย่างรวดเร็ว นักออกแบบทั้งหลายคุยเรื่องนี้กันอย่างเปิดเผยเลยล่ะ ว่าจะออกแบบสินค้าอย่างไรให้พังเร็วที่สุด

eta hala ere, lortzen dute kontsumitzaileek produktu horren gainean fedea izatea, berria erostera joateko adina.

แต่ยังรักษาความเชื่อถือจากผู้บริโภค

Hain intentzionala izan arren.

เพื่อให้พวกเขาไปซื้อสินค้ามาใช้ใหม่ นี่มันเป็นการจงใจทำชัดๆเลย

Baina gauzek ezin dute hain azkar hautsi martxa honi eusteko,

แต่ว่าข้าวของก็ยังไม่พังเร็วทันใจ ที่จะทำให้ลูกศรแห่งการบริโภคนี้พุ่งต่อไปได้

beraz, "Hautemandako zaharkitzapena" ere badago.

จึงต้องมีการ "มองให้ล้าสมัย" เพิ่มเข้าไปด้วย

Hautemandako zaharkitzapena da oraindik erabilgarri dauden gauzak botatzera kontzentzitzen gaituena.

การมองให้ล้าสมัย ก็คือ การสร้างแรงจูงใจให้เราโยนข้าวของทิ้งไปที่ยังใช้การได้ดี

Nola egiten dute hau? Gauzen itxura aldatzen dute:

จะทำได้ยังไงน่ะหรือคะ? ก็เปลี่ยนหน้าตาสินค้าซะใหม่

gauza bat duela urte pare bat erosi bazenuen,

ดังนั้น เวลาคุณใช้สินค้าที่ซื้อมาประมาณ 2-3 ปีที่แล้ว

mundu guztiak esan dezake ez duzula gezi hau azkenaldian lagundu

ทุกคนก็จะบอกได้ว่า คุณไม่ได้เพิ่งจะซื้อมา หรือคุณใช้สินค้าตกยุคเสียแล้ว

eta gure balioa erakusteko bidea geziari ekarpena egitea denez,

และในเมื่อคุณค่าของคนในระบบ คือการสนับสนุนการบริโภคสินค้าใหม่ๆ คุณก็จะรู้สึกละอายใจที่ใช้ของเก่าตกยุคยังไงล่ะ

[badakit] nire pantaila zuri potolo eta pisutsua 5 urtez izan nuen mahai gainean.

เหมือนที่ฉันใช้เจ้าคอมพิวเตอร์สีขาวตัวเก่า

Nire lankideak ordenagailu berria erosi zuen.

เจ้าคอมพิวเตอร์ตัวเบ้อเริ่ม ที่อยู่บนโต๊ะทำงานฉันมาตั้ง 5 ปี ในขณะที่เพื่อนร่วมงานของฉันเพิ่งซื้อคอมพิวเตอร์มาใหม่

Bere pantaila distiratsua, mehea eta arina zen. Bat zetorren bere ordenagailuarekin,

จอเครื่องบางเฉียบ เงาแว๊บ

bat zetorren telefonoarekin, baita boligrafoak eramatekoarekin ere. [Eta itxura cool-a zuen]

ดูลงตัวสวยงามกับคอมพิวเตอร์รุ่นใหม่ แถมเข้ากับโทรศัพท์มือถือ ที่เสียบปากกาของเธออีกด้วย เท่ห์สุดๆไปเลย!

Espazio-ontzia gidatzen ari zela zirudien, eta

เธอดูเหมือนกำลังบังคับยานอวกาศเลยล่ะค่ะ

eta bazirudien nik arropa garbigailua nuela mahaian.

ขณะที่ฉันรู้สึกเหมือนกำลังจิ้มเครื่องซักผ้าบนโต๊ะทำงาน

Moda honen beste adibide argia da. Noizbait pentsatu al duzu emakumeen oinetako takoiak zergatik urte batean lodi izatetik mehe izatera pasatzen diren, ondoren berriro ere lodi izateko? Ez da emakumeen hankentzat zein den onena eztabaidatzen ibili direlako. Takoi lodiak jazteak takoi finen urtean

แฟชั้นก็เป็นตัวอย่างที่ดีของการมองให้ตกยุคเช่นกันค่ะ เคยสงสัยในแบบรองเท้าส้นสูงของสาวๆ ที่ขยันเปลี่ยนรูปทรงไปเรื่อยๆไหมคะ จากแบบอ้วนหนา เป็นผอมเรียว เป็นอ้วนหนา แล้วก็ผอมเรียว กลับไปกลับมา มันไม่ได้เปลี่ยนเพราะเค้าถกเถียงกันเรื่องส้นรองเท้าแบบไหนจะดีต่อสุขภาพสาวๆหรอกค่ะ

jende guztiari erakusten diolako ez duzula azken aldian gezia lagundu

จริงๆแล้วคือถ้าคุณใส่รองเท้าส้นอ้วน ในปีที่คนอื่นๆเค้าใส่รองเท้าส้นเรียวกัน มันแปลว่าคุณไม่ได้ส่งเสริมลูกศรแห่งการบริโภค

beraz, ez zara takoi finak dituen zure ondoko emakumea bezain baliotsua

และเท่ากับว่าคุณไม่มีคุณค่าต่อสังคมเท่ากับ ผู้หญิงที่ใส่รองเท่าส้นเรียวที่ยืนอยู่ข้างๆคุณ

edo, bestela, iragarki batean agertzen dena bezalakoa. Oinetako berriak eros ditzazun nahi dute.

หรือผู้หญิงที่อยู่ในโฆษณา ทั้งหมดนี้ก็เพื่อให้เราซื้อรองเท้าใหม่ไปเรื่อยๆยังไงล่ะคะ

Iragarkiek eta komunikabideek orokorrean garrantzi handia dute guzti honetan.

โฆษณาและสื่อมีบทบาทที่สำคัญมากในเรื่องนี้

AEBetan bizi garenok egunero 3000 iragarkiren helburu gara.

ชาวอเมริกันแต่ละคน ตกเป็นเป้าหมายของโฆษณา 3,000 ครั้งต่อวัน

Urtebetean iragarki gehiago ikusten ditugu duela 50 urte bizi zirenek beren bizitza osoan ikusi zituztenak baino.

เราเห็นโฆษณาต่อวันเป็นจำนวนมากกว่าโฆษณาที่คนเมื่อ 50 ปีที่แล้วเห็นตลอดชีวิตเสียอีก

Eta jarri pixka bat pentsatzen: zein da iragarkien helburua ez bada daukagunarekin ez zoriontsu izatea lortzea?

ถ้าคิดดีๆแล้ว เป้าหมายของโฆษณาเหล่านี้ไม่ใช่อะไร นอกจากทำให้เราไม่พอใจกับสิ่งที่เรามีอยู่

Beraz. egunean 3000 aldiz ondorengoa esaten dgute: Gure ilea gaizki dago, gure azala gaizki dago, gure jantziak gaizki daude, gure altzairuak gaizki daude, gure autoak gaizki daude,

ดังนั้นกว่า 3,000 ครั้งต่อวัน เราถูกพร่ำบอกว่า ผมเราดูไม่ดี ผิวเราไม่สวย เสื้อผ้าเราก็ดูไม่เข้าท่า เฟอร์นิเจอร์ก็ผิดแบบ รถของเราก็ไม่เท่ห์ แล้วตัวเราเองก็เป็นคนผิด

gu gaizki gaude. Baina guztia konpon daiteke erostera joaten bazara.

แต่ทุกอย่างแก้ไขให้ถูกต้องได้ ถ้าเราออกไปจับจ่ายซื้อของ

Komunikabideak ere guzti hori ezkutatzen laguntzen dute,

สื่อยังช่วยปกปิดสิ่งที่เกิดขึ้น ตรงนี้ แล้วก็ ตรงนี้

beraz, materialen ekonomian begibistan dugun parte bakarra erosketarena da.

ทำให้ภาพของเศรษฐกิจวัตถุที่เราเห็นมีเพียงหนึ่งเดียว คือการจับจ่ายซื้อของ

Estrakzioa, produkzioa eta ezabaketa gure bistaz kanpo gertatzen da.

การสกัด การผลิต และการกำจัดข้าวของต่างๆ ถูกเบียดบังให้เป็นกระบวนการที่อยู่นอกสายตาของเรา

Beraz, AEBetan inoiz baino gauza gehiago dugu,

เอาล่ะ ตอนนี้ในอเมริกา เรามีข้าวของมากมายแบบที่เราไม่เคยมีมาก่อน

baina inkestek diote herrialdearen zoriontasuna beherantz doala.

แต่อันที่จริงจากการสำรวจ สถิติระบุว่าระดับความสุขโดยรวมของชาติกำลังลดลง

Zoriontasun nazionalaren goia 1950 inguruan izan zen kontsumo mania hau lehertu zen une berean.

ความสุขโดยรวมของชาติอยู่ที่จุดสูงสุดในช่วงปีทศวรรษ 1950 ก็เป็นช่วงเดียวกับที่กระแสการบริโภคแบบลืมหูลืมตานี้ได้เริ่มเป็นที่แพร่หลาย

Mmm. Kointzidentzia interesgarria.

อืมมมม...เป็นความบังเอิญที่น่าสนใจอยู่เหมือนกันนะคะ

Uste dut badakidala zergatik. Gauza asko dugu baina ez dugu denborarik benetan zoriontsu egiten gaituzten gauza horietarako

ฉันคิดว่าฉันรู้ค่ะว่าเพราะอะไร เรามีข้าวของมากขึ้น แต่เรามีเวลาให้กับสิ่งที่ทำให้เรามีความสุขอย่างแท้จริงน้อยลง

familia, lagunak, aisialdia. Inoiz baino gogorrago ari gara lanean.

นั่นก็คือ เพื่อน ครอบครัว เวลาพักผ่อน เราทำงานหนักแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน

Zenbait analistak diote feudalismo garaian zutena baino denbora libre gutxiago dugula egun.

นักวิเคราะห์บางคนบอกว่า เรามีเวลาพักผ่อนน้อยกว่าสมัยศักดินานู่นเสียอีก

Eta badakizu zein den aisialdi garaian gehien egiten ditugun bi ekintzak?

แล้วเชื่อไหมคะว่า

Telebista ikusi eta erosketak egin.

เราใช้เวลาพักผ่อนที่มีอยู่น้อยนิดนั้นทำอะไร ดูทีวี แล้วก็ชอปปิ้งยังไงล่ะคะ

AEBetan Europako kideek baino 3 edo 4 bider ordu gehiago pasatzen dugu erosketak egiten.

ในอเมริกา เราใช้เวลาซื้อของเป็น 3-4 เท่า

Barregarria den egoeran gaude

3-4 เท่าเมื่อเปรียบเทียบกับเพื่อนของเราในยุโรป! เราอยู่ในสถานการณ์ที่ตลกสิ้นดี

nora joan lanera pentsatzen dugu, batzuek bi lanbide dituzte,

สถานการณ์ที่วันๆเราก็ออกไปทำงาน อาจจะทำสองที่ด้วยซ้ำ

etxera heltzen gara nekatu arraio eginda, gure sofa berrian erortzen gara eta telebista ikusten dugu eta iragarkiek esaten digute: "Kaka hutsa zara"

กลับบ้านมาเราก็หมดเรี่ยวแรง ล้มตัวลงนอนดูทีวี ในทีวีก็ดันบอกว่า "คุณนี่มันแย่จริงๆ ห่วยมาก"

orduan hobeto sentitzeko, erosketa gunera joan behar dugu Orduan lanera joan behar duzu lan gehiago egitera erosi berri duzun hori ordaintzeko

แล้วคุณก็ต้องเดินออกไปซื้อของเพื่อให้รู้สึกดีขึ้น

berriz etxera oraindik nekatuago iristeko, oraindik denbora luzeagoan telebista ikusteko, eta honek berirro ere erostera joateko esaten dizu.

แล้วก็ต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อมาจ่ายค่าของที่ซื้อมา เมื่อเหนื่อยล้าจากการทำงานมากขึ้น ก็กลับมานั่งเหนื่อยดูทีวี ทีวีก็ไล่ให้เราไปเดินห้างอีก

Eta lana-ikusi-xahutu gurpilzoroan gaude, eta gelditu egin genezake.

จนเราวิ่งวนอยู่ในวัฎจักรของการทำงาน ดูทีวี และการบริโภค เหมือนหนูติดจั่น แต่เราสามารถหยุดวงจรนี้ได้

Azkenean, zer gertatzen da erosten dugun guztiarekin?

ในที่สุดแล้ว เกิดอะไรขึ้นกับข้าวของเยอะแยะที่เราซื้อมา

Kontsumo maila honekin ezin dira gure etxeetan sartu

ในอัตราการบริโภคที่รวดเร็วแบบนี้ บ้านคงไม่มีที่พอให้เก็บของทั้งหมดแน่ๆ

nahiz eta herrialde honetako etxeak 1970eko hamarkadan zituztenen bikoitzak izan

ถึงแม้ว่าบ้านของเราจะใหญ่ขึ้น

eta guztia zakarrontzira doa.

จากบ้านของเราในช่วงปีทศวรรษ 1970 ก็ตาม ของทั้งหมดก็เลยต้องลงถังขยะไปตามระเบียบ

Eta guzti honek ezabaketara garamatza. Sistemaren zati hau ondo ezagutzen dugu, gu garelako zabor boltsa kalera eraman behar dugunak.

ทั้งหมดนี้จึงพาเรามาถึงขั้นตอนการกำจัด นี่เป็นขั้นตอนที่เรารู้จักดีที่สุดในเศรษฐกิจวัตถุ ก็เพราะเราต้องลากถังขยะออกไปทิ้งเองยังไงล่ะคะ

Gutako bakoitzak AEBn gutxi gora-behera 2 kg zabor sortzen ditugu egunero.

เราแต่ละคนในอเมริกาทิ้งขยะ วันละกว่า 2 กิโลกรัม

Duela 30 urte sortzen genuenaren bikoitza da.

นั่นมากเป็นสองเท่าของปริมาณที่เราเคยทิ้งเมื่อ 20 ปีที่แล้ว

Zabor guzti hau, erosi egin genituen gauzak, edozein zabortegitara joan daitezke, azken finean, lurrean dagoen zulo handi bat besterik ez dena

ของทั้งหมดนี้จะถูกเอาไปทิ้งถมกันในหลุมขยะหลุมใหญ่

edo oso zorte txarra baduzu, lehenik erraustegi batean erreko dute eta ondoren zabortegira botako dute.

ถ้าเราโชคไม่ดี ขยะก็จะถูกเผาก่อนเอาไปฝังลงดิน

Bietara ere, lurra, ura eta airea kutsatzen dituzte eta ez ahaztu, klima aldatu.

ไม่ว่าจะเป็นการกำจัดวิธีไหน ก็จะก่อมลพิษในอากาศ ในดิน ในน้ำ และแน่นอนมันจะเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศด้วย

Erraustegiak benetan dira txarrak.

การเผาขยะเป็นวิธีการกำจัดขยะที่เลวร้ายมากๆ

Gogoratzen dituzu produkzio etapako toxikoak?

ยังจำสารพิษที่ถูกใช้ในขั้นตอนการผลิตได้ไหมคะ

Zaborra erreaz, toxiko horiek airera askatu tzen dira.

การเผาขยะ จะทำให้สารพิษเหล่านั้นถูกปล่อยออกมาในอากาศ

Oraindik okerrago, supertoxiko berriak eragiten ditu. Dioxina adibidez.

ที่แย่กว่านั้น สารพิษใหม่ที่เกิดขึ้นจากการเผาขยะดันมีพิษร้ายแรงยิ่งกว่า ตัวอย่างเช่น สารประเภทไดอ๊อกซิน

Zientziak ezagutzen duen eta gizonak sortu duen elementurik toxikoena da dioxina

ไดอ๊อกซินเป็นสารที่มนุษย์สร้างขึ้น และเป็นที่รู้กันในหมู่นักวิทยาศาสตร์ว่า มีพิษร้ายแรงที่สุด

Eta erraustegiak dioxina sortzen dituzten iturrietako bat dira

และเตาเผาขยะนี่แหละเป็นแหล่งผลิตไดอ๊อกซินอันดับหนึ่ง

Honek esan nahi du gizonak sortu duen elementurik toxikoena sortzea gera dezakegula

นั่นหมายความว่าเราจะหยุดแหล่งสร้างมลพิษที่ร้ายแรงที่สุดได้

zaborra erretzeari soilik utzita. Gaur geldi genezake.

ด้วยการหยุดเผาขยะ เราจะหยุดกันวันนี้เลยก็ได้

Lantegi batzuek ez dute errausketa-plantarik ezta zabortegirik erabili nahi hemen, beraz beste leku batzuetara exportatzen dituzte hondakinak. Eta zer gertatzen da birziklapenarekin?

ทีนี้มีบางบริษัทไม่อยากจะมายุ่งเกี่ยว กับขั้นตอนการกำจัดขยะโดยการทิ้งลงหลุม หรือเผา เขาเหล่านั้นเลยส่งออกขยะไปทิ้งที่อื่นซะเลย แล้วการนำกลับมาใช้ใหม่ล่ะ ช่วยอะไรได้ไหม

Birziklatzeak laguntzen al du? Bai, birziklatzeak laguntzen du. Birziklatzeak zabor kopurua murrizten du punta honetan eta azken finean material gutxiago ustiatu beharra dakar beste muturrean.

ได้ค่ะ มันช่วยลดปริมาณขยะทางฝั่งนี้ และลดแรงกดดันที่จะทำลายทรัพยากรเพื่อการผลิตทางฝั่งนี้ค่ะ

Bai, bai, bai, birziklatu egin behar genuke. Baina birziklatzea ez da nahikoa.

ถูกต้อง ถูกต้อง ถูกต้องนะคะ! เราควรนำข้าวของของเรากลับมาใช้ใหม่ แต่นั่นยังไม่พอ

Birziklatzea ez da inoiz nahikoa izango.

การนำกลับมาใช้ใหม่ยังไม่เพียงพอกับการแก้ไขปัญหา ด้วยสาเหตุ 2 ประการค่ะ

Pare bat arrazoirengatik: Lehenengo, gure etxeetatik ateratzen den zaborra icebergaren punta besterik ez da.

ข้อแรก ขยะที่ทิ้งจากบ้านของเราเป็นเพียงส่วนเล็กน้อยมากๆค่ะ เมือเทียบกับปริมาณทั้งหมด

kanpora ateratzen dugun zabor boltsa bakoitzeko

ในทุกๆถังขยะ 1 ถังที่เราลากไปทิ้ง

70 zabor-poltsak ibaia kutsatzen dute, zure etxe ondoan zuk zaborra uzteko aukera izan dezazun.

มีข้าวของที่กลายเป็นขยะไปแล้วในขั้นตอนการสกัด การผลิต การขนส่ง และนั่นเกิดขึ้นก่อนที่สินค้าจะถึงมือเราด้วยซ้ำ ขยะทั้งหมดเกิดขึ้นเพื่อผลิตขยะที่เรากำลังจะลากไปทิ้งแค่ถังเดียวเอง

Beraz, gure etxeetatik ateratzen den zaborraren %100a birziklatu ahal izango bagenu

ดังนั้นถึงแม้ว่าเราจะสามารถนำขยะในบ้านเรากลับมาใช้ได้ 100 %

ez ginateke arazoaren oinarrira helduko. Zaborraren parte bat ezin da birziklatu,

เราก็ยังเข้าไม่ถึงแก่นแท้ของปัญหา อีกอย่างหนึ่ง ขยะหลายชนิดก็ไม่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้

toxiko gehiegi dituelako edo bestela, sortu zenetik amaieran ez zezan birziklatzeko aukerarik izan egin zelako.

อาจเป็นเพราะมีสารพิษปนอยู่มากเกินไป หรือถูกออกแบบมาไม่ให้นำกลับมาใช้ใหม่ตั้งแต่ต้น

Metala, papera eta plastizko geruzak elkarri itsatsita dituzten zukuen ontzi horiek bezala.

เหมือนกล่องน้ำผลไม้ที่เราคุ้นเคย ที่มีแผ่นกระดาษ โลหะ และพลาสติก

Ezingo duzu inoiz birziklatzeko elkarrengandik banandu.

ทุกอย่างถูกอัดแน่นติดกัน จนแยกประเภทขยะเพื่อนำไปใช้ใหม่ไม่ถูก

Beraz, ikusten duzun moduan, krisian dagoen sistema da hau. Hasieratik muga pilarekin egiten dugu talka.

คุณก็เห็นแล้วว่า ระบบนี้กำลังวิกฤต ตลอดเส้นทางเราต้องเผชิญกับขีดจำกัดมากมาย

Klima aldaketatik zoriontasunaren beherakadara, hau ez dabil ongi.

จากการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ จนถึง ระดับความสุขที่ลดลง เห็นได้ชัดว่าระบบนี้ใช้ไม่ได้ผลจริงๆ

Baina hain arazo sakonak duen gauzarik onena da badirela zenbait puntu lanean hasteko modukoak.

แต่ข้อดีของปัญหาทั้งหมดทั้งปวงนี้ คือเราสามารถเข้าไปแทรกแซงเพื่อแก้ไขได้ในหลายๆจุดเลยล่ะคะ

Hemen basoak salbatzeko lanean ari den jendea dago

เรามีคนที่ทำงานตรงนี้เพื่ออนุรักษ์ป่าไม้ ตรงนี้เพื่อการผลิตที่สะอาดไร้มลพิษ

baita produkzio garbia lortzeko ere. Langileen eskubideen alde lanean, kontsumo kontzientziaren eta irainkorraren alde

คนที่ทำงานเพื่อสิทธิของแรงงาน เพื่อการค้าที่เป็นธรรม

erraustegiak eta zabortegiak blokeatzen,

เพื่อการบริโภคที่มีจิตสำนึก หยุดการฝังขยะในดิน หยุดการเผาขยะ

eta oso garrantzitsua, Gobernua mugiarazten

และที่สำคัญมาก คือการเอารัฐบาลกลับมาเป็นของประชาชน

egitan izan dadin jendeak hautatu eta jendearentzat lan egin dezaten.

เพื่อให้เป็นรัฐบาลโดยประชาชน เพื่อประชาชนอย่างแท้จริง

Lan guzti hau kritikoki garrantzitsua da baina gauzak mugitzen hasiko dira konexioak ikusten ditugunean,

งานทั้งหมดนี้มีความสำคัญอย่างใหญ่หลวง แต่จะเห็นผลชัดเจนก็ต่อเมื่อ

argazki handia ikusten dugunean.

เรามองเห็นความเกี่ยวเนื่องสัมพันธ์กันในระบบ เมื่อเราเข้าใจภาพรวมของมัน

Sistemako puntu ezberdinetako jendea elkartzen denean sistema lineal hau zeozer berria bihurtzeko aldarrikatu eta aldatu dezakegu

เมื่อใดที่ประชาชนในระบบที่กระจัดกระจายกันอยู่สามารถรวมตัวกันได้ เราจะสามารถจัดระเบียบระบบเส้นตรงนี้เสียใหม่

errekurtsoak eta pertsonak alferrik galduko ez dituen sistema.

ให้เป็นระบบที่ไม่ผลาญทรัพยากรทั้งทางธรรมชาติและทรัพยากรมนุษย์มากอย่างที่เคยเป็น

Benetan zaborretara bota behar duguna eskola-zahrreko mentalitate hau baita.

เพราะว่าสิ่งที่เราจะต้องทิ้งไป คือความคิดแบบเก่าๆที่ต้องทิ้งสิ่งของไปเรื่อยๆ

Horrelako gauzen inguruan pentsatzeko eskola-berria bai baitago eta garapen iraunkor eta orekatuan oinarritua dago:

ในปัจจุบัน มีแนวคิดใหม่ที่เกิดขึ้น เศรษฐกิจที่ตั้งอยู่บนความยั่งยืนและความเสมอภาค

Kimika Berdea, Zero Zabor, Produkzio Itxiko Gurpila, Energia Berriztagarriak,

ได้แก่ เคมีสีเขียว โลกไร้ขยะ อุตสาหกรรมการผลิตแบบปิด

Ekonomia lokalak. Gertatzen ari dira guzti horiek. Batzuek diote ez dela errealista, idealista dela, ez daitekeela gerta.

พลังงานหมุนเวียน การส่งเสริมเศรษฐกิจท้องถิ่น แนวคิดใหม่ๆนี้ได้เกิดขึ้นแล้ว บางคนบอกว่าแนวคิดพวกนี้เป็นเรื่องในอุดมคติ ไม่มีทางเป็นจริงได้

Orain arteko bide zaharretik jarraitu nahi dutenak dira realismorik ez dutenak.

ฉันว่าพวกที่ห่างไกลความเป็นจริงคือคนที่ยึดติดกับแนวคิดเก่าๆพวกนั้นต่างหาก

Hori bai dela amets egitea.

ได้แต่เพ้อฝัน เพ้อเจ้อชัดๆเลยล่ะ

Gogoratu orain arteko hau ez zela bere kasa gertatu. Ez da grabitatea bezala. Ez dugu berarekin bizi behar nahitaez.

จำได้ไหมคะว่า เส้นทางการดำเนินชีวิตแบบเก่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นเอง แล้วก็ไม่ใช่แรงโน้มถ่วงโลกซะหน่อย ที่เราจะต้องทนอยู่กับมัน

Jendeak sortu zuen. Gu ere jendea gara. horregatik, zerbait berria sortuko dugu

คนสร้างมันขึ้นมา แล้วเราก็เป็นคนเหมือนกัน ดังนั้น มาช่วยกันสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆกันเถอะนะคะ