Groups of the Periodic Table Khan Academy Greek Czech

Groups of the Periodic TableYouTube↗ IA↗(long shot)
Education 945.6K views 2.1K likes 123 dislikes 26 Aug 2009

Khan Academy 9.4M subscribers United States YouTube↗

Click to Play Video

Στο προηγούμενο βίντεο μιλήσαμε για το πως το κάθε άτομο

V minulém videu jsme mluvili o tom, jak opravdu každý atom

επιθυμεί να έχει 8 -- ας το γράψω εδώ --

chce mít osm (dovolte mi to zapsát)

8 ηλεκτρόνια στην εξώτερή του στοιβάδα

osm elektronů ve své vnější slupce (vrstvě).

Αυτή είναι η πιο σταθερή διάταξη που μπορεί να έχει

Je to v podstatě nejstabilnější konfigurace, kterou

ένα ηλεκτρόνιο. Και δεδομένου ότι αυτό έχει καθοριστεί

může mít elektron. A vzhledem k této skutečnosti,

απλά και μόνο παρατηρώντας τον κόσμο, στην ουσία,μπορούμε να

která byla zjištěna opravdu jen pozováním světa,

αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε τι συμβαίνει σε διαφορετικές

můžeme přijít na to, co se pravděpodobně bude dít

ομάδες του Περιοδικού Πίνακα.

v jednotlivých skupinách periodické tabulky.

Μια ομάδα του Περιοδικού Πίνακα είναι απλά μια στήλη

Skupina periodické tabulky je pouze sloupec

του Περιοδικού Πίνακα

periodické tabulky.

Όπως αυτή η ομάδα εδώ, και βασικά θα αρχίσω με

Stejně jako tato skupina, přímo tady, začnu

αυτή την ομάδα, επειδή εχει ένα ιδιαίτερο όνομα.

s touto skupinou, protože má zvlaštní název.

Αυτή η ομάδα εδώ πέρα ονομάζεται "Ευγενή Αέρια".

Tato skupina právě tady se nazyvá ušlechtilé plyny.

Και τι είναι κοινό όπως κατεβαίνεις σε μια ομάδα

A co je společného, když sledujeme tuto skupinu směrem dolů

στον Περιοδικό Πίνακα;

v periodické tabulce?

Τι είναι κοινό για μια στήλη στον Περιοδικό Πίνακα;

Co je společného v tomto sloupci periodické tabulky?

Λοιπόν, στο προηγούμενο βίντεο είδαμε πως κάθε στοιχείο σε μία στήλη

V minulém videu jsme viděli, že každý prvek ve sloupci

έχει τον ίδιο αριθμό ηλεκτρονίων σθένους.

má stejný počet valenčních elektronů.

Ή πως έχει τον ίδιο αριθμό ηλεκτρονίων

Tedy má stejný počet elektronů

στην εξώτερή του στοιβάδα.

ve své vnější elektronové slupce.

Και καταλάβαμε τι ήταν αυτό.

Tak jsme si zjistili, co to bylo.

Αυτή η στήλη εδώ, η οποία είχαμε πει πως είναι τα "Αλκάλια",

Tento sloupec, právě tady, který jsme se naučili, byly alkalické

έχει ένα ηλεκτρόνιο στην εξώτερή του στοιβάδα.

kovy, ty mají jeden elektron ve své vnější elektronové slupce.

Και κατά σύμβαση αναφέρω πως το υδρογόνο δεν

A schválně jsem upozornil na vodík, který není

θεωρείται απαραίτητα ένα αλκάλιο.

chápán jako alkalický kov.

Πρώτον, συνήθως δεν βρίσκεται σε μεταλλική μορφή.

Zaprvé obvykle není ve formě kovu.

Και δεν έχει την τάση να αποβάλλει ηλεκτρόνια όσο

A nechce odevzdávat elektrony tak moc jako

έχουν τα άλλα μέταλλα

Όταν κάποιοι αναφέρονται στα μεταλλο-ειδή χαρακτηριστικά ενός

Když lidé mluví o kovových vlastnostech

στοιχείου, στην ουσία μιλάνε για το πόσο έχει την τάση να

prvku, mluví právě o tom, nakolik je pro tento prvek možné

αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο.

odevzdat elektron.

Θα μιλήσουμε για άλλα χαρακτηριστικά ενός μετάλλου,

Budeme mluvit o ostatních vlastnostech kovů,

ειδικά για τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα μέταλλα,

zejména o způsobu, podle kterého vnimáme kovy jako

ως λαμπερά αντικείμενα, και μπορεί να άγουν τον ηλεκτρισμό, και να δούμε πως

lesklé a možná také elektricky vodivé, také uvidíme jak to

αυτό σχετίζεται με τον Περιοδικό Πίνακα

funguje v periodické tabulce.

Αλλά τέλος πάντων, ας επιστρέψουμε σε αυτά που έλεγα πριν.

Avšak, vraťme se k tomu, o čem jsme mluvili.

Αυτή η στήλη εδώ, αυτή εδώ ονομάζεται

Tento sloupec, tady, se nazyvá

"Αλκαλικές Γαίες"

kovy alkalických zemin.

Αυτό λοιπόν είναι αλκαλική γαία.

Takže toto jsou alkalické zeminy.

Όλα αυτά έχουν 2 ηλεκτρόνια στην εξώτερή τους στοιβάδα

Ty všechny mají dva elektrony ve vnejší slupce.

Θυμηθείτε λοιπόν, πως όλα θέλουν να φτάσουν στα 8.

Takže si pamatujte, každý chce získat osm.

Αν αυτά εδώ ήθελαν να αποκτήσουν 8 προσθέτωντας ηλεκτρόνια

Kdyby tito kluci chtěli získat osm elektronů přidáním šesti dalších,

θα είχαν πολύ δρόμο να διανύσουν.

měli by co dělat.

Κατα αυτό τον τρόπο, θα έπρεπε να προσθέσουν 7 ηλεκτρόνια.

Tito by museli přidat sedm elektronů.

Θα έπρεπε να προσθέσουν 6 ηλεκτρόνια.

Tito by chtěli přidat šest elektronů.

Και από ποιον σκοπεύουν να τα πάρουν;

Otázka, od koho by si tyto elektrony mohli vzít?

Γιατί αυτά εδώ τα στοιχεία δεν επιθυμούν να δώσουν τα δικά τους ηλεκτρόνια

Protože tito kluci nechtějí odevzdávat své elektrony.

Βρίσκονται πολύ κοντά στο να φτάσουν τα 8.

Mají jich skoro osm.

Οπότε είναι πολύ πιο εύκολο όταν βρίσκεσαι στην αριστερή μεριά

Takže je mnohem jednodušší odevzdávat elektrony,

του Περιοδικού Πίνακα να αποβάλλεις τα ηλεκτρόνια σου.

když jste na levé straně periodické tabulky.

Για την ακρίβεια, όταν έχεις μόνο ένα να αποβάλλεις -- ειδικά

Ve skutečnosti, když musí dát pryč jenom jeden - zejména

στην περιπτώση στοιχείων πέρα από το υδρογόνο -- όπου έχεις

v případě prvků odlišných od vodíku - když musí

ένα να δώσεις, τότε υπάρχει μεγάλη τάση να συμβεί.

dát pryč jenom jeden, opravdu to chtějí udělat.

Και εξαιτίας αυτού, αυτά τα στοιχεία εδώ

Přesně kvůli tomuto, tyto prvky přesně tady

πολύ σπάνια βρίσκονται στη στοιχειακή τους μορφή.

se málokdy objevují v jejich elementárním stavu.

Και όταν λέω στοιχειακή μορφή, σημαίνει πως δεν υπάρχει τίποτα άλλο πέρα από

Když říkám elementární stav, znamená to, že tady není nic kromě

λίθιο εδω πέρα, δεν υπάρχει τίποτα άλλο πέρα από νάτριο εδώ,

lithia, není tady nic kromě sodíku, není

τίποτα πέρα από κάλιο εδώ.

tady nic kromě draslíku.

Είναι πολύ πιθανό, έαν το βρεις, να έχει

Je velmi pravděpodobné, že když najdete tento prvek

ήδη αντιδράσει με κάτι άλλλο.

pravděpodobně už s něčím zreagoval.

Πιθανότατα με κάτι από αυτή τη μεριά του Περιοδικού

Pravděpodobně s něčím z této strany periodické

Πίνακα, επειδή αυτό θέλει πάρα πολύ να αποβάλλει

tabulky, protože tento se chce opravdu zbavit elektronů

κάτι, αυτό θέλει να πάρει κάτι πάρα πολύ.

a tento je zase opravdu touží získat.

Οπότε η αντίδραση είναι πολύ πιθανό να συμβεί .

Takže se tato reakce pravděpodobně uskuteční.

Αυτά εδώ είναι επίσης δραστικά.

Tyto jsou také reaktivní.

Τα μέταλλα των αλκαλικών γαιών είναι επίσης δραστικά, αλλά όχι τόσο

Kovy alkalických zemin jsou také reaktivní, ale

δραστικά όσο τα μέταλλα των αλκαλίων.

ne tolik jako alkalické kovy.

Και αυτό γιατί αυτά εδώ τα στοιχεία είναι πολύ κοντά στο

Je to kvůli tomu, že tito kluci jsou opravdu blízko

να πλησιάσουν τον "μαγικό" αριθμό 8.

k dosažení stabilní magické osmičky.

Αυτά εδώ όμως βρίσκονται λιγάκι πιο μακριά.

Tito kluci jsou trochu dál.

Οπότε χρειάζεται μια παραπάνω, θα μπορούσαμε να πούμε,

Takže to potřebuje trochu více, mohli byste říct trochu

ώθηση για να μπορέσουν να αποβάλλουν 2.

potlačit, aby odevzdali dva elektrony.

Αυτά εδώ χρειάζεται να αποβάλλουν μόνο ένα.

Tihle se chtějí zbavit jen jednoho.

Αλλά προηγουμένως μάθαμε πει πως αυτά εδώ έχουν μόνο 2 στην

Řekli jsme si, že tyto mají dva elektrony

εξώτερή τους στοιβάδα.

ve své vnější slupce.

Και μετά όλα αυτά εδώ τα στοιχεία, τα οποία ονομάζονται

A všechny tyto prvky, které se jmenují

"Στοιχεία Μεταπτώσεως", καθώς προσθέτονται ηλεκτρόνια,

přechodné kovy, když získají eletrony navíc,

αυτά απλά συμπληρώνουν την d υποστοιβάδα της προηγούμενης στοιβάδας

naplní jimi d podslupku (orbital) v přeposlední slupce.

Έτσι δεν είναι;

Οπότε η εξώτερή τους στοιβάδα παραμένει έχοντας 2 ηλεκτρόνια

Takže jejich poslední slupka má stále dva.

Έχει ακόμα αυτά.

Stále mají tyto dva elektrony.

Αν αυτή είναι η 4η περίοδος, η εξώτερη στοιβάδα

Toto je čtvrtá perioda, takže všechny tyto prvky

όλων αυτών των στοιχείων έχει 4s2.

mají v poslední slupce 2 elektrony v s orbitalu.

Και αυτά τα στοιχεία απλά συμπληρώνουν την

A tyto prvky elektrony zaplňují pouze

3d τροχιακό.

své 3d orbitaly.

Ή την 3d υποστοιβάδα.

Nebo také 3d podslupky.

Αυτά είναι δυάρια.

Tady jsou dvojky.

Οπότε όλα αυτά έχουν 2 εξώτερα ηλεκτρόνια.

Takže všechny tyto prvky mají 2 valenční elektrony.

Οπότε, όλα αυτά, όπως και με τις αλκαλικές γαίες, χρειάζεται

Všechny, stejně jako kovy alkalických zemin,

να αποβάλλουν 2 ηλεκτρόνια ώστε να "είναι χαρούμενα".

potřebují ztratit dva elektrony, aby byly spokojené.

Και ο τρόπος που το σκέφτομαι, και αυτός είναι απλά ένας

Možnost, jak se na tohle dívat je,

τρόπος -- και αυτό μπορεί και να είναι εμφανές στην φυσική πραγματικότητα -- είναι

(je to zjednodušení, takže to berte s rezervou)

πως αυτά εδώ τα στοιχεία έχουν μεγάλο απόθεμα ηλεκτρονίων.

že tihle chlápci mají moc velký náklad elektronů.

Αν έχουν τη δυνατότητα να ξεφορτωθούν κάποια από αυτά

Takže kdyby se mohli zbavit těchto valenčních elektronů,

τα ηλεκτρόνια σθένους -- οπότε αν γράψω ότι ο σίδηρος έχει 2 ηλεκτρόνια

tady napíšu, že železo má 2 valenční elektrony,

σθένους -- ακομα και αν διώξουν αυτά τα ηλεκτρόνια, έχουν

i když se jich zbaví,

ένα μεγάλο απόθεμα ηλεκτρονίων στην d υποστοιβάδα

pořád ještě mají zásoby v d orbitalu

της προηγούμενης στοιβάδας.

jejich předposlední slupky.

Οπότε, αν χάσει τα 4s2 ηλεκτρόνια του, έχει ακόμα όλα

Takže když se zbaví 4s2 elektronů, pořád mají

αυτά τα 3d ηλεκτρόνια τα οποία είναι υψηλής ενεργειακής κατάστασης που

3d elektrony s vysokou energií

είναι δυνατό να "αντικατασταθούν"¨.

jakoby místo nich.

Και θα χρησιμοποιήσω εισαγωγικά σε όλα αυτά, γιατί είναι απλά

A dám to do úvozovek, protože

τρόποι για μένα να οπτικοποιήσω τις έννοιες.

je to opravdu jen způsob, jak si to představit

Και ο λόγος που επισημαίνω αυτό είναι γιατί τα μέταλλα

A proč to vlastně říkám?

είναι πολύ δοτικά με τα ηλεκτρόνιά τους.

Kovy prostě rády rozdávají své elektrony.

Και αυτά εδώ τα στοιχεία αντιδρούν.

Takže reagují.

Λένε, έι, πάρε τα ηλεκτρόνιά μου.

Říkají: "Hele, vem si moje elektrony!"

Αυτά εδώ λένε, πάρε αυτά τα 2 ηλεκτρόνια.

Tihle se chtějí zbavit těch dvou elektronů.

Και αυτά εδώ, αρχίζουν να λένε, ειδικά καθώς γεμίζει

Ale tihle, protože mají zaplněnou i d podslupku,

η d υποστοιβάδα, έχω αυτά τα 2 ηλεκτρόνια, και όχι μόνο

nabízí tyto dva elektrony,

έχω αυτά τα ηλεκτρόνια, αλλά έχω κι άλλα ηλεκτρόνια

ale nejenom ty, mají ještě víc elektronů.

από εκεί -- δηλαδή, σχεδόν από εκεί -- που ήρθαν και αυτά.

Έχω κάποια σε απόθεμα στην d.

V rezervách v d slupce.

Και αυτό που συμβαίνει σε αυτά τα μέταλλα μετάπτωσης, και

A co se stane s přechodnými kovy

συμβαίνει ειδικά στα μέταλλα -- εδώ λοιπόν είναι

a také se to děje hlavně s kovy

τα μέταλλα, και αυτά δεν ακολουθούν απλά μια ομάδα,

(kovy jsou tady, ne ta skupina,

αλλά αυτά είναι τα μέταλλα, αυτό εδώ το χρώμα -- είναι πως έχουν

ale všechny tyto stejně barevné,)

τόσο πολλά ηλεκτρόνια να προσφέρουν, όχι μόνο έχουν αυτά

takže mají spoustu elektronů

τα παραπάνω εδώ, αλλά έχουν γεμάτη τη d υποστοιβάδα, ώστε

nejenom tady, ale mají ještě naplněné d slupky,

μπορούν να, ειδικά όταν είναι σε στοιχειακή μορφή, και

takže když jsou v elementárním stavu

όταν λέω στοιχειακή μορφή, αυτό σημαίνει πως έχεις

(opět když říkám v elementárním stavu znamená to,

ένα μεγάλο κομμάτι από αργίλιο (αλουμίνιο).

že mám kus hliníku.

Το αργίλιο δεν έχει αντιδράσει με τίποτα όπως π.χ. οξυγόνο.

Hliník ještě s ničím nezreagoval jako například s kyslíkem.

Είναι απλά μια ποσότητα αλουμινίου.

Je to prostě jen kus hliníku.

Όταν έχεις μια ποσότητα αλουμινίου, αυτό που συμβαίνει είναι

Když mám kus hliníku,

ότι έχεις αυτούς τους μεταλλικούς δεσμούς όπου όλα τα άτομα

jsou v něm kovové vazby, to znamená, že

αλουμινίου ας πούμε, ή μάλλον, έχω όλα αυτά τα έξτρα, έχω

všechny atomy hliníku mají elektrony,

σίγουρα, στην περίπτωση του αργιλίου, 3 ηλεκτρόνια στην

v případě hliníku jsou to tři elektrony

εξώτερή μου στοιβάδα.

ve vnější slupce.

Αλλά έχω όλα αυτά τα ηλεκτρόνια συμπληρωμένα σε

Ale také mají stále ty zásoby elektronů

μια d υποστοιβάδα.

Και σκοπεύω να τα μοιραστώ με άλλα άτομα αλουμινίου.

Takže si řeknou, že se o ně prostě rozdělí s ostatními atomy hliníku.

Οπότε δημιουργείται μία "θάλασσα" από άτομα αλουμινίου. Και

Takže z toho máme takové moře hliníkových atomů.

έλκονται το ένα με το άλλο.

A ty se navzájem přitahují.

Ή δημιουργείται μια θάλασσα από ηλεκτρόνια αλουμινίου.

Nebo řekněme, že máme moře elektronů.

Οπότε έχουμε ένα σωρό από ηλεκτρόνια να κάθονται μεταξύ

Sedí si tu hrstka elektronů mezi atomy

των ατόμων και καθώς τα άτομα "δωρίσαν" αυτά τα

a protože ty atomy tam ty elektrony půjčily,

ηλεκτρόνια, έλκονται προς αυτά.

tak jsou k nim přitahováni.

Συνεπώς τα άτομα -- και αυτό λοιπόν θα είναι ένα αργίλιο συν, και

Takže ty atomy jsou v podstatě kladné ionty hliníky,

ίσως θα μπορούσαμε να είχαμε δωρίσει 3 ηλεκτρόνια.

které tam odevzdaly ty tři elektrony.

Αλλά αυτά που λέω δεν είναι πολύ ακριβή.

Toto není úplně přesné.

Απλά θέλω να σας δώσω μια ιδέα του πως λειτουργούν κάποια πραγματα.

Je to jen zjednodušení, abychom si to vysvětlili.

Και αυτός είναι ο λόγος που τα μέταλλα είναι πολύ αγώγιμα, επειδή

A proto jsou kovy opravdu dobře vodivé,

ο ηλεκτρισμός είναι απλά η κίνηση των ηλεκτρονίων, και

protože elektřina je v podstatě je hromada pohybujících se elektronů,

για να μπορούν τα ηλεκτρόνια να κινούνται, θα πρέπει να έχουμε πλεόνασμα

a aby se elektrony mohly pohybovat,

ηλεκτρονίων που να βρίσκονται εκεί.

musíme jich mít kolem dostatek.

Συνεπώς, τα στοιχεία αυτής εδώ της περιοχής είναι πάρα

Takže prvky v tady tom prostoru jsou

πολύ καλοί αγωγοί.

opravdu dobré vodiče.

Για την ακρίβεια, το ασήμι (άργυρος) είναι ο καλύτερος αγωγός.

Nejlepším vodičem je vlastně stříbro.

Το ασήμι εδώ, είναι ο καλύτερος αγωγός στον πλανήτη.

Stříbro (tady) je tím nejlepším vodičem na planetě.

Και ο λόγος που δεν το χρησιμοποιούμε στα καλώδιά μας αλλά τον χαλκό

A důvodem proč se nepoužívá do drátů jako měď je,

είναι επειδή ο χαλκός βρίσκεται πιο εύκολα από το ασήμι.

že měď je daleko snažší najít.

Αλλά το ασήμι είναι ο καλύτερος αγωγός.

Ale lepším vodičem je stříbro.

Και ο τρόπος που το αντιλαμβάνομαι είναι ότι αυτά -- μόλις

Můžeme říct, že

γεμίσεις ένα τροχιακό, αυτό το τροχιακό

jakmile se zaplní celý orbital,

γίνεται πιο, ας πούμε, σταθερό.

bude ten orbital docela stabilní.

Οπότε όλα αυτά εδώ έχουν γεμίσει το d τροχιακό τους.

Takže všechny tyhle prvky mají zaplněný d orbital.

Ενώ αυτά εδώ, το d τροχιακό τους δεν είναι πλήρες.

Zatímco tyto ho zaplněný nemají.

Οπότε έχουν αρκετό πλεόνασμα ηλεκτρονίων και έχουν

Takže mají spoustu přebytečných elektronů,

πολύ καλή αγωγιμότητα.

které se hodí pro vedení.

Τώρα, αυτό είναι απλά μια διαίσθηση.

Teď, toto je jen můj pocit,

Δεν έχω κάνει τα απαραίτητα πειράματα για να το αποδείξω.

nikdy jsem to nedokazoval experimentem,

Αλλά θα σας δώσω μια ιδέα του γιατί οι ουσίες

ale pomůže vám to pochopit,

είναι αγωγοί και όλα αυτά τα σχετικά.

proč jsou některé věci vodivé a tak.

Αυτά λοιπόν είναι τα στοιχεία (μέταλλα) μεταπτώσεως.

Toto jsou přechodné kovy.

Αυτά εδώ βασικά θεωρούνται μέταλλα.

A jsou opravdu považovány za kovy.

Αλλά ο λόγος που αυτά θεωρούνται τα μέταλλα

Přechodné kovy se označují protože

μεταπτώσεως είναι επειδή συμπληρώνουν τον τομέα d.

zaplňují d slupku.

Αλλά ακούγεται σαν τα μέταλλα μεταπτώσεως

Ale to označení přechodné kovy zní,

να μην είναι και τόσο καλά μέταλλα.

jako by nebyly stejně dobré jako kovy.

Αλλά όταν σκέφτομαι μέταλλα, ο σίδηρος είναι πάντα απ' τα πρώτα

Ale když si představím kov,

μέταλλα που μου έρχονται στο μυαλό

nejdřív se mi vybaví železo.

Σίγουρα θεωρώ το ασήμι, το χαλκό και το χρυσό ως μέταλλα.

Rozhodně si vzpomenu na stříbro, měď a zlato jako na kovy.

Αρά, το να τα αποκαλούμε μέταλλα μετάπτωσης δεν είναι και πολύ δίκαιο.

Takže nazývat je přechodnými není úplně fér.

Δεν θεωρώ το αλουμίνιο περισσότερο μέταλλο απ' ότι

Opravdu nepovažuju hliník víc za kov než

ας πούμε, είναι ο σίδηρος.

třeba železo.

Αλλά βάσει της χημικής τους κατάταξης, το αλουμίνιο

Ale v chemickém slovníčku

είναι περισσότερο μέταλλο.

je hliník víc kovem.

Αυτά τα στοιχεία εδώ πέρα.

Και ξέρω πως έχω ξεφύγει από την έννοια της ομάδας.

Vím, že jsem trochu odbočil od tématu skupin.

Αλλά απλά επιτρέψτε μου να γράψω τα ηλεκτρόνια σθένους.

Takže napíšu ke skupinám počet valenčních elektronů.

Όλα αυτά λοιπόν έχουν 3 ηλεκτρόνια σθένους.

Tyto mají tři valenční elektrony.

Čtyři, pět, šest, sedm.

Όλα αυτά λοιπόν, έχουν 3 ηλεκτρόνια

Takže tyto všechny mají tři elektrony

στην εξώτερή τους στοιβάδα.

ve valenční (vnější) slupce.

Συνεχίζει να μοιάζει πιο έυκολο για αυτά να τα αποβάλλουν παρά

Může se zdát, že pro ně bude opět snazší dát ty elektrony pryč,

να δεχτούν , αλλά ίσως τώρα, σε μερικές περιπτώσεις, μπορεί,

ale v některých případech

ειδικά στην περίπτωση, ας πούμε, του βορίου, μπορεί να

například v případě boru,

υπάρξει μια κατάσταση όπου είναι δυνατόν να πάρει 5 ηλεκτρόνια,

by se mohla vyskytnout situace, kdy by přijal pět elektronů,

παρόλο που αυτό φαίνεται δύσκολο.

i když to možná vypadá těžší.

Είναι πολύ πιο εύκολο να δώσει 3, και για αυτό

Je mnohem snažší zbavit se tří

πολλά από τα "επίσημα μέταλλα"

a to je důvod, proč se kovy

εμφανίζονται σε αυτή εδώ την κατηγορία.

objevili v této kategorii.

Και όπως μπορείτε να δείτε, όπως κατεβαίνουμε στον Περιοδικό Πίνακα

Jak vidíte, když budeme v tabulce postupovat

μπορείτε να συναντήσετε μέταλλα που έχουν όλο και

směrem dolů, kovy mají více a více

περισσότερα ηλεκτρόνια σθένους.

valenčních elektronů.

Όπως για παράδειγμα ο μόλυβδος.

Takže vezměme olovo.

Είναι και αυτό μέταλλο, παρόλο που

Je to pořád kov,

έχει 4 ηλεκτρόνια σθένους

i když má čtyři valenční elektrony.

Και αυτό γιατί το άτομό του είναι τόσο μεγάλο, η ακτίνα του τόσο μεγάλη

A je to proto, že ten atom je tak velký, jeho poloměr

που η εξώτερη στοιβάδα του είναι πολύ μακριά από τον πυρήνα,

je také velký, takže vnější slupka je dost daleko od jádra,

και οπότε αυτά τα ηλεκτρόνια είναι πολύ εύκολο να φύγουν.

takže je snazší tyto elektrony odebrat.

Οπότε, για παράδειγμα, όπως προχωράμε, ο άνθρακας, αυτά τα

Takže například u uhlíku

ηλεκτρόνια είναι πολύ κοντά στον πυρήνα.

elektrony jsou velice blízko jádru.

Οπότε είναι πολύ δύσκολο να διαφύγουν.

Takže je velmi těžku mu je vzít.

Οπότε ο άνθρακας είναι πιο πιθανό να πάρει ηλεκτρόνια

Takže uhlík si raději vezme elektrony od někoho jiného,

από κάποιο άλλο για να φτάσει στα 8.

aby získal těch vytoužených osm.

Ενώ τα ηλεκτρόνια σθένους αυτών εδώ είναι τόσο μακριά

Zatímco tyto prvky mají ty elektrony tak daleko od jádra,

από τον πυρήνα που είναι πιο πιθανό να θέλουν να τα

že se jich raději úplně zbaví

ξεφορτωθούν ώστε να φτάσουν στα 8 και να αποκτήσουν μια

a budou mít osm elektronů v předposlední slupce a dostanou

ηλεκτρονιακή διάταξη όπως, ας πούμε, αυτή του ξένου.

se tak na konfigurace například xenonu.

Και τότε αυτά εδώ τα στοιχεία είναι τα "Αμέταλλα".

A tady tyto prvky jsou nekovy.

Είναι πιο πιθανό να λάβουν

Pravděpodobně budou získávat elektrony

ηλεκτρόνια στις πιο πολλές αντιδράσεις.

ve většině reakcí.

Και τότε αυτή η κίτρινη κατηγορία, η οποία είπα πως είναι πολύ

A tady ta žlutá skupina, říkal jsem, že je velmi reaktivní,

δραστική, ιδιαίτερα δραστική ειδικά με τα αλκάλια

je vysoce reaktivní hlavně s alkalickými kovy,

εδώ πέρα, αυτά εδώ ονομάζονται "Αλογόνα".

tak to jsou halogeny.

Και πολυ πιθανό να έχετε ξανακούσει αυτή τη λέξη.

Asi jste to slovo slyšeli už předtím.

Λάμπες αλογόνου.

Halogenové lampy.

Δεν είναι καθόλου λάθος να τις λέμε λάμπες αλογόνου.

A to není vůbec zavádějící označení pro halogenové lampy.

Δεν είναι απλά μια τυχαία επιλογή λέξεων.

Nebylo to vůbec náhodně vybrané slovo.

Πιθανόν να κάνω ένα βίντεο για τις λάμπες αλογόνου στο μέλλον.

Možná někdy příště udělám video o halogenových lampách.

Και έτσι επιτέλους, βρισκόμαστε στα ευγενή αέρια.

Nakonec tu jsou vzácné plyny.

Τι το ενδιαφέρον έχουν τα ευγενή αέρια;

Co je na nich zajímavého?

Λοιπόν, έχουν 8 ηλεκτρόνια στην

No, mají osm elektronů ve valenční slupce.

εξώτερή τους στοιβάδα, έτσι δεν είναι;

Εκτός από το ήλιο.

S výjimkou hélia.

Το ήλιο έχει 2, έτσι;

Hélium má dva, ano?

Η ηλεκτρονιακή διάταξη του ηλίου είναι 1s2.

Konfigurace hélia je 1s2

Από όλα αυτά εδώ, αυτό το στοιχείο έχει

Ale u všech tady je

ηλεκτρονιακή διάταξη 1s2.

konfigurace elektronů 1s2.

Αυτό είναι το νέον.

Konfigurace 1s2, 2s2, 2p6.

Οπότε έχει 8 ηλεκτρόνια στην εξώτερή του στοιβάδα.

Takže má osm elektronů ve vnější slupce (tj. druhé).

Και άρα είναι "χαρούμενο".

Takže je šťastný.

Το αργό, επίσης το ίδιο.

Argon taktéž.

Η εξώτερη στοιβάδα θα είναι 3s2, 3p6.

Vnější slupka: 3s2, 3p6.

Το κρυπτό θα έχει στην εξώτερή του

Ve vnější slupce kryptonu:

στοιβάδα 4s2, 4p6.

Και θα έχει επίσης κάποια 3d ηλεκτρόνια όπως

Bude mít taky nějaké 3d elektrony v zásobě

συμπληρωθηκαν εδώ πίσω.

stejně jako přechodné kovy předtím.

Αλλά όλα αυτά έχουν 8 στην εξώτερή τους στοιβάδα, και

Ale všechny mají ve vnější slupce osm elektronů

άρα είναι χαρούμενα.

takže jsou šťastní.

Δεν έχουν κανένα λόγο να αντιδράσουν.

Nemají žádný důvod reagovat.

Είναι σα να λένε, έι εσείς, όλα τα υπόλοιπα στοιχεία

Říkají si: "Hele, vy ostatní prvky

αν θέλετε να ξέρετε, μπορείτε να κάνετε όλες αυτές τις αντιδράσεις

můžete tady klidně šíleně reagovat,

που χρειάζεστε να κάνετε, αλλά εμείς είμαστε χαρούμενα.

ale my už jsme takhle šťastní.

Και δεν θέλουμε να πάρουμε ή να δώσουμε ηλεκτρόνια.

A rozhodně nechceme nikomu dávat či brát elektrony.

Και επειδή αυτά τα στοιχεία είναι πολύ πολύ αδρανή.

A proto jsou tyto prvky velice, velice nereaktivní.

Πάρα πολύ αδρανή.

Opravdu velmi nereaktivní.

Και ξέρετε, πιο παλιά, τότε που έφτιαχναν

A v minulosti, když vyráběli vzducholodě

εκείνα τα ζέπελιν, αυτά τα μεγάλα αερόστατα, -- το Hindenburg

- Hindenburg je velmi slavný příklad -

είναι ένα γνωστό παράδειγμα -- χρησιμοποιούσαν υδρογόνο.

používali vodík.

Και προφανώς το υδρογόνο είναι μια πολύ δραστική ουσία.

A samozřejmě vodík je dost reaktivní prvek.

Είναι βασικά πολύ εύφλεκτο και για αυτό και εκρηγνύεται

Je opravdu hodně vznětlivý, takže snadno vybuchuje.

πολύ γρήγορα. Και για αυτό το λόγο τώρα, οι κλόουν ή οι

A proto teď na poutích neplní balónky vodíkem,

κατασκευαστές μπαλονιών, προτιμούν στη θέση του να χρησιμοποιήσουν το ήλιο.

ale raději héliem.

Γιατί το ήλιο είναι ένα ευγενές αέριο και είναι πολύ αδρανές.

Protože hélium je jako vzácný plyn velmi nereaktivní.

Και είναι πολυ απίθανο να εκραγεί σε

A je opravdu velmi nepravděpodobné,

ένα παιδικό πάρτυ γενεθλίων.

že by vybuchl na dětské oslavě narozenin.

Αλλά τέλος πάντων, νομίζω πως τελείωσα με αυτό το βίντεο.

Každopádně, to je všechno k tomuto videu.

Και στο επόμενο βίντεο θα μιλήσουμε λίγο παραπάνω για

A v příštím videu budeme mluvit trochu

τις τάσεις κατα μήκος του Περιοδικού Πίνακα.

o trendech napříč periodickou tabulkou.

Similar videos:

Valence Electrons
Khan Academy
925.4K views 2.1K likes 114 dislikes 26 Aug 200942% match

Orbitals | Electronic structure of atoms | Chemistry | Khan Academy
Khan Academy
2.3M views 5.4K likes 295 dislikes 25 Aug 200939% match

More on orbitals and electron configuration | Chemistry | Khan Academy
Khan Academy
1.4M views 3.1K likes 136 dislikes 25 Aug 200938% match

Other Periodic Table Trends
Khan Academy
450.3K views 1.4K likes 39 dislikes 26 Aug 200938% match

Ionic, covalent, and metallic bonds | Chemical bonds | Chemistry | Khan Academy
Khan Academy
2.5M views 9.4K likes 395 dislikes 26 Aug 200937% match

Electron configurations 2 | Electronic structure of atoms | Chemistry | Khan Academy
Khan Academy
1.1M views 2.1K likes 72 dislikes 25 Aug 200937% match

Periodic Table Trends: Ionization Energy
Khan Academy
1.1M views 4.5K likes 124 dislikes 26 Aug 200937% match

Van der Waals forces | States of matter and intermolecular forces | Chemistry | Khan Academy
Khan Academy
828K views 3K likes 193 dislikes 01 Sep 200936% match

Molecular and Empirical Formulas
Khan Academy
958.3K views 3K likes 90 dislikes 27 Aug 200935% match

Elements and atoms | Atoms, compounds, and ions | Chemistry | Khan Academy
Khan Academy
3.7M views 9.6K likes 435 dislikes 31 Jul 201135% match

Electron Configurations
Khan Academy
1.4M views 4.6K likes 309 dislikes 25 Aug 200935% match

States of matter follow-up | States of matter and intermolecular forces | Chemistry | Khan Academy
Khan Academy
228.2K views 440 likes 19 dislikes 31 Aug 200935% match

Sodium-potassium pump | Cells | MCAT | Khan Academy
Khan Academy
1.1M views 3K likes 141 dislikes 11 Feb 201034% match

Inflammatory response | Human anatomy and physiology | Health & Medicine | Khan Academy
Khan Academy
1.7M views 9.2K likes 251 dislikes 24 Feb 201034% match

Photosynthesis
Khan Academy
2M views 7.9K likes 271 dislikes 02 Feb 201034% match

Covalent networks, metallic crystals, and ionic crystals | Chemistry | Khan Academy
Khan Academy
299.9K views 717 likes 14 dislikes 01 Sep 200934% match

Red blood cells | Human anatomy and physiology | Health & Medicine | Khan Academy
Khan Academy
575.5K views 982 likes 62 dislikes 10 Feb 201033% match

Pi bonds and sp2 hybridized orbitals | Structure and bonding | Organic chemistry | Khan Academy
Khan Academy
945K views 3.2K likes 57 dislikes 24 Jul 201033% match

Hemoglobin | Human anatomy and physiology | Health & Medicine | Khan Academy
Khan Academy
862.5K views 4K likes 146 dislikes 10 Feb 201033% match

Photosynthesis: Calvin Cycle
Khan Academy
1.2M views 4.8K likes 189 dislikes 02 Feb 201033% match

B lymphocytes (B cells) | Immune system physiology | NCLEX-RN | Khan Academy
Khan Academy
1.5M views 5.6K likes 193 dislikes 18 Feb 201033% match

Renin production in the kidneys | Renal system physiology | NCLEX-RN | Khan Academy
khanacademymedicine
324.7K views 1.3K likes 22 dislikes 18 Sep 201232% match

Photosynthesis: Light Reactions 1
Khan Academy
1.3M views 5.2K likes 144 dislikes 02 Feb 201032% match

Role of phagocytes in innate or nonspecific immunity | NCLEX-RN | Khan Academy
Khan Academy
1.3M views 4.3K likes 117 dislikes 18 Feb 201032% match

Photosynthesis: Light Reactions and Photophosphorylation
Khan Academy
646.9K views 2.6K likes 68 dislikes 02 Feb 201032% match

INFJs are cold.
Frank James
188.5K views 11.7K likes 73 dislikes 17 Feb 201831% match

Snack Time with Hebrew National Pigs in a Blanket!
TheReportOfTheWeek
147.8K views 7.4K likes 155 dislikes 31 Mar 202031% match

C-4 Photosynthesis
Khan Academy
407.2K views 1.6K likes 36 dislikes 05 Feb 201031% match

Carbon 14 dating 1 | Life on earth and in the universe | Cosmology & Astronomy | Khan Academy
Khan Academy
125.4K views 483 likes 13 dislikes 03 Dec 201031% match

About A Copyright Strike
PewDiePie
3.9M views 293.3K likes 5K dislikes 14 Sep 201731% match

Settings Privacy About Contact Donate