Research in Ocean Engineering Introduction to Research English Marathi

Research in Ocean EngineeringYouTube↗ IA↗(long shot)
People & Blogs 1.4K views 29 likes 1 dislikes 02 Sep 2016

Introduction to Research 18.9K subscribers N/A YouTube↗

Hello, we are very happy to have with us Prof. Anantha Subramaniam. He is the head of Department of Ocean Engineering here at IIT, Madras. He has extensive experience in this field; he has been in this area for over 35 years

प्रा. प्रताप हरिदॉस: हॅलो, आम्ही खूप आनंदी

now. So, lot of industry collaborations, lot of projects, lot of research projects which maybe you know extensions of concepts that we are dealt with through industry collaborations, lots of extensive you know visits and collaborations with international universities and so on.

आहोत आमच्याबरोबर प्रा. अनंता सुब्रमण्यम ते आयआयटी मद्रास येथे महासागर अभियांत्रिकी

He has very rich experience in research, in dealing with students and dealing with working with industries; you know shaping students’ lives as they go about through their you know Masters Degrees, PhD Degrees and so on. So, it is pleasure and privilege that he is able to join us today.

विभागाचे प्रमुख आहेत. त्यांना या

His own areas of research are Computer Aided Design and Application of CFD to floating structures including ships and other floating bodies. So, it is a pleasure to have you with us siThank you. So, I just wanted to start with this idea that you know in almost any field of engineering

क्षेत्रात व्यापक अनुभव आहे; ते 35 वर्षांहून

there are certain areas that have been what we would consider as traditional areas of research, which have been around for a long time. Of course, even in these areas there are you know newer concepts that people look at, but there are some areas that we would call as traditional areas of research.

अधिक काळ या क्षेत्रात आहेत. म्हणून, उद्योग

So, in ocean engineering what would constitute such areas?

To start with I should say that Ocean Engineering is not a basic discipline by itself. Is an area that has emerged as a discipline, consequent to the oil crisis in the 70's.

सहकार्य, भरपूर प्रकल्प, भरपूर संशोधन प्रकल्प,

Otherwise, ocean engineering would cover the major sub set of ships, naval architecture in all its variance. So, offshore structures where then designed to be operated in the challenging environments of the oceans and then of course, there were support results and then of course, ships

जे आपल्याला औद्योगिक सहयोगांद्वारे केले जाणारे संकल्पनांचे विस्तार माहित आहे,

cannot just go and operate in the deep sea they have to come to the harbour. So, a whole lot of disciplines have been encompassed in what we now called Ocean Engineering. So, there is the traditional design and analysis of ships and structures, their interaction

ज्यामुळे आपण आंतरराष्ट्रीय विद्यापीठे आणि आंतरराष्ट्रीय

with the waves, their propulsion systems, their navigation systems, the manoeuvring, the sea keeping.

विद्यापीठे यांच्याशी मोठ्या प्रमाणावर

Now, from there the offshore structures which are huge manmade structures, but not necessarily powered by an engine. They will have their own complexities of being floating bodies or complain bodies or adhered

भेटी आणि सहयोग अनुभवत आहात. विद्यार्थ्यांशी

to the ocean bed or articulated in some form. Then you have the coastal structures, ports, harbours, coastal break waters so all these

व्यवहार करताना आणि उद्योगधंद्यांबरोबर

have now come under the Umbrella of Ocean Engineering. And of course, I will be missing out because our department as now forayed into what we called Petroleum Engineering. Although strictly you can deal in petroleum engineering from ocean engineering, but that

काम करणं हे त्यांच्या संशोधनातील अतिशय

is what ocean engineering is? Coming to the traditional areas of research, we can take up the challenges of all associated ship hydro dynamic problems in designing ships, in understanding the structures of ships, in the way the wind and waves interact with the ship and therefore, give rise to stresses,

समृद्ध अनुभव आहे;आणि तुम्हाला माहीत आहे विद्यार्थ्यांना आकार देतात जेव्हा ते मास्टर्स पदवी किंवा पीएचडी पदवी

give rise to comfort or discomfort in terms of large motions, the dynamic effects that occur. So, these are the traditional areas of research, where you use modern tools such as of course,

घेतात.

finite element analysis, computational fluid dynamics and these help you to therefore, understand better and understand more precisely problems which were thought to be not solvable

त्यामुळे, आम्हाला आज आमच्यासोबत सहभागी

a few decades ago. So, these are the traditional areas of research. Now, when you come to the offshore structures, etcetera, there are long terms problems such

होण्यास आनंद आणि विशेषाधिकार आहे.

as fatigue, the failure of certain kinds of joints and the challenges of handling these in the hostile environment in the oceans. So, you inevitably come to interdisciplinary areas, even in this already multidisciplinary area of ocean engineering that would be in terms of control systems etcetera.

त्याच्या स्वत: च्या संशोधन क्षेत्र हे जहाज आणि इतर फ्लोटिंग बॉडीसह फ्लोटिंग

So these are the new areas of research where it is neither controlled systems experts, such as from let say the basic field of electrical engineering nor is it the naval architect, they have to work together and they have to understand these.

स्ट्रक्चर्ससाठी कॉम्पुटर एडिड डिझाईन

So, these are the new areas of research. Like this we could extent to the area of petroleum engineering because the challenges of exploring below the ocean bed for oil and having to monitor the process of drilling these involve lot of new challenging areas.

आणि (Computer Aided Design and Application)आणि CFD चे अनुप्रत आहे. तर, आम्हाला आमचा आनंद झाला आहे.

Again the quest for energy from the oceans, we have the new areas, how to tap energy from the waves? So, we have a whole lot of devices, some of them have been demonstrated to be technically

प्रा. व्ही. अनंता सुब्रमण्यम: धन्यवाद. प्रा. प्रताप हरिदॉस: मला फक्त या कल्पनेपासून

feasible although still not commercially viable. So, we have structures called ocean oscillating water column, backward bent ducted boil, hydro turbines wherever there is current available, ocean thermal energy conversion.

सुरुवात करायची होती की आपण अभियांत्रिकीच्या जवळजवळ कोणत्याही क्षेत्राबद्दल माहिती घेत असताना अशी काहीक्ष्रेत्र आहेत ज्यांना पारंपरिक

So, all these have given raise to new areas of research.

क्ष्रेत्र म्हणतातजे या फार पूर्वी पासून

Okay so, lot of traditional areas and several significant new areas that. Of course, I think may be more so then any other discipline I think KLE in ocean engineering

आहेत. येथे पण काही नवीन विषय आहेत लोक

there is direct link with you know applications that are visible to the general public.

ज्यात स्वारस्य घेतात पण काही पारंपरिक

Very much. In this context of course, when we talk of research we tend to talk of you know the relaters,

इये आहेत. तर, सागरी इंजिनिअरींगमध्ये

the cutting edge and something that may be has a tendency for us to be associated with an academic setting. So, in this context, what aspects of research that go on in ocean engineering or of may be more immediate interest to the industry.

अशी कुठली क्षेत्र आहेत? प्रा. व्ही. अनंता सुब्रमण्यम: सुरुवातीला हे सांगणे आवश्यक आहे की महासागर अभियांत्रिकी

Yeah, that’s an interesting question because traditionally industry looks forward to fast, robust tested solutions rather than deep involved research, which demands handling of it by

स्वतःच मूलभूत शाखा नाही. 70 च्या दशकात तेल संकटाचा परिणाम म्हणून एक क्षेत्र अनुशासन म्हणून उदयास आले

vertical experts.

आहे. अन्यथा महासागर अभियांत्रिकीमध्ये

And, this is something it has been catered to the industry, that we traditionally had the problem of analysis and design because again if I take the example of a ship, is a largest man made mobile object.

जहाजेचे प्रमुख उपखंड, नौदलाच्या स्थापत्यशास्त्राचे सर्व फरक समाविष्ट होते. म्हणून, किनारा बांधणी नंतर महासागरांच्या आव्हानात्मक वातावरणात

The challenges of making this structures safe and sea worthy means you have to analyse it,

चालविण्यासाठी डिझाइन केले गेले आणि नंतर

you see today what we have trusted tools like finite element methods, for the structural analysis computational fluid dynamics for analysing the forces that are coming out of

अर्थातच, समर्थन परिणाम होते, जहाजे फक्त बंदरांमध्ये जाऊन जाऊ शकतील आणि

it and trying to address the problem of safety and comfort also.

ते बंदरमध्ये येणार नाहीत.

Because, you have a lot of dynamic effects occurring such as what we called shipping

म्हणून, आता ज्या महाविद्यालयांना

green water reducing the possibility of water coming on both the deck or trying to minimize the motions.

आम्ही महासागर अभियांत्रिकी असे म्हटले आहे त्यामध्ये

So, these are solutions which the industry looks forward to, I could add let us say for the example; Indian navy too.

भरपूर शाखा आहेत. तर, जहाजे आणि संरचनांचे

That we do offer solutions in these areas by analysing and experimenting with the kind

पारंपारिक डिझाइन आणि विश्लेषण आहे, त्यांच्या लाटा, त्यांच्या प्रणोदन

of floating body that they have in their hands, to that extent the department of ocean engineering

यंत्रणा, त्यांच्या जलवाहतुक प्रणाली,

is well endorsed with the very rare combination of facilities which cannot be thought of under the university umbrella. So, to name them we have the towing tank, we have wave basin, we have the flumes, we have the best of instrumentation, automation that we are able to form, give solutions to

गतिशीलता, समुद्र पाळणे यांच्याशी संवाद. आता, तिथून किनारा बांधणी मोठ्या मानवनिर्मित संरचना आहेत परंतु अपरिहार्यपणे इंजिनद्वारे

समर्थित नाहीत.

the industry by giving them immediate answers to specific problems.

तरंगनारी मंडल किंवा तक्रार मंडळ किंवा

But, long term research continues because as I said earlier, the industry cannot wait

समुद्राच्यावर किंवा काही स्वरूपातील जोडलेल्या त्यांच्या स्वतःच्या गुंतागुंती

for expert solution that requires lot of expertise in handling. Again, from the industry problems where we get live data and with regard to the ships or with regard to the whatever the floating structure.

असतील. मग आपल्याकडे किनारपट्टी संरचना, बंदरे, तटीय पावसाचे पाणी आहे. हे सर्व आता महासागर

We take it up further by way of analysis and here comes the interface of academic research, industrial consulting and providing solutions. That is where we have an interesting combination that we are able to use these sources that we get from the industry and try to match it to international levels of understanding,

अभियांत्रिकीच्या छत्रीखाली येतात. आणि अर्थातच, मी आणखी काही विसरतोय कारण आता आमचे विभाग ज्याला पेट्रोलियम अभियांत्रिकी म्हणतात त्यामध्ये प्रवेश केला. जरी

not just offering the solutions sometimes it is understanding the physics of the problem. It may not be that we really form a solution but, we even sometimes know that is certain approach cannot be had and I would say that all these help in contributing towards a research

तुम्ही सरल महासागर अभियांत्रिकी पासून पेट्रोलियम अभियांत्रिकी मध्ये जाऊ शकता, पण त्या महासागर अभियांत्रिकी आहे काय आहे? संशोधनाच्या पारंपारिक क्षेत्रांकडे जात

that the department undertakes.

Okay great, when I look at ocean engineering and say compare it with the other disciplines

असताना, आम्ही जहाजाचे डिझाईन्स समजून घेण्यासाठी

that are around including say mechanical engineering, chemical engineering, lot of other disciplines. One of the things I think where the ocean engineering department stands out or stands

जहाजाच्या रचना समजावून सांगणारी सर्व जहाजे जलविद्युतविषयक समस्या सोडू शकतो,

apart, is the fact that may be there are not enough you know undergraduate programs around in the country or may be even internationally which are focused on in this area. So, by the same token so when MS and PhD students come into your department, may be they are not, I have been I am curious to know to what degree you feel they are adequately prepared

ज्या प्रकारे वारा आणि लाटा जहाजांबरोबर संवाद साधतात आणि म्हणूनच ताण वाढतात , मोठ्या हालचालींमुळे, आरामदायी प्रसंगांना सामोरे जाणे तर, हे संशोधनाचे पारंपारिक

for handling what research is in specifically in your field?

And if so, I mean or in that context, are there specific difficulties that they face as they come in, challenges that they face and if so, how do you go about addressing? Yeah, I think you have pointed out a relevant issue there, because as I have said ocean engineering is not a basic discipline by itself and candidates that we get for our Masters

क्षेत्र आहेत, जेथे आपण आधुनिक उपकरण जसे की, मर्यादित घटक विश्लेषण, संगणकीय द्रवपदार्थ द्रवपदार्थशास्त्र वापरत आहात आणि हे आपल्याला मदत करतात, अधिक चांगल्या प्रकारे

and PhD programs are drawn from many disciplines.

Typically, mechanical engineering, civil engineering, some from naval architecture, many from aerospace

समजून घेतात आणि काही योग्यतेने समस्यांचे

and of course, because we have the Petroleum Engineering there are some candidates coming

निवारण करता येणार नाहीत दशकांपूर्वी

from science backgrounds, oceanographic backgrounds, geophysics and so on.

तर, हे संशोधन पारंपरिक क्षेत्रातील आहेत.

But, let me dwell on the main part of ocean engineering. There is a learning curve that these students have to understand, what the department is about? What are the main courses?

आता, जेव्हा तुम्ही किनारा बांधणी कडे जाता, वगैरे, दीर्घकालीन समस्या जसे थकवा,

We do have a challenge because with a relatively small number of faculty being able to satisfy

विशिष्ट प्रकारचे अपयश आणि महासागरांमध्ये

the requirements that these students need to go through, we do find that unless they have gone in a little in depth into some of the fundamental aspects such as, hydrodynamic structures and of course, whatever else they want to take it, take up in their research

प्रतिकुल परिस्थितीत हे हाताळण्यातील आव्हाने. म्हणून, आपण अनिवार्यपणे आंतरशास्त्रीय भागामध्ये येतात, अगदी आधीपासूनच महासागर अभियांत्रिकीच्या

areas. There is a little bit of I would say a limitation that they could do better, if they were geared

बहुआयामी क्षेत्रातील जे नियंत्रण व्यवस्थेच्या संदर्भात असतील. तर हे संशोधनाचे नवीन क्षेत्र आहेत

for that. I must also say that unfortunately research is being made a rat race that there is a tendency to go for numbers, maybe it is the numbers of degrees produced, maybe it is the numbers of visible outputs produced, and that in my personal opinion is counterproductive.

जिथे ते नियंत्रित यंत्रणा तज्ञ नसतील, जसे की इलैक्ट्रिकल इंजिनिअरिंगचे मूलभूत क्षेत्र आणि नौसेनाचे स्थापती नसून ते एकत्र काम करावे लागतात आणि त्यांना

If we could address that problem and allow people to learn and experiment and then go

हे समजणे आवश्यक आहे. तर, हे संशोधनाचे

about I would say the quality of research would go many notches above.

नवीन क्षेत्र आहेत. या प्रमाणे आम्ही

In fact, is in that context I was curious since you have had you know so much experience

पेट्रोलियम अभियांत्रिकी क्षेत्रासाठी मर्यादा

working with industry and research institutions, internationally as well as in India and so on. In your view, in fact, as exactly as you pointed out you know there are certain matrix that

घालू शकतो कारण तेल शोधत असतांना आणि

people use and sometimes those are even misused.

तेल ड्रिलिंगच्या प्रक्रियेवर नियंत्रण

In your view, what is a good way to look at progress in research from a student prospective

ठेवण्यासारख्या आव्हानात्मक गोष्टींमध्ये

or as I know as you interact with the student?

नवीन आव्हानात्मक क्षेत्रांचा समावेश

How would you feel, when do you feel you know the student is actually making progress in a general sense with respect to research?

होतो. पुन्हा महासागरांच्या ऊर्जेची शोध, आपल्याकडे

I think the first step would be that the student should not be straight jacketed that from

नवीन क्षेत्रे आहेत, लाटातून ऊर्जेची कशी टॅप करावी?

day one the problem is presented and he is asked to work on that.

तर, आपल्याकडे भरपूर साधने आहेत, त्यातील

He have to allow the time for a little bit of learning, I know that student will work

काही तांत्रिकदृष्ट्या व्यवहार्य असल्याचे

or for that matter anybody will work only under pressure. So, the pressure has to be applied on them, but this pressure of looking for numbers,

दर्शविले गेले आहेत तरीही व्यावसायिकपणे व्यवहार्य नसले तरीही.

if we could take it out, would help them to settle down.

म्हणून, आमच्याकडे इमारत आहेत ज्याला

The system expects the numbers therefore, they are busy preparing numbers. So, I think we should be delink this to some extent, without reducing the pressure on them, which means that in first semester when they typically are busy with their courses, the mandatory courses to be taken, we should allow them to interact with other peer group meaning

आम्ही दोलन पाणी स्तंभ म्हणतात, बॅकवर्ड बेंट डक्टेड बोइल (backward bent ducted boil),( hydro turbines) हायड्रो टर्बाइन जेथे सध्या उपलब्ध

other researchers. Learn the basic tools because I personally believed that the research, whether it is

आहे, महासागर तापीय ऊर्जा रूपांतरण.

a MS or PhD level is reaching the peak of the pyramid.

म्हणूनच, या सर्वांनी संशोधनांच्या नवीन

So, there is a base irrespective of what you are doing, students have to be mandatorily

क्षेत्रात वाढ केली आहे.

exposed to that and have to get the confidence of that and finally, learn to stand on their

प्रा. प्रताप हरिडॉस: बर्याच पारंपारिक

feet. If this model could be added, I do not think this is idealistic I have been trying to apply

क्षेत्रे आणि अनेक महत्त्वपूर्ण नवीन

this to my own group and I would say in our humility that we have been successful, maybe

क्षेत्रे यामुळे उदयास आली आहेत. नक्कीच,

the time does’nt meet the stiff deadlines we don’t get a PhD in 3 years or something

मला वाटते अधिक असेल तर कोणत्याही इतर

like that. But, I feel this is a much more hold some way of approaching research and more important

शाखेमध्ये मला वाटते की महासागर अभियांत्रिकीमध्ये

is students who come through such a process are easily absorbed in jobs.

के.एल.ई. (KLE)आहे तुमच्याशी थेट संबंध आहे जे

Ok.

सामान्य जनतेसाठी दृश्यमान असलेले

It is a very satisfying end result of all the work.

अनुप्रयोग माहित आहेत. प्रा. व्ही. अनंता सुब्रह्मण्यम: बरेच

In fact, in this process by which this student settle and then grows in the research area,

काही. प्रा. प्रताप हरिदॉस: या संदर्भानुसार, जेव्हा आपण संशोधनाची

in the research setting I think there is a lot of importance to the extent to which the

चर्चा करतो तेव्हा आपण असे बोलतो, रेलेटर्स (relaters),अत्याधुनिक आणि एखादी गोष्ट

students interact with their peer other students who are present and also with the faculty

जी आपल्यासाठी शैक्षणिक नेपथ्याशी संबंधित आहे. म्हणूनच, या संदर्भात, महासागर अभियांत्रिकीमध्ये

that they work with, their guide and so on.

किंवा संशोधनातील कोणत्या बाबी उद्योगाला अधिक तत्काळ स्वारस्य असू शकतात.

Maybe a bit of mundane question, but in your view you know what do you see as you know

प्रा. व्ही. अनंता सुब्रह्मण्यम: होय,

how often students should be meeting their guides?

हा एक प्रश्न आहे कारण पारंपारिक उद्योग

Because, it is very different from a course based kind of learning, there is a lot of

गहन संशोधन ऐवजी जलद, सखोल परीक्षण

I mean influence and importance to this interaction that makes a difference in how they grow.

केलेल्या समाधानासाठी उत्सुक असतात, ज्यामुळे उभ्या तज्ञांनी ते हाताळण्याची मागणी

So, what do you think are you know good frequencies with which people should be meeting the guides

करतात. आणि हे असे काहीतरी आहे की ते उद्योगासाठी

and how they should be going about it?

सज्ज झाले आहे, कारण परंपरेनुसार विश्लेषण

Yeah, that’s again a very interesting question because whenever I have addressed the students in their research methodology course, I have tried to put this question as a starter for

आणि डिझाइनची समस्या होती कारण पुन्हा मी जर जहाजांचा उदाहरण घेतला तर तो सर्वात मोठा माणूसाने बनवलेली हलणारी वस्तु आहे.

the course, how many times do you think you should meet the guide?

या संरचना सुरक्षित आणि समुद्र योग्य

So, I get lots formula on that and of course, many students obediently feel they should

बनवण्यासाठी आव्हान म्हणजे आपण याचे विश्लेषण केले पाहिजे, आपण आज जे पहात आहात

meet their guides regularly.

ते विश्वासू पद्धती आहेत जसे की, फायनाइट

I am against that, I would say there would be contact with the guide yes, and the real

एलिमेंट(finite element)पद्धती स्थापत्य विश्लेषण, द्रवपदार्थ गतीशीलता , आमच्यापर्यंत मर्यादित

smart student is one who will get the queue through many casual meeting and also with

घटकांसारख्या साधनांवर विश्वास आहे. सुरक्षिततेच्या आणि सांत्वनाची समस्या देखील आहेत. कारण, आपल्यात बरेच गतिमान परिणाम होतात जसे

the meetings of other students. So, in an ideal sense if you want put a number may be once a week is fine, but more important

की तुमच्या कडे बरेच गतिमान घडामोडी आहेत जसे की आपण त्याला शिप्पिंग ग्रीन वॉटर म्हणतो जे दोन्ही डेकवर येणार्‍या

is the student is able to stand on his feet, put in his efforts because I have always seen

पाण्याची शक्यता कमी करत किंवा हालचाली कमी करण्याचा प्रयत्न करते. तर, या उपायांची

that there are so many students who you may be seen around but they come back with results,

उद्योग अपेक्षा करत, मी त्यात उदाहरण घेऊ शकतो; भारतीय नौदलही. आम्ही या भागात समाधानकारक विश्लेषण करून आणि

that is a very important thing. And, they do not get the sense straight, it is not that easy problem, but they have learned

त्यांच्या हातात असलेल्या तरंगणार्‍या वस्तूचा अभ्यास करून त्या क्षेत्रामध्ये

to reach out to different sources, put their effort, done their design, done their fabrication,

समाधान प्रदान करतो की त्या प्रमाणात महासागर अभियांत्रिकी विभाग उत्तम सुविधांचा अत्यंत दुर्मिळ मिश्रणाने मान्य केला जातो

even gone to the market and got the things fabricated it.

ज्याचा विद्यापीठ छत्र खाली विचार केला जाऊ शकत नाही.नावे देण्याखातर , आमच्याकडे

Again, I would say maybe I am just putting it in my experience.

वाहक टाकी आहे, आपल्याकडे लाट बेसिन आहे, आपल्याकडे फ्लुम्स आहेत, आपल्याकडे सर्वोत्तम यंत्रणा आहे, ऑटोमेशन जे आम्ही तयार करू शकतो, त्यांना

That I have a group of about 30-40 and we have everybody for everything.

विशिष्ट समस्यांबद्दल तात्काळ उत्तरे देऊन उद्योगाला समाधान देऊ शकतो. परंतु, दीर्घकालीन संशोधन चालू आहे कारण मी आधी म्हटल्याप्रमाणे, उद्योग तज्ञांचे समाधान करण्यासाठी

प्रतीक्षा करू शकत नाही ज्यासाठी त्यास

So, whether it is a software and induction of the new comers into the learning process

हाताळण्यासाठी भरपूर कौशल्ये लागतील. पुन्हा, उद्योग समस्यांपासून जेथे आम्ही थेट डेटा प्राप्त करतो आणि जहाजेच्या संदर्भात किंवा तरंगणार्‍या वस्तु बाबतीत.

आम्ही त्यास विश्लेषणाच्या मार्गावर घेऊन जातो

for different softwares or whether it is the fabrication or whether it is experimentation.

आणि येथे शैक्षणिक संशोधन, औद्योगिक सल्ला आणि समाधान प्रदान करण्याचे इंटरफेस मिळतात. इथेच आपल्याजवळ एक मनोरंजक संयोजन आहे

So, I see a harmonious group therefore, I would say that building a group is very important

ज्यायोगे आपण या स्रोतांचा वापर उद्योगातून मिळवू शकतो आणि ते आंतरराष्ट्रीय स्तरांच्या समजुतींशी जुळवण्याचा प्रयत्न करू शकत नाही, फक्त समाधान देताना कधीकधी ही

समस्येचे भौतिकशास्त्र समजत आहे. हे असे होऊ शकत नाही की आपण खरोखरच एक उपाय तयार केले

to help succeed in research and learning from each other rather than, just from the guide.

आहे परंतु, कधी कधी आम्ही हे देखील माहित असू शकतो की विशिष्ट दृष्टीकोन असू शकत नाही आणि मी असे म्हणेन की हे सर्व मदत विभागाने केलेल्या संशोधनास योगदान देण्यामध्ये.

So, I don’t think that it is important to meet the guide on a very frequent basis, if

प्रा. प्रताप हरिदॉस: छान छान, मी महासागर अभियंतांकडे बघतो आणि इतर विषयांच्या तुलना करतो ज्यामध्ये यांत्रिक अभियांत्रिकी, रसायन अभियांत्रिकी, इतर अनेक विषयांचा

समावेश आहे. सागर अभियांत्रिकी विभाग

they have to meet, most welcome.

कुठे आहे किंवा कुठे खांबात आहे ते मी विचारतो त्यापैकी एक म्हणजे इथे पुरेसे

I do not think that, that is a formula to success.

नाही तर आपण देशाच्या आसपासच्या पदवी अभ्यासक्रमांना माहिती मिळवू शकता किंवा आंतरराष्ट्रीय पातळीवरही या क्षेत्रामध्ये लक्ष केंद्रित केले जाऊ शकते. तर, समान गुणधर्माद्वारे

Great, I think that is a very valuable insight into you know what should be going on and

जेव्हा एमएस आणि पीएचडी विद्यार्थी तुमच्या खात्यात येतात, तेव्हा ते असू शकत नाहीत, मी यापूर्वीच आपल्या क्षेत्रातील कोणत्या विषयावर संशोधन करत

at least how the student should approach it in their mindset.

आहे हे पाहण्यास योग्य असल्याची मला कल्पना आहे. ? आणि जर तसे असेल, तर याचा अर्थ असा होतो की या संदर्भात ते ज्या

So, you were speaking about you know the successful students who complete all their activities

कठीण अडचणी आहेत ते येतात, आव्हानांना सामोरे जातात आणि तसे असल्यास, आपण कसे संबोधू शकता? प्रा. व्ही. अनंता सुब्रह्मण्यम: होय,

मला वाटते की आपण येथे संबंधित विषयावर निदर्शनास आणलं आहे, कारण मी म्हटलं आहे की महासागर अभियांत्रिकी ही मूलभूत शाखा नाही

here successful and so on.

आणि आपल्या मास्टर्स आणि पीएचडी अभ्यासक्रमासाठीसाठी

Now, when we look at MS and PhD research type of students, there is always this feeling,

जे उमेदवार घेतात ते अनेक शाखेमधून काढले जातात . सामान्यतः, यांत्रिक अभियांत्रिकी, सिव्हिल इंजिनिअरींग, काही नौदल स्थापत्यशास्त्रातील, काही एरोस्पेसपासून आणि अर्थातच, कारण

in not just in ocean engineering across all disciplines that when you an MS or a PhD you

आपल्याकडे पेट्रोलियम अभियांत्रिकी आहे काही वैज्ञानिक पार्श्वभूमी, महासागरातील भौगोलिक पार्श्वभूमी, भूभौतिक इत्यादीमधून येणार्या उमेदवार.

are an expert in an sort of narrow area.

पण, मी महासागर अभियांत्रिकीच्या मुख्य भागावर लक्ष केंद्रित करू. या विद्यार्थ्यांना

As supposed to journalist, who would what now, which is what we would associate with

समजणे आवश्यक आहे की विभागणी कशाबद्दल आहे? मुख्य अभ्यासक्रम काय आहेत? आम्हाला एक आव्हान आहे कारण तुलनेने

कमी संख्येने असलेल्या विद्याशाखाला या

the bachelors degree.

विद्यार्थ्यांना आवश्यक गोष्टींची पूर्तता करता येत नाही, तर आम्ही हे

Now, of course, being an expert is a good thing but, at the same time that probably

शोधू शकतो की, काही मूलभूत पैलू जसे हायड्रोडायनामिक संरचना आणि अर्थातच, ते जे काही घेणार आहेत ते, त्यांच्या शोध क्षेत्रांमध्ये एक लिट आहेजर मी त्या

narrows down, the kinds of positions that they can get into the jobs that they are getting

साठी सज्ज झाले तर मी ते अधिक चांगले करू शकेल अशी मर्यादा सांगू. मला असेही सांगावे लागेल की दुर्दैवाने संशोधनाची अशी संख्या आहे की संख्या जाण्याची

प्रवृत्ती आहे, कदाचित ती तयार केलेल्या

and so on.

अंशांची संख्या आहे, कदाचित ते दृश्यमान

So, in your experience, what sort of positions do MS and PhD students completing degrees

उत्पादनांची संख्या आहे, आणि माझ्या वैयक्तिक मते ते न फुटलेले आहे . जर आपण त्या समस्येवर लक्ष दिले आणि लोकांना शिकण्यास व प्रयोग करण्यास परवानगी दिली आणि

पुढे जायचे असेल तर मी म्हणेन की संशोधनाचे

in ocean engineering, what sort of positions do they go to or they get?

गुणधर्म यापेक्षा बर्याच वर येतील. प्रा. प्रताप हरिदॉस: खरं तर, या संदर्भात मी उत्सुक आहे कारण तुम्हाला उद्योग आणि संशोधन संस्थांबरोबर काम करणा-या अनुभवाचा

अनुभव आहे, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तसेच भारतात आणि याप्रमाणे.

Yeah, I do believe that acquiring a higher degree in the environment of IIT does not

आपल्या मते, खरं तर, जसे आपण निदर्शनास आणल्याप्रमाणे आपल्याला माहित आहे की लोक काही विशिष्ट वापर करतात आणि काहीवेळा त्यांचा गैरवापर देखील केला जातो.

तुमच्या दृष्टिकोनातून विद्यार्थी अभ्यासातून प्रगतीकडे पाहण्याचा किंवा विद्यार्थ्यांशी

mean achieving proficiency in a particular vertical area alone that is important.

संवाद साधताना मला माहिती आहे का? तुम्हाला कसे वाटते, संशोधनासंबंधात विद्यार्थ्यांना सामान्य अर्थाने प्रगती होत आहे हे आपल्याला कधी समजते?

प्रा. व्ही. अनंता सुब्रह्मण्यम: मला वाटतं पहिली पायरी म्हणजे विद्यार्थ्याला सरळ चौकटी विचारसरणीचा नसावे की दिवसापासून

But, more important is the problem solving capability, the ability to look at something

एक समस्या समोर आली आणि त्याला त्यावर काम करण्यास सांगितले. त्याला थोड्याश्या शिक्षणासाठी वेळ द्यावा लागेल, मला माहित आहे की विद्यार्थी

काम करेल किंवा कोणत्याही विषयावर दबावाखाली काम करेल. तर, दबाव त्यांच्यावर लावावा लागतो, पण संख्या शोधण्याचा हा दबाव जर आम्ही घेवू शकलो तर त्यांना व्यवस्थित

if they are independently and in depth, the ability to get a team together and work.

बसण्यास मदत होईल. प्रणाली असे म्हणते की ते संख्या तयार करण्यास व्यस्त आहेत. तर मला असे वाटते की आम्हाला त्यावर काही दबाव कमी न करता काही प्रमाणात डिलीक्झ

केले पाहिजे, पहिल्या सीमेत जेव्हा ते विशेषत: त्यांच्या अभ्यासक्रमात व्यस्त

To me these are the strengths, which give them the job opportunities.

असतात, अनिवार्य अभ्यासक्रम घ्यावे लागतात, तेव्हा आम्ही त्यांना इतरांशी संवाद साधण्यास परवानगी देतो. इतर संशोधक म्हणजे बरोबरीचा गट. मूलभूत साधने

जाणून घ्या कारण मला वैयक्तिकरित्या

Again, I would say I have been very lucky that all my scholars at the time of finishing

विश्वास आहे की संशोधन हे एमएस असो किंवा पीएचडी पातळी पिरामिडच्या शिखरावर पोहोचत आहे. म्हणूनच आपण जे करत आहात त्या आधारे एक मूलभूत आधार आहे, विद्यार्थ्यांना

त्यास अनिवार्यपणे खुलासा करावा लागतो आणि त्याचा आत्मविश्वास वाढवावा लागतो आणि शेवटी त्यांच्या पायावर उभे राहणे शिकाल.

have been already placed in a job.

जर हे मॉडेल जोडले जाऊ शकले, तर मला वाटत नाही की हे आदर्शवादी आहे आणि मी हे माझ्या स्वतःच्या गटाला लागू करण्याचा प्रयत्न करीत आहे आणि मी नम्रतेने म्हणावे की आम्ही

Of course there are disadvantages, that the student has no time to prepare the visible

यशस्वी झालो आहोत, कदाचित वेळ आम्ही कठोर मुदती पूर्ण करीत नाही तीन वर्षांत पीएचडी किंवा त्यासारखे काहीतरी मिळत नाही. परंतु, मला वाटते की या अभ्यासाकडे

येण्याचा काही मार्ग अधिक आहे आणि अधिक

research outputs, this is the only hassle.

महत्त्वाचे म्हणजे अशा प्रक्रियेतून बाहेर येणारे विद्यार्थी सहजपणे नोकर्यांत

Otherwise, I would say that they have been by and large place and I would say that the

शोषले जातात. प्रा. प्रताप हरिडॉस: ठीक आहे. प्रा. व्ही. अनंत सरोमानियन: हे सर्व कामाचे एक अतिशय समाधानकारक परिणाम आहे.

reason for that is because they have brought these consults, because you do not know where

प्रा. प्रताप हरिदॉस: खरं तर, या प्रक्रियेत ज्या विद्यार्थ्यांनी संशोधन क्षेत्रात संशोधन केले आहे आणि नंतर ते संशोधन क्षेत्रामध्ये वाढतात, असे मला वाटते की

विद्यार्थ्यांना जे विद्यार्थी इतर विद्यार्थ्यांशी संवाद साधतात त्या

which particular opening you are going to get.

विद्यार्थ्यांना उपस्थित आहेत आणि त्यांच्याबरोबर काम करणा-या अध्यापकसह,

So, essentially you have to take your research here as a learning experience, the ability

त्यांचे मार्गदर्शक आणि इत्यादी. कदाचित थोड्याच प्रश्नांचा , परंतु आपल्या दृश्यात तुम्हाला काय माहिती आहे हे आपणास माहित आहे जसे की विद्यार्थ्यांना त्यांचे मार्गदर्शक

भेटले पाहिजेत.

to solve problems and with this they are able to adapt.

कारण, हा अभ्यासक्रम आधारित प्रकारापेक्षा खूप वेगळा आहे, याचा अर्थ मला या संवादसंस्थेला महत्त्व आणि महत्त्व असे म्हणायचे आहे ज्यामुळे ती कशी वाढतात यात फरक आहे.

Typically, my students have been going to the design organizations, maybe shipyards,

तर, तुम्हाला काय चांगले फ्रेक्चरची माहिती आहे, ज्याने लोकांना मार्गदर्शिका भेटली पाहिजेत आणि त्याबद्दल त्यांना कसे जावे?

प्रा. व्ही. अनंता सुब्रह्मण्यम: होय,

may be offshore industry, they have been able join the computational fluid dynamics application

ते पुन्हा एक अतिशय रोचक प्रश्न आहे कारण जेव्हा मी विद्यार्थ्यांना त्यांच्या संशोधन पद्धतीमध्ये संबोधित केले आहे तेव्हा मी हा प्रश्न अभ्यासक्रमासाठी सुरुवात म्हणून ठेवण्याचा

प्रयत्न केला आहे, आपण किती वेळा विचार करावा मार्गदर्शक भेटू? तर, मला त्यावर बरेच सूत्र मिळते आणि अर्थातच, अनेक विद्यार्थ्यांना आज्ञाधारकपणे असे

software development companies, such as CD-adapco and so many others Eaton and so on.

वाटते की त्यांनी आपल्या मार्गदर्शकांचे नियमितपणे भेटावे. मी त्या विरोधात आहे, मी म्हणेन की मार्गदर्शिका होय सह संपर्क होईल आणि

वास्तविक हुशार विद्यार्थी म्हणजे अशी व्यक्ती जो बर्याच अनौपचारिक भेटीद्वारेआणि अन्य

They are there in many industries where, they get compartmentalized and are looking at part

विद्यार्थ्यांसह सभासदांना रांग मिळेल. तर आदर्श अर्थाने जर आपण आठवड्यात एकदा हजेरी लावू इच्छित असाल तर अधिक महत्वाचे म्हणजे विद्यार्थी त्याच्या

पायावर उभे राहण्यास सक्षम आहे कारण मी नेहमीच पाहिले आहे की इतके सारे विद्यार्थी आहेत आपण सुमारे पाहिले जाऊ शकते

of a CFDs solution there, either formulating or developers or testing etcetera.

परंतु ते परिणामांसह परत येतात, हे एक अतिशय महत्त्वाची गोष्ट आहे. आणि त्यांना स्पष्ट अर्थ मिळत नाही, ही काही सोपी समस्या नाही, परंतु त्यांनी वेगवेगळ्या

स्रोतांपर्यंत पोहचणे, त्यांचे प्रयत्न

But, by and large I would say whatever they have done let’s say, level confidence which

करणे, त्यांचे डिझाईन केले, आपले बांधकाम केले, अगदी बाजारापर्यंत पोहचणे आणि वस्तू तयार केल्या ते पुन्हा, मी म्हणेन कदाचित मी फक्त माझ्या अनुभवातच ती टाकत आहे. माझ्या

बद्दल 30-40 चे गट आहेत आणि प्रत्येकासाठी आम्ही सगळे आहोत. मग सॉफ्टवेअर असो

they exclude and that seems to help to meet.

किंवा वेगळे सॉफ्टवेअरसाठी शिकण्याच्या प्रक्रियेत नवीन आलेल्या व्यक्तिला सामील करणे असो किंवा मग ते फॅब्रिकेशन असो किंवा प्रयोग

That is a very important thing because if you are lucky you manage to work in the same

असो. म्हणून, मी एक कर्णमधुर समूह बघतो, मी म्हणेन की मार्गदर्शक निर्माण करण्यापेक्षा फक्त एक गट तयार करणे हे संशोधन करणे आणि एकमेकांपासून शिकण्यास मदत करणे फार महत्वाचे

vertical area that you choose for a PhD.

आहे. तर मला असे वाटत नाही की मार्गदर्शक

But, most of the times you have to be open enough because maybe some other day you will

तत्त्वे पूर्णतः वारंवारपणे पूर्ण करणे महत्वाचे आहे, जर त्यांना भेटावे लागले तर, त्यांचे बहुतेक स्वागत आहे मला असे वाटत नाही, की ही यशाची एक सूत्र

आहे. प्रा. प्रताप हरिदॉस:

come back to the area or maybe destiny will take you to some other area.

अतिउत्तम, मला वाटते की ही एक अत्यंत मौल्यवान समज आहे की विद्यार्थ्यांना त्यांच्या विचारांनुसार कसे जावे आणि किमान काय करावे. तर, आपण त्या बद्दल बोलत होते की यशस्वी

So, I think we all have to take it easy, enjoy the research, do what you are doing, don’t

विद्यार्थ्यांना यशोगाथांनी येथे त्यांचे सर्व कामकाज पूर्ण केले आहेत आणि इत्यादी. आता, जेव्हा आम्ही एमएस आणि पीएचडी

रिसर्च प्रकारचे विद्यार्थी बघतो

lose sight of realities, be able to project that you are versatile.

तेव्हा नेहमीच या भावना असतात, फक्त सर्वच शाखांमध्ये महासागर अभियांत्रिकीमध्ये नाही की जेव्हा आपण एमएस किंवा पीएचडी

For me this is most important.

असता तर तुम्ही एका अरुंद क्षेत्रामध्ये

Great.

तज्ञ असता. पत्रकार म्हणून, आता काय होईल,

Okay I think maybe you already sort of addressed, what I wanted to ask you next, but in any

जे आम्ही स्नातक पदवी सह संबद्ध होईल काय आहे. आता, तज्ज्ञ असणं ही एक चांगली गोष्ट आहे, पण त्याचवेळी कदाचित ती संकुचित होईल, अशा प्रकारची पोझिशन्स ज्या त्यांना

नोकरी मिळत आहेत आणि त्यानुसार ते

case I just wanted to know, are there any specific words of advice that you have for

मिळू शकतात. तर, तुमच्या अनुभवानुसार, एमएस आणि पीएचडी विद्यार्थ्यांना महासागर अभियांत्रिकीमध्ये पदवी पूर्ण करणारी कोणती पदे आहेत, ते

कुठल्या पदांवर जातात किंवा त्यांना मिळते?

students who are aspiring to join an MS and PhD program in ocean engineering?

प्रा. व्ही. अनंता सुब्रह्मण्यम: होय, माझा असा विश्वास आहे की आयआयटीच्या वातावरणात उच्च पदवी प्राप्त करणे म्हणजे एका विशिष्ट उभ्या क्षेत्रामध्ये प्रावीण्य

Yeah, students who are aspiring to join MS and PhD, first they have to feel convinced

प्राप्त करणे हे महत्त्वाचे नाही. परंतु महत्त्वाचे म्हणजे समस्या सोडवण्याची क्षमता, ते स्वतंत्रपणे आणि गहनपणे असल्यास एकत्र काहीतरी शोधून काम करणे आणि कार्य

that they are not venturing into some unknown area they have to feel comfortable.

करणे यासारख्या गोष्टीकडे पाहण्याची क्षमता आहे. मला या शक्ती आहेत, जे त्यांना नोकरीच्या संधी देतात. पुन्हा, मी म्हणेन की मी खूप भाग्यवान

आहे की शेवटच्या वेळी माझ्या सर्व विद्वानांनी आधीच नोकरी दिली आहे. नक्कीच त्यात काही तोटे आहेत, की विद्यार्थ्याला

I do feel that the branch is so broad based and so multidisciplinary and interdisciplinary,

दृश्यमान शोध उत्पादन तयार करण्यासाठी काही वेळ नाही, हेच एकमात्र भांडण आहे. अन्यथा, मी असे म्हणेन की ते मोठ्या संख्येने आहेत आणि मी म्हणेन की याचे कारण असे

की त्यांना या संवादाची कल्पना आली आहे, कारण

the adaptability with which they can go and work in so many wild areas of specialties,

आपल्याला माहित नसते की कोणत्या विशिष्ट उद्घाटनाबद्दल आपण काय करणार आहोत. म्हणून, मूलत: तुम्हाला येथे एक संशोधन अनुभव घ्यावा लागेल, समस्या सोडवण्याची क्षमता

आणि याशी जुळवून घेण्यास सक्षम आहेत. सामान्यत :, माझे विद्यार्थी डिझाईन संस्थांकडे

that is one thing.

जात आहेत, कदाचित नौकाविहार, ते ऑफशोअर

The second thing is people need to learn to share and exchange knowledge, it would be

उद्योग असू शकतात, ते कॉम्प्युटेशनल फ्लुइड डायनेमिक्स अॅप्लिकेशन सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट कंपोनंट्समध्ये जसे की सीडी-अॅडेपको आणि इतके इतर ईटन आणि इतकेच सहभागी

होऊ शकतात. ते बर्याच उद्योगांमध्ये आहेत, जेथे ते गटांनामद्धे विभाजित होतात आणि तेथे CFDs च्या सोडियमचा

very wrong to think that you are working in a narrow area, you would rather individually

एक भाग पाहत आहे, मग ते तयार करतात किंवा विकासक किंवा चाचणी इत्यादी. पण, मोठ्या प्रमाणात मी म्हटल्याप्रमाणे त्यांनी जे काही केले आहे ते आपण म्हणूया,

ते ज्या पातळीवर विश्वास ठेवतात आणि ज्याला भेटायला मदत होते ते दिसते.

or you rather work in small groups or even as individual because to me these are much

ते एक अतिशय महत्वाची गोष्ट आहे कारण आपण भाग्यवान असल्यास आपण पीएचडी साठी निवडलेल्या समान उभ्या क्षेत्रामध्ये कार्य करण्यास व्यवस्थापित आहात. पण, बहुतेक वेळा

आपल्याला पुरेसे स्वीकारत्मक असावे कारण कदाचित काही दिवस आपण पुन्हा या क्षेत्रात परत येतील किंवा कदाचित

more important in achieving success in a future carrier.

आपणास दुसर्या भागात जायला लागेल. तर, माझ्या मते आम्ही सर्वजण सोपं असतं, संशोधनाचा आनंद घ्या, आपण जे काही करत आहात ते करा, वास्तविकतेची दृष्टी गमावू नका,

आपण अष्टपैलू आहात हे प्रोजेक्ट करण्यास सक्षम व्हा. माझ्यासाठी हा सर्वात महत्त्वाचा

The other thing is don’t forget to be happy because if you are not happy whatever you

आहे. प्रा. प्रताप हरिदॉस: ग्रेट ठीक आहे मला वाटतं कदाचित तुम्ही आधीपासूनच प्रश्न विचारला असेल, मी तुम्हाला पुढील प्रश्न विचारू इच्छित होतो,

पण कोणत्याही परिस्थितीत मला फक्त हे जाणून

do, you cannot get the best of things.

घ्यायचे होते की एमएस आणि पीएचडी प्रोग्राममध्ये सामील होण्याची इच्छा असणा-या विद्यार्थ्यांसाठी आपल्याकडे काही विशिष्ट शब्द आहेत महासागर अभियांत्रिकी मध्ये?

Again, I say this from experience because, if a student or a teacher or whoever is not

प्रा. व्ही. अनंता सुब्रह्मण्यम: होय, ज्या विद्यार्थ्यांनी एमएस आणि पीएचडीमध्ये प्रवेश घेण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे, त्यांना प्रथमच त्यांना काही अज्ञात

क्षेत्रात प्रवेश नाही असे त्यांना पटत आहे. मला असे वाटते की ही शाखा इतकी व्यापक आधारीत आहे आणि त्यामुळे बहुआयामी आणि आंतरशास्त्रीय,

going to enjoy what he does or she does every day, there is no motive because finally, that

परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची क्षमता ज्यामध्ये ते विशेष प्रकारच्या बर्याच जंगलांमध्ये काम करतात, हे एक गोष्ट आहे. दुसरी गोष्ट म्हणजे लोकांना शेअर

करणे आणि देवाणघेवाण करण्यास शिकणे जरुरी आहे, आपण एक लहान क्षेत्रात कार्य करीत आहात

is a life philosophy that the objective is to be happy everyday and follow that.

असे वाटणे खूप चुकीचे आहे, आपण वैयक्तिकरीत्या किंवा आपण लहान गटांमध्ये किंवा वैयक्तिकरित्या कार्य करण्याऐवजी वैयक्तिकरित्या काम करु शकाल भविष्यात वाहक मध्ये यश साध्य

Okay Great.

करणे अधिक महत्त्वाचे.

Very nice words to conclude this discussion with I think.

दुसरी गोष्ट आनंदी होऊ द्यायचे विसरू नका कारण आपण जे काही करता त्याप्रमाणे

So, it talks about both professional growth and personal growth.

आपण आनंदी नसल्यास, आपण उत्कृष्ट गोष्टी मिळवू शकत नाही. पुन्हा, मी हे अनुभवातून सांगतो कारण, जर विद्यार्थी किंवा शिक्षक किंवा

Both are connected.

जो कोणी करत नाही किंवा जे करत नाही

Great.

त्याचा आनंद घेत नाही, तर त्याचा कोणताही

Thank you Prof. Anantha Subramanian for joining us, it is a pleasure to have you.

हेतू नाही कारण अखेरीस तो एक जीवन तत्त्वज्ञान आहे ज्याचा हेतू सुखी व्हावे दररोज आणि त्या अनुसरण.

It is my good fortune that you wanted me to say a few things.

प्रा. प्रताप हरिडॉस: ठीक आहे, ग्रेट माझ्या मते या चर्चेचे निष्कर्ष काढण्यासाठी खूप छान शब्द. तर, हे व्यावसायिक वाढ आणि वैयक्तिक वाढ या दोन्ही गोष्टींबद्दल बोलते.

प्रा. व्ही. अनंत सरोमानियन: दोन्ही जोडलेले आहेत.

This will benefit researchers, new students who want to look into IIT and take make the

प्रा. प्रताप हरिदॉस: अतिउत्तम तुमच्या सहभागासाठी प्राध्यापक, अनंता सुब्रह्मण्यम यांचे आभारी आहे, हे आमचे सौभाग्य आहे. प्रा. व्ही. अनंता

सुब्रमण्यन: हे माझे चांगले भविष्य आहे की मला काही गोष्टी सांगायच्या आहेत.

best out of their carrier.

ह्यामुळे संशोधकांना, नवीन विद्यार्थ्यांना

Thank you.

आयआयटीवर लक्ष केंद्रित करून त्यांच्या वाहकांकडून

Thank you so much.

सर्वोत्तम बनविण्यास फायदा होईल. प्रा. प्रताप हरिदॉस: धन्यवाद. खूप खूप धन्यवाद.