File System - Telugu Spoken-Tutorial IIT Bombay English Telugu

File System - TeluguYouTube↗ IA↗(long shot)
Education 3.5K views 15 likes 0 dislikes 15 Nov 2014

Spoken-Tutorial IIT Bombay 97.6K subscribers India YouTube↗

Welcome to this spoken tutorial on Linux File System.

Linux File System(లినక్సు ఫైల్ సిస్టం ) పై ఈ స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్ కు స్వాగతం.

I am using Ubuntu 10.04.

నేను Ubuntu (ఉబుంటు )10.04 ఉపయోగిస్తున్నాను.

We assume that you know how to get started with the Linux operating system and have some basic idea about commands.

మీకు Linux(లినక్స్ ) ఆపరేటింగ్ సిస్టంను ఎలా ప్రారంభించాలో తెలుసని మరియు కొన్ని ప్రాధమిక కమాండ్ల గురించిన అవగాహన ఉందని అనుకుంటున్నాము.

If you are interested, it is available through another spoken tutorial, on the following website http://spoken-tutorial.org

మీకు ఆసక్తి ఉంటే, ఇది మరొక్క స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్ ద్వారా ఈ క్రింది వెబ్ సైట్ టు http://spoken-tutorial.org లో అందుబాటులో ఉంది.

Also note that linux is case sensitive.

Linux(లినక్స్ ) కేస్ సెన్సిటివ్ అని గమనించండి.

All the commands used in this tutorial are in lower case unless otherwise mentioned.

సూచించబడనంత వరకు ఈ ట్యుటోరియల్లో ఉపయోగించిన అన్నీ కమాండ్లు లోవర్ కేస్ లో ఉంటాయి.

In Linux almost everything is a file.

Linux(లినక్స్ )లో ఇంచుమించు ప్రతీదీ ఒక ఫైలే.

So what is a file? In real life we know that a file is where we store our documents and papers.

ఫైల్ అంటే ఏమిటి? మనకు తెలుసు ఫైల్ అంటే నిజ జీవితములో మన డాక్యుమెంట్లు మరియు కాగితములు పదిల పర్చుకొనేది

Similarly in Linux a file is a container for storing information.

అదే విధంగా Linux(లినక్స్ )లో ఫైల్అంటే సమాచారాన్ని కలిగిఉండేది

Next what is a directory?

తరువాత, డైరెక్టరి అంటే ఏమిటి?

A directory can be understood as a collection of files and other (sub)directories.

డైరెక్టరీ అంటే ఫైల్స్ మరియు ఇతర (ఉప) డైరెక్టరీల సమాహారం అని అర్ధం .

A directory helps us in organising our files in a systematic manner.

మన ఫైళ్ళను క్రమ పద్ధతిలో ఏర్పాటు చేసుకొనుటకు డైరెక్టరీ సహాయపడుతుంది.

This is like what we call folders in Windows.

ఇది విండోస్ లో మనము పిలిచే ఫోల్డర్ లాంటిదే.

It allows different users to have their own directories with their files which others cannot access or modify.

ప్రతి ఒక్కరు తమ డైరెక్టరీలోని ఫైల్లను తాము మాత్రమే ఉపయోగించ గలరు ఇతరులకు దానిని వాడుటకు లేదా మార్పుటకు వీలు ఉండదు

Also if there are no directories, all the files on the system need to have unique names,which would be very difficult to maintain.

ఒకవేళ డైరెక్టరీలు లేనిచో, సిస్టంలో ఉన్న ప్రతి ఫైల్ కీ ఒక ప్రత్యేకమైన పేరు ఇవ్వవలసి వస్తుంది. దీని వలన నిర్వహణ కష్టమవుతుంది.

Though these definitions of files and directories are good to get a general feel about them, they are not entirely accurate.

ఫైళ్ళ మరియు డైరెక్టరీల యొక్క ఈ నిర్వచనాలు, వాటి గురించి సాధారణ అవగాహన పొందుటకు వీలు అయినప్పటికీ, అవి పూర్తిగా ఖచ్చితమైనవి కావు.

As well as its contents, a file has a name and some properties, or “administrative information”; that is, the file’s creation/modification date and its permissions.

అదే విధముగా, ఒక ఫైలు పేరు మరియు కొన్ని లక్షణములు లేక " administrative information” కలిగి ఉంటుంది; అంటే, ఫైల్ రూపొందించబడిన/మార్పు చేయబడిన తేదీ మరియు దాని యొక్క అనుమతులు.

The properties are stored in the file’s inode, a special block of data in the file system that also contains the length of the file and where on the disk it’s stored.

లక్షణములు ఫైల్ యొక్క ఐనోడ్ లో నిల్వ చేయబడతాయి. ఇది ఫైల్ సిస్టములో ఉన్న సమాచారము యొక్క ప్రత్యేక భాగం. ఇందులో ఫైల్ యొక్క పొడవు మరియు అది డిస్క్ లో ఎక్కడ నిల్వ చేయబడింది అన్న విషయములు ఉంటాయి.

The system uses the number of the file’s inode; the directory structure just names the file for our benefit as its easier for us to remember names than large numbers.

సిస్టం ఫైల్ ఐనోడ్ యొక్క సంఖ్యను ఉపయోగిస్తుంది. పెద్ద పెద్ద సంఖ్యల కంటే పేర్లను గుర్తు పెట్టుకోవడం మనకు సులభము కాబట్టి డైరెక్టరీనిర్మాణము, ప్రయోజనము కొరకు ఫైల్ కు ఒక పేరు ఇవ్వబడుతుంది

Contrary to its oversimplified definition, a directory doesnot actually store other files ,it is itself a file that holds the inode numbers and names of other files.

అతి సరళంగా ఉన్న నిర్వచనమునకు వ్యతిరేకముగా, డైరెక్టరీ నిజానికి ఇతర ఫైళ్ళను నిలువ చేయదు. అది ఐనోడ్ సంఖ్యలు మరియు ఇతర ఫైళ్ళ పేర్లను నిలువ చేసే ఒక ఫైలు మాత్రమే.

In fact in Linux there are three kinds of files:

నిజానికి Linuxలో మూడు రకాల ఫైళ్ళు ఉన్నాయి:

1 Regular Files or Ordinary files: It contains only data , as a stream of characters.

1 రెగ్యులర్ ఫైల్స్ లేదా ఆర్డినరీ ఫైల్స్ : ఇది క్యారెక్టర్ల ప్రవాహము వలె సమాచారమును మాత్రమే కలిగి ఉంటుంది.

2 Directories: As we just saw in the previous slides.

2 డైరెక్టరీలు: ఇంతకు ముందు స్లైడ్లలో మనము చూసిన విధంగా ఉంటాయి

3 Device Files: All hardware devices and peripherals are represented as files in Linux.

3 డివైస్ ఫైళ్ళు: అన్ని హార్డ్వేర్ పరికరాలు మరియు పెరిఫెరల్స్ Linuxలో ఫైళ్ళుగా సూచించబడతాయి.

A CD, a Harddisk or even an usb stick, everything is a file in Linux. But why is this so? This helps to read and write these devices in a way similar to that for ordinary files.

ఒక CD, ఒక హార్డ్ డిస్క్ లేక ఒక usb స్టిక్ - Linuxలో ఏదైనా సరే ఒక ఫైలుగా పరిగణించబడుతుంది. కాని ఇలా ఎందుకు అవుతుంది? ఎందుకంటే ఇది ఈ పరికరములను సాధారణ ఫైళ్ళ మాదిరిగానే చదువుట మరియు వ్రాయుటలో సహాయపడుతుంది.

All files in Linux are related, in short all form a family much like we do.

Linuxలోని అన్ని ఫైళ్ళు సంబంధము కలిగి యుంటాయి. అంటే అవి అన్ని మనలాగానే ఒక కుటుంబముగా ఏర్పడతాయి.

A directory containing say some files and subdirectories will have a parent – child relationship with each other. This gives rise to the Linux File System Tree.

కొన్ని ఫైళ్ళు మరియు ఉప డైరెక్టరీలు కలిగిన ఒక డైరెక్టరీ ఒక దానితో ఒకటి తల్లి - బిడ్డ సంబంధము కలిగియుంటాయి. ఇది “Linux File System Tree” ని ఏర్పర్చుతుంది

At the top is the root( denoted by a frontslash /). It contains all the other files and directories.

అన్నింటి కంటే పైన రూట్ ఉంటుంది (ఇది ఫ్రంట్ స్లాష్ / చే సూచించబడుతుంది). ఇది అన్ని ఇతర ఫైళ్ళు మరియు డైరెక్టరీలు కలిగి ఉంటుంది.

This also helps in easy navigation from one file or directory to other, if we know the correct path.

మనకు సరైన మార్గం తెలిసి ఉంటే ఇది ఒక ఫైలు లేక డైరెక్టరీ నుండి మరొక దానికి సులువుగా వెళ్ళుటకు ఉపయోగపడుతుంది.

As we work with a Linux file system, it seems that we are moving along this tree.

ఒక Linux File System తో పని చేస్తుంటే, మనకు ఈ చెట్టు తో బాటు కదులుతున్నట్టు అనిపిస్తుంది.

One command and there you are teleported from one place to other.

ఒక కమాండు మరియు అక్కడి నుండి , ఒక చోటి నుండి మరొక చోటికి మీకు దారి చూపబడుతుంది

Sounds interesting!! Indeed it is. As we will see.

ఇది ఆసక్తికరంగా ఉంది కదా! నిజమే. మనము ఇక పై చూడబోయేది ఈ విధంగా ఉంటుంది.

When we login into the Linux system we are by default in a home directory.

మనము Linux సిస్టంలోనికి లాగిన్ అయితే, డీఫాల్ట్ గా ఒక హోం డైరెక్టరీలో ఉంటాము.

Now Switch to the terminal.

ఇప్పుడు టర్మినల్ వైపుకు వెళ్ళండి.

Ctrl+alt+T helps to start a terminal in Ubuntu.

Ctrl+alt+T ఉబంటులో ఒక టర్మినల్ మొదలు పెట్టుటకు సహాయపడుతుంది.

This command may not work in all unix systems, however. A general procedure to open a terminal is already explained in another spoken tutorial.

ఈ కమాండు అన్ని unix సిస్టములలో పనిచేయకపోవచ్చు. అయినప్పటికీ, ఒక టర్మినల్ను తెరచుటకు ఒక సాధారణ పద్ధతి వేరొక స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్లో ఇది వరకే వివరించబడింది.

To see the home directory , Type at the command prompt "echo space dollar H-O-M-E in capital" and press enter.

హోం డైరెక్టరీ చూడటానికి, "echo space dollar H-O-M-E in capital" అనే కమాండ్ ప్రాంప్ట్ వద్ద టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

This gives the pathname of our home directory.

ఇది మన హోం డైరెక్టరీ యొక్క పాత్ పేరు ను ఇస్తుంది.

We can move around from one directory to other.

మనము ఒక డైరెక్టరీ నుండి మరొక దానిలోకి వెళ్ళవచ్చు.

But any time we can be in one directory and this directory is known as the current directory or working directory. Now go back to slides.

కాని ఏ సమయములోనైనా మనము ఒక్క డైరెక్టరీలో ఉండవచ్చు మరియు ఈ డైరెక్టరీని కరెంట్ డైరెక్టరీ లేక వర్కింగ్ డైరెక్టరీ అని అంటారు. ఇప్పుడు స్లైడ్ల వద్దకు తిరిగి వెళ్ళండి.

The pwd command helps us to see the current directory. pwd stands for present working directory.

pwd కమాండు కరెంట్ డైరెక్టరీని చూడటానికి సహాయపడుతుంది. pwd అంటే ప్రజెంట్ వర్కింగ్ డైరెక్టరీ.

Type at the command prompt "pwd" and press enter. Now this is our present working directory.

కమాండ్ ప్రాంప్ట్ వద్ద “pwd” అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి. ఇప్పుడు ఇది మన ప్రజెంట్ వర్కింగ్ డైరెక్టరీ.

We have said that we can move from one directory to other.

మనము ఒక డైరెక్టరీ నుండి మరొక దానికి వెళ్ళవచ్చు తెలిపినాము

But how do we do so? We have the cd command for this purpose.

కానీ మనం అది ఎలా చేస్తాము? దీని కొరకు మనకు cd కమాండ్ ఉంది.

You have to type the command cd followed by the pathname of the directory you want to move to.

cd కమాండ్ తో పాటుగా మీరు వెళ్లదలచుకున్న డైరెక్టరీ పాత్ నేమ్ ను టైప్ చేయాలి.

Lets again see our current directory by typing pwd at the command prompt and press enter.

కమాండ్ ప్రాంప్ట్ వద్ద pwd అని టైప్ చేసి మరియు ఎంటర్ నొక్కడం ద్వారా మన కరెంట్ డైరెక్టరీని మరల చూడ గలము

So, now we are placed in this directory.

ఇప్పుడు మనం డైరెక్టరీలో ఉన్నాము.

Now say we want to move to slash usr directory. So, type "cd space slash usr" . Remember here slash in linux means front slash and press enter.

ఇప్పుడు మనం స్లాష్ usr డైరెక్టరీకి వెళ్ళాలి అనుకుందాం. దాని కోసం, "cd space slash usr" అని టైప్ చేయండి. Linux లో స్లాష్ అంటే ఫ్రంట్ స్లాష్ అని గుర్తుపెట్టుకోండి మరియు ఎంటర్ నొక్కండి

Now lets see our current directory. Type pwd and press enter.

ఇప్పుడు మన కరంట్ డైరెక్టరీని చూద్దాము. pwd అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Yes we have moved to slash usr directory.

ఇప్పుడు మనము స్లాష్ usr డైరెక్టరీకి వెళ్ళి నాము

The problem here is the pathnames can be very long, this is because these are Absolute Pathnames that enlist the entire path staring from the root directory.

ఇక్కడ సమస్య ఏమిటంటే, పాత్ నేమ్ లు చాలా పొడవుగా ఉండవచ్చు. ఎందుకంటే ఇవి Absolute Pathnames. ఇది రూట్ డైరెక్టరీ నుండి మొదలుకొని పూర్తి పాత్ ను ఇస్తుంది.

Instead we may use Relative pathnames that begin from the current directory.

దీనికి బదులుగా కరంట్ డైరెక్టరీ నుండి మొదలయ్యే Relative Pathnames వాడవచ్చు.

Here we need to know two special characters. dot that represent the current directory and dot dot that represent the parent directory of the current directory.

ఇక్కడ రెండు విశేష కారెక్టర్ల గురించి తెలుసుకోవాలి. కరంట్ డైరెక్టరీని సూచించే “dot” మరియు కరంట్ డైరెక్టరీ యొక్క మాతృ డైరెక్టరీని సూచించే “dot dot”.

Now let us have a brief session on cd command

ఇప్పుడు cd కమాండు గురించి సంక్షిప్తముగా తెలుసుకుందాము.

The command cd without any argument is used to move back to the home directory.

cd కమాండు నిర్వివాదముగా హోం డైరెక్టరీకి వెళ్ళుటకు ఉపయోగించబడుతుంది.

Type at the command prompt "cd" and press enter.

కమాండ్ ప్రాంప్ట్ వద్ద "cd" టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Now check our current directory by the pwd command.

ఇప్పుడు pwd కమాండును ఉపయోగించి మన కరంట్ డైరెక్టరీని తనిఖీ చేయండి

So, now we are back in our home directory /home/gnuhata [ narration- slash home slash gnuhata ]

కాబట్టి, మనము మన హోం డైరెక్టరీకి తిరిగి వచ్చాము. /home/gnuhata [ narration- slash home slash gnuhata ]

Now let us move to music directory. Type at the command prompt "cd space Music(M in capital) slash" and press enter

ఇప్పుడు మనము మ్యూజిక్ డైరెక్టరీకి వెళ్దాము. కమాండు ప్రాంప్టు వద్ద "cd space Music (M in capital) slash" అని టైప్ చేయండి మరియు ఎంటర్ నొక్కండి.

Now check our current directory by the pwd command. pwd and press enter. See, we have moved /home/gnuhata/Music

ఇప్పుడు pwd కమాండుతో మన కరంట్ డైరెక్టరీని తనిఖి చేయండి . pwd అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి. చూడండి, /home/gnuhata/Music కు వెళ్ళాము

Let us go to the parent directory from Music. For that you have to use cd command with dot dot.

మ్యూజిక్ నుండి మనము ఇప్పుడు మాతృ డైరెక్టరీకి వెళ్దాము. దీనికి మీరు cd కమాండును dot dotతో ఉపయోగించాలి.

Type at the command prompt cd space dot dot and press enter.

కమాండు ప్రాంప్ట్ వద్ద cd స్పేస్ dot dot అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Now check our present directory by typing pwd. We are again in /home/gnuhata

ఇప్పుడు pwd టైప్ చేసి మన కరంట్ డైరెక్టరీని తనిఖి చేయండి. మనము మళ్ళి /home/gnuhata లో ఉన్నాము

Now lets try to move to a subdirectory of the current directory using dot.

ఇప్పుడు dot ఉపయోగించి కరంట్ డైరెక్టరీ యొక్క ఉప డైరెక్టరీ వద్దకు వెళ్ళవచ్చు .

Type at the command prompt cd space dot slash Documents(D in capital) slash. Press enter.

కమాండు ప్రాంప్ట్ వద్ద cd space dot slash Documents(D in capital) slash అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Check our current directory by typing pwd. We are at /home/gnuhata/Documents

pwd అని టైప్ చేసి మన కరంట్ డైరెక్టరీని తనిఖి చేయండి . మనము /home/gnuhata/Documents వద్ద ఉన్నాము.

Let me clear the screen by pressing control L. So you can see clearly.

కంట్రోల్ L అని నొక్కి నేను స్క్రీన్ ను క్లియర్ చేస్తాను. కాబట్టి మీరు స్పష్టంగా చూడగలరు.

To go back to our home directory by cd command. Type cd and press enter.

cd కమాండుతో మన హోం డైరెక్టరీకి వెళ్ళుటకు cd అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Again check our current directory by pwd command. We are back to /home/gnuhata .

మళ్ళీ pwd కమాండుతో మన కరంట్ డైరెక్టరీని తనిఖి చేయండి . మనము /home/gnuhata వద్దకు తిరిగి వచ్చాము.

We can combine any number of .. [narration - dot dot] separated by / [narration- slash] in a relative path .

మనము ఒక సంబంధిత మార్గములో ఎన్నైనా ...[narration - dot dot] separated by /[narration - slash] లను కలపవచ్చు.

In this slide, we can see the file system hierarchy. Root or / is at the top. home and bin are two sub-directories under root. username , here the directory named gnuhata is a sub-directory under home.

ఈ స్లైడులో మనము ఫైల్ సిస్టం యొక్క అమరికను చూడవచ్చు. రూట్ లేక / (స్లాష్ )అన్నిటికంటే పైన ఉంది. హోం మరియు బిన్ అనేవి రూట్ కింద ఉన్న రెండు ఉప-డైరెక్టరీలు. యూజర్ పేరు, ఇక్కడ gnuhata అనే డైరెక్టరీ హోం కింద ఉన్న ఉప-డైరెక్టరీ.

So, now we are in /home/gnuhata. Now how can we go to the bin directory?

కాబట్టి, ఇప్పుడు మనము /home/gnuhata లో ఉన్నాము. ఇప్పుడు మనము బిన్ డైరెక్టరీకి ఎలా వెళ్ళగలము?

Type at the command prompt "cd space dot dot slash dot dot slash bin" and press enter.

కమాండు ప్రాంప్ట్ వద్ద "cd space dot dot slash dot dot slash bin" అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Check our current directory by the command pwd. We are at /bin [narration - slash bin]

pwd కమాండుతో మన కరంట్ డైరెక్టరీని తనిఖి చేయండి మనము /bin (slash bin) వద్ద ఉన్నాము

The first .. [narration-dot dot] takes us from /home/gnuhata [narration - slash home slash gnuhata] to /home [narration - slash home].

మొదట dot dot మనలను /home/gnuhata slash home slash gnuhata నుండి /home (slash home) కు తీసుకొని వెళ్తుంది.

The next takes us from /home to root.

ఆ తరువాతది మనలను /home నుండి రూట్ కు తీసుకొని వెళ్తుంది .

Now from / or root, we have moved to /bin directory.

దాని నుండి స్లాష్ ( / )లేక రూట్ నుండి మనము /bin(స్లాష్ బిన్) డైరెక్టరీకి వెళ్ళాము.

Go back to our home directory by the command cd.

cd కమాండు తో హోం డైరెక్టరీకి తిరిగి వెళ్ళండి.

To create a directory we use the mkdir command.

ఒక డైరెక్టరీని సృష్టించుటకు మనము mkdir అనే కమాండును ఉపయోగిస్తాము.

You have to type the command and name of directory to be created and a directory would be created under the current directory.

కమాండు మరియు సృష్టించాల్సిన డైరెక్టరీ యొక్క పేరును టైప్ చేయాలి. ప్రస్తుత డైరెక్టరీ క్రింద ఒక డైరెక్టరీ సృష్టించబడుతుంది.

To create a directory named testdir, type the command "mkdir space testdir" and press enter.

testdir అనే ఒక డైరెక్టరీని సృష్టించుటకు, "mkdir space testdir" అనే కమాండును టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

This creates the testdir directory successfully.

ఇది testdir డైరెక్టరీని విజయవంతంగా సృష్టిస్తుంది.

Note that, there is no explicit notification of successful directory creation or removal.

ఒక డైరెక్టరీ యొక్క విజయవంతమైన సృష్టి కి లేక తొలగింపుకు ఎటువంటి స్పష్టమైన సూచన లేదని గమనించండి.

If you do not get any error message, it denotes successful execution.

మీకు ఏ విధమైన ఎర్రర్ మెసేజ్ రాకపోతే, అది విజయవంతంగా అమలుపరచబడిందని సూచిస్తుంది.

We can also use the relative or absolute pathname to create a directory anywhere in the tree provided we have the permission to do so and a directory by that name does not already exist.

మనకు అనుమతి ఉండి మరియు ఆ పేరుతో ఏ డైరెక్టరీ ఇది వరకే లేకపోతే, మనము రిలేటివ్ లేక అబ్సొల్యూట్ పాత్ నేమ్ ను ఉపయోగించి ట్రీలో ఎక్కడైనా ఒక డైరెక్టరీని సృష్టించవచ్చు.

This process can be used for making multiple directories or even a hierarchy of directories.

ఈ ప్రక్రియను బహుళ డైరెక్టరీలు తయారుచేయుటకు లేక డైరెక్టరీల అమరికను తయారు చేయుటకు ఉపయోగించవచ్చు.

Type "mkdir space test1 space test2 and press enter ,this will make two directories named test1 and test2 under the present directory.

mkdir space test 1 space test2 అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి. ఇది ప్రస్తుత డైరెక్టరీ కింద test1 మరియు test2 అని రెండు డైరెక్టరీలను సృష్టిస్తుంది

Type "mkdir space testtree space testtree slash test3".

"mkdir space testtree space testtree slash test3". అని టైప్ చేయండి.

This will make a directory testtree and another directory test3 which is a sub-directory under testtree.

ఇది testtree అనే డైరెక్టరీని మరియు testtree క్రింద test3 అనే ఉప డైరెక్టరీని తయారు చేస్తుంది.

So, we have created four directories namely testdir,test1,test2 and testtree in the current directory, out of which first three are empty and the last one contains a subdirectory namely test3.

కాబట్టి, మనము కరంట్ డైరెక్టరీలో testdir, test1, test2 మరియు testtree అనే నాలుగు డైరెక్టరీలను సృష్టించాము. ఇందులో మొదటి మూడు ఖాళీగా ఉన్నాయి మరియు చివరి దానిలో test3 అనే ఒక ఉప డైరెక్టరీ ఉంది.

Similar to mkdir is the rmdir command which is used for removing a directory or directories.

mkdir కమాండు లాగానే, rmdir కమాండును ఒక డైరెక్టరీ లేక డైరెక్టరీలను తొలగించుటకు ఉపయోగించవచ్చు.

The command "rmdir space test1" removes the test1 directory successfully.

"rmdir space test1" అనే కమాండు test1 డైరెక్టరీని తొలగిస్తుంది.

A directory can be removed only if you are its owner, your current directory is hierarchically above the directory to be removed and the directory is empty.

ఆ డైరెక్టరీ మీదే అయితే , అమరికలో మీ కరంట్ డైరెక్టరీ, తొలగించవలసిన డైరెక్టరీకి పైన ఉండి మరియు ఖాళీగా ఉంటే ఆ డైరెక్టరీని తొలగించవచ్చు.

Now type at the command prompt "cd space testtree slash test3"

కమాండు ప్రాంప్టు వద్ద "cd space testtree slash test3" అని టైప్ చేయండి.

So, we are now in test3 directory which is a subdirectory under testtree.

కాబట్టి, మనము ఇప్పుడు testtree క్రింద ఉప డైరెక్టరీ అయిన test3 డైరెక్టరీలో ఉన్నాము.

Lets try to remove the testdir directory by typing the command "rmdir space testdir". Press enter.

ఇక testdir డైరెక్టరీని తొలగించుటకు ప్రయత్నిద్దాము. "rmdir space testdir" అనే కమాండును టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

We see it can't be done, because the current directory is not hierarchically above the directory to be removed.

ఇది వీలు కాదు, ఎందుకంటే అమరికలో కరంట్ డైరెక్టరీ, తొలగించవలసిన డైరెక్టరీకి పైన లేదు.

So,we have to go to the directory which is hierarchically above testdir directory.

కాబట్టి, అమరిక లో testdir డైరెక్టరీకి పైన ఉన్న డైరెక్టరీకి మనము వెళ్ళాలి.

Type "cd space dot dot" and press enter.

"cd space dot dot" అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Now, go back to our parent directory by typing the command "cd space dot dot".

ఇప్పుడు, "cd space dot dot" అనే కమాండును టైప్ చేసి మన మాతృ డైరెక్టరీకి తిరిగి వెళ్ళగలము

Now, again try the previous command.

ఇప్పుడు, తిరిగి ముందు కమాండును ప్రయత్నించండి.

Type "rmdir space testdir". Press enter.

"rmdir space testdir" అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

The testdir directory is successfully deleted. Note that, testdir directory was also empty.

testdir డైరెక్టరీ విజయవంతంగా తొలగించబడింది. testdir డైరెక్టరీ కూడా ఖాళీగా ఉందని గమనించండి.

Multiple directories or a hierarchy of directories can be removed at once.So, try to delete the testtree directory along with its subdirectory test3.

బహుళ డైరెక్టరీలను లేక డైరెక్టరీల అమరికను ఒకేసారి తొలగించవచ్చు. కాబట్టి, testtree డైరెక్టరీని దాని test3 ఉపడైరెక్టరీతో సహా తొలగించుటకు ప్రయత్నించండి.

Type at the command prompt "rmdir space testtree space testtree slash test3 "press enter.

కమాండ్ ప్రాంప్ట్ వద్ద "rmdir space testtree space testtree slash test3 " అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

See, it is giving the error message that 'testree' directory cannot be removed because testtree is not empty.

testree ఖాళీగా లేదు కాబట్టి testree డైరెక్టరీని తొలగించలేమని ఇది ఎర్రర్ మెసేజ్ ను చూపిస్తుంది.

But one thing which you may miss is that testtree/test3 has been deleted as it was empty.

కాని testtree/tree3 అనే డైరెక్టరీ ఖాళీగా ఉండటముచేత తొలగించబడిందని మీరు గమనించకపోవచ్చు.

To check that, type at the command prompt "cd space testtree" and press enter.

దానిని తనఖి చేయుటకు , కమాండ్ ప్రాంప్టు వద్ద "cd space testtree" అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Now type "ls" and press enter. See, the directory contains nothing. So, test3 was deleted.

ఇప్పుడు "ls" అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి. డైరెక్టరీలో ఏమీ లేదు. కాబట్టి test3 తొలగించ బడినదని గమనించండి

So in this linux tutorial we have learnt about Linux Files and directories and how to work with Linux Directories. See them, move between them, make them,remove them.

కాబట్టి ఈ linux ట్యుటోరియల్లో మనము Linux Files మరియు డైరెక్టరీల గురించి మరియు Linux డైరెక్టరీలతో ఎలా పనిచేయాలో వాటిని ఎలా తయారు చేయాలో ఎలా చూడాలో వాటి మధ్య కదలికలను ఎలా గమనించాలో ఎలా తొలగించాలో నేర్చుకొన్నాము.

This brings me to the end of this tutorial. Spoken Tutorials are a part of the Talk to a Teacher project, supported by the National Mission on Education through ICT.

ఇక నేను ఈ ట్యుటోరియల్ చివరికి వచ్చాను. స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్స్ అనేవి టాక్ టు ఎ టీచర్ ప్రాజెక్ట్ లో ఒక భాగము. దీనికి నేషనల్ మిషన్ ఆన్ ఎడ్యుకేషన్ ద్వారా ICT సహాయం అందిస్తోంది.

More information this is available at the following link

దీని గురించిన మరింత సమాచారము ఈ క్రింది లింకు వద్ద లభించును

This script has been contributed by ----------------------(name of the translator) and this is -----------------------(name of the recorder) from --------------------------(name of the place)signing off . Thanks for joining.

ఈ రచనకు సహాయపడినవారు శ్రీహర్ష (అనువాదం చేసినవారి పేరు) మరియు స్రవంతి (రికార్డ్ చేసినవారి పేరు) బళ్ళారి. .సహకరించినందుకు ధన్యవాదములు. సెలవు