Lac operon Khan Academy English Azerbaijani

Lac operonYouTube↗ IA↗(long shot)
Education 599.9K views 6.1K likes 92 dislikes 23 Jun 2016

Khan Academy 9.4M subscribers United States YouTube↗

Click to Play Video

- We're now going to talk about one

İndi biz məşhur operonlardan biri

of the most famous operons,

haqqında danışacağıq.

and this is the lac operon,

Bu lac operonudur.

and it is part of E. coli's genome

O, E. Coli genomunun bir hissəsidir

and it is involved.

və mürəkkəbdir.

And the lac right over here is referring to lactose,

Buradakı lac, laktozanı nəzərdə tutaraq qeyd edilən hissədir və

and so you can imagine that it codes

siz onun laktoza mübadiləsindəki genləri

for genes involved in the metabolism of lactose.

kodlaşdırdığını təsəvvür edə bilərsiniz.

And the word lactose might already be familiar to you.

Yəqin ki, laktoza sözü sizə tanış gəldi.

It is a sugar found in milk.

Bu, süddə tapılan şəkərdir.

Some of us, including myself, are lactose intolerant.

Mən də daxil olmaqla bəzilərimizdə laktozaya dözümsüzlük var.

I have trouble digesting lactose,

Mənim laktozanı həzm etmək ilə əlaqədar problemlərim var,

so I have mixed feelings regarding this.

buna görə də bu mövzuda qarışıq hislər keçirirəm.

But in general, for a cell to make use of it,

Ümumiyyətlə, hüceyrənin bundan istifadə edə bilməyi üçün

it needs to be able to absorb the lactose.

laktozanı özünə absorbsiya edə bilməyi lazımdır.

It needs to be able to split it up into simpler sugars

Onu yanacaq kimi istifadə edə bilməyi üçün

that it can actually use for fuel,

daha sadə şəkərlərə parçalamalıdır,

and that is what the genes

lac operonundakı genlərin

in the lac operon actually do code for.

kodlaşdırdığı məhz budur.

So just as an example, the lac Z gene right over here,

Belə ki, nümunə olaraq, lac Z geni buradadır,

this codes for an enzyme

that helps cleave the lactose into simpler sugars.

daha sadə şəkərlərə ayırmağa kömək edən fermenti kodlaşdırır.

The lac Y gene codes for an enzyme

that allows for the absorption of lactose

laktozanın hüceyrə membranlarından absorbsiya olunmağına

through cellular membranes.

kömək edən fermenti kodlaşdırır.

Lac A is a little bit more interesting

Lac A geni biraz daha maraqlıdır,

and a little less understood,

o, daha az öyrənilib,

but the general idea here is all three of these are involved

lakin buradakı ümumi fikir budur ki, onların üçü də

in the metabolism and the absorption of lactose.

laktozanın mənimsənilməsində və mübadiləsində iştirak edir.

And it is an operon,

so we have our promoter here

belə ki, bizim burada promotorumuz var,

where our RNA polymerase would attach,

Hansı ki, ona RNT polimeraza birləşə bilər,

and I've also drawn some other sites.

mən burada digər hissələri də çəkmişəm.

I've drawn the operator right over here

Mən operatoru burada çəkmişəm,

where you can imagine a repressor,

burada siz repressorun olduğunu da təsəvvür edə bilərsiniz,

indeed the lac repressor could bind,

əslində lac repressoru buraya bağlana bilərdi,

and over here, this CAP site, or C-A-P site.

bu KAZ sahəsidir, yaxud K-A-Z sahəsi.

CAP stands for Catabolite Activator Protein.

KAZ, katabolik aktivləşmə zülalı ifadəsinin abbreviaturasıdır.

Activator, whoops,

Aktivləşmə, oy

And so this is, you can imagine,

Və budur, siz indi

where a protein, called the Catabolite Activator Protein,

Katabolik Aktivləşmə Zülalının harada olduğunu təsəvvür edə bilərsiniz.

can bind and perhaps be an activator.

O, bağlana və aktivləşdirici ola bilər.

So with that out of the way,

Belə ki, bundan başqa,

let's think about different scenarios.

fərqli ssenarilər haqqında fikirləşə bilərik.

Let's think about a scenario

Gəlin, E. Coli bakteriyasındakı

where the E. coli is an environment

ssenarini təsəvvür edək,

where there is no lactose.

burada laktoza yoxdur.

So what do you think should happen over here?

Sizcə, burada nə baş verməlidir?

And a lot of these things are very logical

Bir çox bioloji orqanizmin

if you just assume that a lot

kifayət qədər xəsis olduğunu düşünsək,

of biological organisms are quite stingy.

bunların çoxu məntiqlidir.

They don't wanna just waste resources.

Onlar sadəcə mənbələrini israf etmək istəmir.

Well, if there's no lactose,

Yaxşı, əgər burada laktoza yoxdursa,

well, why transcribe the genes that can be translated

laktoza mübadiləsi üçün fermentlərə çevrilə bilən genləri

into enzymes for the metabolism of lactose?

nəyə görə köçürmək lazımdır?

So if there's no lactose, you can almost do this

Belə ki, əgər laktoza yoxdursa,

as a default state right over here.

siz bunu qüsurlu vəziyyət kimi burada həyata keçirə bilərsiniz.

You actually have the lac repressor protein being bound

Əslində sizin operatora bağlı

to the operator.

lac repressor zülalınız var.

So this is the lac repressor,

Belə ki, bu lac repressorudur,

lac repressor right over there,

lac repressoru buradadır.

and so you won't be able to transcribe these things.

Siz bunları trasnkripsiya edə bilməyəcəksiniz.

The RNA polymerase won't be able to get anything done.

RNT polimeraza heç nə edə bilməyəcək.

No transcription is going to occur.

Heç bir transkripsiya baş vermir.

So no lactose, no transcription,

Beləliklə, laktoza və transkripsiya yoxdur,

which makes a lot of sense.

hansı ki, onlar çox şey edə bilərdi.

The bacteria, or the bacterium,

Bakteriyalar, yaxud bakteriya,

this is singular,

bu tək formada işlənir,

doesn't wanna waste resources.

resursları israf etmək istəmir.

So what do you think should happen if there is lactose?

Bəs laktoza olarsa, nə baş verməli olduğunu düşünürsünüz?

So I'll keep this up here so you can see it.

Buna görə onu burada saxlayacağam ki, görə biləsən.

So lactose present,

Belə ki, laktoza olarsa,

mövcud olarsa,

well, you can imagine,

yaxşı, təsəvvür edək ki,

well, you don't want that repressor around anymore,

siz artıq ətrafda repressorun olmağını istəmirsiniz

and that is indeed what happens,

və bu həqiqətən baş verir,

that you have an isomer of lactose, called Allolactose.

sizdə Allolaktoza adlanan, laktozanın izomeri var.

So if lactose is present,

Beləliklə, əgər laktoza olarsa,

you're going to have also Allolactose present,

Allolaktoza da olacaq,

right over here,

Allolaktozadır,

which can act as an inducer of transcription.

hansı ki, o, transkripsiyanın induktoru rolunu oynaya bilər.

And the way that it acts as an inducer is

Onun induktor rolunu oynamağı,

if it binds to the lac repressor,

lac repressoruna bağlanmağı ilə əlaqədardır,

the lac repressor can no longer bind to the operator site.

lac repressoru artıq operator hissəsinə bağlana bilməz.

When the Allolactose is present,

Allolaktoza iştirak etdikdə,

it will bind to the repressor,

o, repressora bağlanacaq

and then the repressor is going to leave the operator site.

və repressor operator sahəsini tərk edəcək.

It's not going to be able to bind as well,

Həm də o bağlana bilməyəcək,

and so let me draw that.

gəlin, bunu belə çəkim.

So in this case, the operator,

Belə ki, bu vəziyyətdə operator

sorry, the repressor I should say.

bağışlayın, mən repressor deməliydim.

The operator is where the repressor binds.

Operator repressorun bağlandığı hissədir.

So this is the repressor right over here.

Beləliklə, repressor buradadır.

You have some Allolactose.

Sizin bir neçə Allolaktozanız var.

We do that in white.

Biz onu ağ rənglə göstərəcəyik.

You have some Allolactose that has bound to it,

Sizin bir neçə Allolaktozanız var,

and because of that,

o, buna bağlıdır, buna görə də

it's not going to bind to the operator,

operatora bağlanmayacaq

and since it's not bound to the operator,

və operatora bağlanmadığı üçün

the RNA polymerase can actually transcribe these genes,

RNT polimeraza bu genləri transkripsiya edə bilər.

and that's valuable

Bu genlərin transkripsiyası üçün

because by transcribing these genes,

bu, çox əhəmiyyətlidir.

we are going to be able to metabolize this lactose.

Biz bu laktozanın mübadiləsini həyata keçirə bilərik.

So lactose present, you have transcription.

Əgər laktoza iştirak edərsə, transkripsiya da baş verəcək.

Transcription occurs.

Transkripsiya baş verir.

Now that's a very high level simple view of the lac operon,

Bu, lac operonun çox yüksək səviyyədə sadə görünüşüdür,

but there's more involved,

lakin bu daha mürəkkəbdir,

because there's other sugars, in particular glucose,

çünki başqa şəkərlər də var. Məsələn, qlükozaya

which is preferred by the cell.

hüceyrə tərəfindən daha çox üstünlük verilir.

moving the wrong part.

yanlış tərəfə hərəkət etdim.

Və siz gedirsiniz.

So let's think about what will happen

Gəlin, qlükozanın iştirak etdiyi

in the presence of glucose

və iştirak etmədiyi hallarda

and not in the presence of glucose.

nə baş verəcəyi haqqında fikirləşək.

So let me write here.

Gəlin, burada yazaq.

Belə ki, qlükoza var

and no glucose,

və qlükoza yoxdur.

actually let me do it,

Gəlin, belə edək.

I'll do no glucose first.

Mən ilk olaraq qlükozanın olmadığı halı qeyd edəcəyəm.

So let's see, we have no glucose.

Gəlin, qlükoza olmadıqda, nə baş verdiyinə baxaq.

And remember, glucose is preferred to lactose.

Unutmayın ki, laktozadan daha çox qlükozaya üstünlük verilir.

Daha sadə şəkərdir.

If you have glucose around, why worry about the lactose?

Ətrafınızda qlükoza varsa, laktozaya görə niyə narahat olursunuz?

And then here we have glucose.

Və burada bizim qlükozamız var.

We have glucose around.

Bizim bu mühitdə qlükozamız var.

And we could talk about both of these situations

Həmçinin, biz laktozanın iştirak etdiyi

in the presence of lactose

və olmadığı hallar haqqında da

or not in the presence of lactose,

danışa bilərdik.

but if we don't any lactose around,

Lakin bizim ətrafda heç bir laktozamız yoxdursa,

then were not gonna have the Allolactose around,

Allolaktozamız da olmayacaq.

and then you're just gonna have the repressor sit

Sonra isə siz ancaq operatorun üzərində

on the operator,

oturmuş repressora malik olacaqsınız.

and you're not going to have any transcription,

Sizdə heç bir transkripsiya prosesi baş verməyəcək.

and that's going to be whether or not we have glucose.

Qlükoza olsa da, olmasa da bu belə olacaq.

So I'm gonna think about no glucose,

Beləliklə, biz qlükozanın olmadığı hal haqqında fikirləşəcəyik,

but we do have lactose,

lakin bizim laktozamız var,

üstəgəl laktoza

and in here, you have glucose plus lactose.

və o buradadır. Sizin qlükoza üstəgəl laktozanız var.

Well, the lactose part,

Deməli, laktoza hissəsində,

if we have lactose around then we're going

əgər bizim laktozamız varsa,

to have the Allolactose around,

Allolaktozamız da olacaq.

and we just covered this scenario.

Biz sadəcə bu ssenari haqqında danışdıq.

The Allolactose binds to the lac repressor,

Allolaktoza lac repressoruna bağlanır,

keeps the lac repressor from binding to the operator,

bu, lac repressorunun operatora bağlanmasının qarşısını alır.

and so you have your RNA polymerase

Buna görə də RNT polimerazanız

is able to actually perform the transcription.

transkripsiyanı yerinə yetirə bilər.

But that's not it.

Lakin bu belə deyil.

In a situation with no glucose,

Qlükozanın olmadığı halda,

you actually are going to also involve the CAP site.

siz, həqiqətən də KAZ hissəsini əhatə etməlisiniz.

You're going to have an activator that's going

Sizin bunu daha çox reallaşdırmağınız üçün

to make this happen even more,

aktivləşdiriciniz olacaq,

because if you don't have glucose around,

Əgər sizin ətrafda qlükozanız yoxdursa,

man, you really need that lactose.

sizin həqiqətən də qlükozaya ehtiyacınız olacaq.

And so, what you have is something called,

Beləliklə, sizin malik olduğunuz şey,

so let me draw this,

gəlin, bunun şəklini çəkək,

the Catabolite Activator Protein,

Katabolik Aktivləşmə Zülalı

right over here.

The Catabolite Activator Protein,

Katabolik Aktivləşmə Zülalı

and in the presence of Cyclic AMP,

və tsiklik AMF-nin iştirakı

Adenosine Monophosphate.

Adenozin Monofosfat.

It's a derivative of ATP,

Bu, ATF-nin törəməsidir

and so this is that right over there,

və onu burada qeyd edirəm.

You'll see that come up a lot in biology.

Onunla Biologiyada hələ çox qarşılaşacaqsınız.

So this is the Catabolite Activator Protein,

Belə ki, bu, tAMF-nin iştirakında

in the presence of C AMP,

Katabolik Aktivləşmə Zülalıdır

and we'll talk about how Cyclic AMP relates

və biz Tsiklik AMF-nin qlükoza ilə

to glucose in a second.

necə əlaqəli olduğu haqqında hələ danışacağıq.

In that presence,

Onun iştirakı ilə

it is going to bind to this, the CAP site,

bu KAZ sahəsinə birləşir.

and it is going to further activate the transcription.

Bu isə sonradan transkripsiyanın fəallaşmağına səbəb olur.

So in this situation, no glucose plus lactose,

Qlükoza və laktozanın olmadığı halda,

you're going to have even more transcription.

siz daha çox transkripsiyaya malik olacaqsınız.

So let me write this down.

Gəlin, bunu burada yazaq.

Lots of transcription.

Daha çox transkripsiya.

Lots of transcription.

Daha çox transkripsiya.

Now, I know what you're probably asking.

İndi sizin nə soruşacağınızı təxmin edə bilirəm.

This is what I first asked myself

Bunu ilk vaxtlar mən də özümdən soruşmuşdum,

when people told me about Cyclic AMP,

insanlar mənə Tsiklik AMF haqqında danışdıqda, soruşurlar ki,

"Well, how does Cyclic AMP relate to glucose?"

"Yaxşı, bəs Tsiklik AMF qlükoza ilə necə əlaqəlidir?"

Well, I'm not gonna go into a huge amount of detail here,

Belə ki, mən burada çox da ətraflı məlumat verməyəcəyəm,

but what you need to know here,

lakin sizin bilməli olduğunuz hər şey burada var.

and it makes sense,

Əgər sizin qlükozanız varsa,

is that if you have glucose,

bu əhəmiyyətlidir.

so let me write it this way.

Gəlin, onu bu yolla yazım.

If you have high glucose,

Əgər sizin yüksək miqdarda qlükozanız varsa,

yüksək miqdarda qlükoza.

I'm having trouble writing.

Mənim bunu yazmaqla əlaqədar problemim var.

Yüksək miqdarda qlükoza.

then that's going to inhibit the production of Cyclic AMP,

Bu, Tsiklik AMF istehsalına mane olacaq.

so low Cyclic adenosine monophosphate.

Belə ki, az miqdarda Tsiklik adenozin monofosfat.

And if you have low glucose, or no glucose,

Əgər sizin az miqdarda qlükozanız varsa, yaxud heç yoxdursa,

it's like a tongue twister.

bu yanıltmaca bənzəyir.

If you have low glucose,

Əgər sizin az miqdarda qlükozanız varsa,

well, you're not going to inhibit the creation

bu Tsiklik AMF-nin yaranmağına

and so you're going to have high Cyclic AMP.

və sizin yüksək miqdarda Tsiklik AMF-niz olacaq.

So if you have no glucose, or low glucose,

Əgər sizin heç qlükozanız yoxdursa, yaxud az miqdarda qlükozanız varsa,

we are in this scenario right over here.

biz burada, bu ssenaridəyik.

You're going to have higher concentrations of Cyclic AMP,

Sizin Tsiklik AMF-nizin qatılığı yüksək olacaq,

which can bind to the Catabolite Activator Protein,

hansı ki, o, Katabolik Aktivləşmə Zülalına birləşə,

which then acts as an activator

sonra isə aktivator kimi fəaliyyət göstərə bilər.

to allow even more transcription of the lac operon.

Bu isə lac operonunun daha çox transkripsiyasına imkan verəcək.

Which, once again, why is it important?

Niyə yenidən, bir dəfə də olmağı vacibdir?

Well, if there's no glucose or low glucose,

Belə ki, əgər sizin heç qlükozanız yoxdursa, yaxud az miqdarda qlükozanız varsa,

you're really going to need that lactose.

sizin həqiqətən də laktozaya ehtiyacınız olacaq.

You really wanna transcribe these genes as much as possible.

Siz, həqiqətən də bu genləri mümkün qədər transkripsiya etmək istəyirsinizsə,

Now, what about the situation

bəs qlükoza və laktozanın

where there is glucose and lactose?

harada olduğu haqqında düşünmüsünüzmü?

Well once again, if there is lactose,

Yaxşı, yenidən deyək, əgər burada laktoza varsa,

then you are going to have Allolactose,

sizin Allolaktozanız da olacaq.

which is going to be able to bind to the lac repressor,

Hansı ki, o, lac repressoruna birləşə bilər,

and by it binding to the lac repressor,

O, lac repressoruna birləşir,

the lac repressor is not going

bu zaman lac repressoru operatora

to be able to bind to the operator.

bağlana bilməyəcək.

And so you do have, once again,

Belə ki, siz bunu yenidən edə bilərsiniz,

the RNA polymerase is going to be able to transcribe.

RNT polimeraza transkripsiya edə bilər.

But because you have glucose present,

Lakin sizin qlükozanız olduğuna görə

you're going to have low or,

bu daha az miqdarda olacaq.

well I'll just write low,

Yaxşı, mən buraya az miqdar yazacağam.

And since you have low or no Cyclic AMP around,

Sizin az miqdarda tsiklik AMF-niz olduğu, yaxud heç olmadığı halda

well, that Cyclic AMP isn't going to be able

deməli, bu Tsiklik AMF

to bind to the Catabolite Activator Protein,

Katabolik Aktivləşmə Zülalı ilə birləşə bilər.

and so the Catabolite Activator Protein isn't going

Belə ki, Katabolik Aktivləşmə Zülalı

to be able to act as an activator.

aktivləşdirici rolunu həyata keçirə bilməyəcək.

I know I'm using a lot of words multiple times.

Mən çox vaxt çoxlu sözlərdən istifadə etdiyimi bilirəm.

And so it's not going to bond to the activator site,

Beləliklə, bu aktivləşdirici,

or to the CAP site,

yaxud KAZ sahəsinə birləşməyəcək.

and so you're going to have less transcription.

Sizin daha az transkripsiyanız olacaq.

Less transcription,

Daha az transkripsiya.

which once again makes sense.

Hansı ki, bu bir daha əhəmiyyət kəsb edir.

You've got glucose and lactose around.

Sizin ətrafda qlükoza və laktozanız var.

The cell would prefer to use glucose.

Hüceyrə qlükozadan istifadə etməyə üstünlük verə bilər.

Daha sadə şəkərdir.

Why waste resources?

Niyə resursları israf etməliyik?

You have plenty of energy around,

Sizin ətrafınızda çoxlu enerji var,

just go straight to the glucose.

sadəcə qlükozaya tərəf gedin.

But if you don't have glucose around,

Əgər ətrafda qlükoza yoxdursa,

well then use more resources

laktozanı həzm edə bilmək üçün

so that you can digest the lactose.

daha çox mənbədən istifadə etməlisiniz.

Similar videos:

Introduction to verbs | The parts of speech | Grammar | Khan Academy
Khan Academy
467.6K views 985 likes 119 dislikes 28 Mar 2016100% match

AC analysis intro 1
Khan Academy
122.4K views 277 likes 27 dislikes 31 Jul 2016100% match

Finding zeros of polynomials (example 2) | Mathematics III | High School Math | Khan Academy
Khan Academy
120.8K views 148 likes 10 dislikes 16 Feb 2016100% match

Complete ionic and net ionic equations | Chemistry | Khan Academy
Khan Academy
187.8K views 922 likes 30 dislikes 04 May 2017100% match

How to visually identify proportional relationships using graphs | 7th grade | Khan Academy
Khan Academy
265.7K views 604 likes 63 dislikes 23 Jun 2015100% match

Writing: Sentence Boundaries — Harder Example | Writing & Language | SAT | Khan Academy
Khan Academy
116K views 34 likes 0 dislikes 10 Jan 2019100% match

Simple Aspect | The parts of speech | Grammar | Khan Academy
Khan Academy
155.3K views 105 likes 6 dislikes 28 Mar 2016100% match

Golden age of Islam | World History | Khan Academy
Khan Academy
140.6K views 1.8K likes 184 dislikes 17 Feb 2017100% match

Strategies for adding 2-digit numbers | 2nd grade | Khan Academy
Khan Academy
135.4K views 20 likes 5 dislikes 14 Aug 2017100% match

Introduction to increasing, decreasing, positive or negative intervals | Algebra I | Khan Academy
Khan Academy
498.7K views 1.2K likes 88 dislikes 09 Jun 2015100% match

Three types of sentence | Syntax | Khan Academy
Khan Academy
117.6K views 181 likes 17 dislikes 23 Aug 2016100% match

Lac Operon
ndsuvirtualcell
1.7M views 10.4K likes 355 dislikes 30 Jan 2008100% match

Graphical limit at asymptotic discontinuity
Khan Academy
184.8K views 30 likes 2 dislikes 11 Jul 2016100% match

Buffer capacity | Buffers, titrations, and solubility equilibria | Chemistry | Khan Academy
Khan Academy
145.8K views 342 likes 42 dislikes 14 Mar 2016100% match

Ancient Egypt | Early Civilizations | World History | Khan Academy
Khan Academy
182.9K views 758 likes 47 dislikes 24 Jan 2017100% match

Dangling modifiers | Syntax | Khan Academy
Khan Academy
156.1K views 716 likes 39 dislikes 23 Aug 2016100% match

How to use the distributive property to factor out the greatest common factor | Khan Academy
Khan Academy
348.7K views 331 likes 46 dislikes 11 Sep 2015100% match

Factoring polynomials: common factor area model | Mathematics II | High School Math | Khan Academy
Khan Academy
160.9K views 34 likes 1 dislikes 29 Sep 2015100% match

1945 - End of World War II | The 20th century | World history | Khan Academy
Khan Academy
170K views 533 likes 22 dislikes 18 May 2015100% match

Non-inverting op-amp circuit
Khan Academy
292.8K views 1.7K likes 56 dislikes 25 Jul 2016100% match

Meet the Comma | Punctuation | Grammar | Khan Academy
Khan Academy
339.1K views 1.1K likes 250 dislikes 06 Jun 2016100% match

Trp operon
Khan Academy
313K views 2K likes 64 dislikes 23 Jun 201664% match

Biology overview
Khan Academy
569.4K views 875 likes 33 dislikes 14 Mar 201638% match

What is an operational amplifier?
Khan Academy
705.4K views 6.5K likes 190 dislikes 25 Jul 201638% match

The scientific method
Khan Academy
1M views 4.3K likes 375 dislikes 15 Mar 201638% match

Directional derivative
Khan Academy
387.4K views 2.9K likes 167 dislikes 11 May 201638% match

Transcription and mRNA processing | Biomolecules | MCAT | Khan Academy
Khan Academy
1.2M views 10.2K likes 207 dislikes 03 Jun 201627% match

Leading and lagging strands in DNA replication | MCAT | Khan Academy
Khan Academy
695.2K views 4.3K likes 138 dislikes 01 Jun 201626% match

Alcohol properties | Alcohols, ethers, epoxides, sulfides | Organic chemistry | Khan Academy
Khan Academy
293.7K views 741 likes 22 dislikes 20 Sep 201025% match

Logistic differential equation intuition | First order differential equations | Khan Academy
Khan Academy
101.2K views 142 likes 4 dislikes 23 Jul 201425% match

Settings Privacy About Contact Donate