How do you explain consciousness? | David ChalmersYouTube↗  IA↗(long shot)
Science & Technology  1.1M views 14.7K likes 1.2K dislikes   14 Jul 2014
TED 27.5M subscribers United States YouTube↗


Please select the problem
You must specify your email and describe the problem in detail
Describe your problem in detail if it's not obvious

Click to Play Video Click to Play Video
Traduttore: Debora Serrentino Revisore: Anna Cristiana Minoli
Tłumaczenie: Marta Bylicka Korekta: Rysia Wand
Proprio adesso
Tu i teraz
nella vostra testa viene proiettato un film.
odtwarzasz w głowie film.
È un fantastico film multitraccia.
Niesamowity, wielościeżkowy film
Ha una visione 3D e un audio surround di quello che state vedendo e ascoltando proprio adesso,
z przestrzennym obrazem i dźwiękiem, pokazujący to, co widzisz i słyszysz.
ma è soltanto l'inizio.
To nie wszystko.
Il vostro film ha un odore, un gusto e un tatto.
Ten film to również zapach, smak, dotyk,
Ha le sensazioni del vostro corpo, dolore, fame, orgasmi.
odczuwanie ciała, bólu, głodu, orgazmu
Ha emozioni, rabbia e gioia.
oraz emocji: złości czy szczęścia.
Ha ricordi, come le immagini della vostra infanzia che vengono riprodotte davanti a voi.
To wspomnienia - sceny z dzieciństwa, do których możesz wracać.
Inoltre ha una continua voce narrante fuori campo
Film, któremu ciągle towarzyszy narracja
nel flusso dei vostri pensieri coscienti.
w strumieniu świadomości.
Al centro di questo film ci siete voi
W centrum filmu jesteś ty,
che provate tutto questo direttamente.
przeżywasz wszystko bezpośrednio.
Questo film è il vostro flusso di coscienza,
Ten film to strumień świadomości,
il soggetto dell'esperienza della mente e del mondo.
podmiot doświadczenia umysłu i świata.
La coscienza è uno dei fatti fondamentali dell'esistenza dell'uomo.
Świadomość jest jednym z podstawowych faktów ludzkiego istnienia.
Ognuno di noi è cosciente. Abbiamo tutti il nostro film interiore,
Każdy z nas jest świadomy, każdy odtwarza własny wewnętrzny film:
tu, tu e tu.
ty, ty i ty.
Non c'è nulla che conosciamo più direttamente.
Niczego nie znamy bardziej bezpośrednio.
Almeno, io conosco la mia coscienza direttamente.
Przynajmniej ja w ten właśnie sposób doświadczam swojej świadomości,
Non posso essere certo che tutti voi siate coscienti.
nie mogę być pewien, że wy ją macie.
La coscienza è quel qualcosa che rende la vita degna di essere vissuta.
Świadomość nadaje życiu wartość.
Se non fossimo coscienti, nulla nelle nostre vite avrebbe un significato o un valore.
Bez niej nic nie miałoby znaczenia ani wartości.
Allo stesso tempo, è il fenomeno più misterioso dell'universo.
Jednocześnie świadomość jest najbardziej tajemniczym zjawiskiem we wszechświecie.
Perché siamo coscienti?
Dlaczego jesteśmy świadomi?
Perché abbiamo questo film interiore?
Dlaczego doświadczamy wewnętrznych filmów?
Perché non siamo semplicemente automi che analizzano tutti questi dati in entrata
Dlaczego nie jesteśmy po prostu robotami, które bodźce zewnętrzne
e producono tutti quei dati in uscita senza provare per nulla quel film?
zamieniają na reakcje, bez potrzeby tworzenia wewnętrznego filmu?
Per ora nessuno conosce la risposta a queste domande.
Obecnie nikt nie zna odpowiedzi na te pytania.
Sto per suggerire che per integrare la coscienza
Wydaje mi się, że aby badać świadomość,
nella scienza sono necessarie idee radicali.
potrzebujemy przełomu w nauce.
Alcuni sostengono che una scienza della coscienza sia impossibile.
Niektórzy twierdzą, że do świadomości nie da się podejść naukowo.
La scienza è per sua natura oggettiva. La coscienza è per sua natura soggettiva.
Nauka jest z natury obiektywna, świadomość - subiektywna,
Per questo non ci potrà mai essere una scienza della coscienza.
więc nie ma mowy o nauce o świadomości.
Questa posizione ha influenzato gran parte del ventesimo secolo.
Takie przekonanie panowało przez większość XX wieku.
Gli psicologi hanno studiato il comportamento oggettivamente,
Psycholodzy badali obiektywnie zachowania,
i neuroscienziati hanno studiato il cervello oggettivamente
neurolodzy badali obiektywnie mózg
e nessuno ha mai nemmeno nominato la coscienza.
i nikt nawet nie wspominał o świadomości.
Persino trent'anni fa, quando TED è iniziato
Nawet trzydzieści lat temu, gdy zaczynał się TED,
c'era pochissimo materiale scientifico sulla coscienza.
nauka niewiele wiedziała na temat świadomości.
Circa vent'anni dopo, tutto ha iniziato a cambiare.
Jakieś dwadzieścia lat temu wszystko zaczęło się zmieniać.
Neuroscienziati come Francis Crick e psichiatri come Roger Penrose
Neurolodzy, jak Francis Crick oraz fizycy, jak Roger Penrose,
sostengono che è tempo che la scienza si cimenti con la coscienza.
uznali, że nadszedł czas, by nauka zajęła się problemem świadomości.
Da allora c'è stata una vera esplosione, un fiorire di lavoro scientifico
Od tamtej pory nastąpiła eksplozja, rozkwit prac naukowych
sulla coscienza.
dotyczących świadomości.
Questo lavoro è stato fantastico. È stato grandioso. Ma per ora ha alcune fondamentali limitazioni.
Świetnych i błyskotliwych prac, którym jednak czegoś ciągle brakuje.
Il punto centrale della scienza della coscienza di questi anni
Głównym celem prac naukowych dotyczących świadomości było poszukiwanie zależności
è stata la ricerca di correlazioni, correlazioni tra certe aree del cervello e certi stati della coscienza.
między obszarami mózgu, a odpowiadającymi im stanami świadomości.
Abbiamo visto questo tipo di lavoro con Nancy Kanwisher ed è il fantastico lavoro
Doskonałym przykładem była prezentacja Nancy Kanwisher,
che ha presentato proprio alcuni minuti fa.
którą widzieliśmy kilka minut temu.
Ora capiamo molto meglio, per esempio, quali aree del cervello si attivano
Dzięki tym badaniom dużo lepiej rozumiemy, jakie obszary mózgu
con l'esperienza cosciente di vedere delle facce
odpowiadają, na przykład, za postrzeganie twarzy,
o di provare dolore o di provare gioia.
odczuwanie bólu albo szczęścia.
Tuttavia questa è ancora una scienza delle correlazioni. Non è una scienza delle spiegazioni.
Wciąż jednak badamy współzależności, ale nie wyjaśniamy ich.
Sappiamo che queste aree del cervello si attivano con certe esperienze coscienti,
Znamy obszary mózgu, dzięki którym odczuwamy pewne rzeczy świadomie,
ma non sappiamo perché lo fanno.
ale nie wiemy, dlaczego tak się dzieje.
Mettiamola così questo tipo di lavoro della neuroscienza
Twierdzę, że takie prace z dziedziny neurobiologii
risponde ad alcune delle domande per cui desideriamo una risposta sulla coscienza,
odpowiadają tylko na pewne pytania dotyczące świadomości,
alle domande su cosa fanno certe parti del cervello
dotyczące funkcji pełnionych przez pewne obszary mózgu
e di come sono correlate con quello che fanno.
oraz ich korelacje.
In un certo senso questi sono i problemi facili.
W pewnym sensie są to łatwe pytania.
Nessun colpo basso nei confronti dei neuroscienziati.
Oczywiście nie podważam tu pracy neurologów.
Non ci sono in realtà problemi semplici con la coscienza.
Nie ma łatwych zagadnień, jeśli chodzi o świadomość,
Ma non risolve il vero mistero
ale dotychczasowe badania nie zajmują się
al centro dell'argomento:
prawdziwie zagadkowym tematem, stanowiącym sedno tej dziedziny:
perché tutto quel processo fisico nel cervello deve essere accompagnato dalla coscienza?
dlaczego całej działalności mózgu musi towarzyszyć świadomość?
Perché c'è questo film interiore?
Dlaczego istnieje ten wewnętrzny, subiektywny film?
Per ora non ne abbiamo la minima idea.
Jak na razie nic nam o tym nie wiadomo.
Si potrebbe dire: lasciate alle neuroscienze solo qualche anno,
Oczywiście można by powiedzieć, dajmy neurobiologi kilka lat.
ne verrà fuori un altro fenomeno emergente
Może świadomość okaże się jednym z emergentnych fenomenów,
come gli ingorghi stradali, come gli uragani,
tak jak korki uliczne, huragany czy życie.
come la vita e lo risolveremo.
Kiedyś ją zrozumiemy.
Un caso classico di emergenza sono tutti i casi di comportamento emergente,
Jednak wszystkie te klasyczne przypadki wiążą się z powstawaniem nowych zachowań.
come si comportano gli ingorghi stradali,
Jak zachowują się korki uliczne?
come funzionano gli uragani,
Jak funkcjonują huragany?
come si riproduce un organismo vivente e come si adatta e metabolizza,
Jak organizmy żywe rozmnażają się, adaptują i trawią?
tutte domande sul funzionamento oggettivo.
To wszystko są obiektywne pytania, dotyczące funkcjonowania.
Potete applicarle al cervello umano
Można by je odnieść do ludzkiego mózgu,
per spiegare alcuni comportamenti e il funzionamento del cervello umano
żeby wyjaśnić jego zachowania i funkcje jako nowego fenomenu:
come un fenomeno emergente: come camminiamo, come parliamo, come giochiamo a scacchi
jak się poruszamy, mówimy, gramy w szachy.
tutte queste domande sul comportamento.
Wszystkie te pytania dotyczą zachowania.
Quando si parla di coscienza le domande sul comportamento sono la parte facile.
Pytania na temat zachowania w przypadku świadomości są łatwe.
Quando si arriva alla parte difficile
Trudne pytanie pojawia się, gdy chcemy wyjaśnić,
alla questione sul perché tutti questi comportamenti siano accompagnati da un'esperienza soggettiva.
dlaczego wszystkim tym zachowaniom towarzyszą subiektywne doznania.
Qui il paradigma standard dell'emergenza, persino il paradigma standard della neuroscienza,
W tym przypadku świat nowości czy nawet neurobiologii,
fino ad ora non hanno molto da dire.
nie ma jeszcze za wiele do powiedzenia.
Nel profondo sono uno scienziato materialista.
Jestem w głębi serca naukowym materialistą.
Voglio una teoria scientifica della coscienza che funzioni,
Chcę, by naukowa teoria świadomości działała.
e per molto tempo ho picchiato la testa
Dlatego długo waliłem głową w mur,
contro al muro in cerca di una teoria della coscienza in termini puramente fisici
szukając teorii świadomości w czysto fizycznym rozumieniu.
che funzionasse. Alla fine sono giunto alla conclusione che non può funzionare per ragioni sistematiche.
W końcu zrozumiałem, że to niemożliwe z czysto metodycznych przyczyn.
È una lunga storia, ma l'idea centrale è che quello che ottieni
To długa historia, ale w skrócie sedno stanowi to,
da spiegazioni puramente reduzionistiche in termini fisici, in termini basati sul cervello,
że w rozumieniu czysto fizycznym czy też opartym na mózgu,
sono storie sul funzionamento del sistema sulla sua struttura, sulle dinamiche
historie związane z funkcjonowaniem organizmu, jego struktury, dynamiki,
che il comportamento produce,
zachowań jakie tworzy,
fantastiche per risolvere i problemi semplici
to świetne rozwiązanie dla prostych zagadnień,
come ci comportiamo, come funzioniamo,
związanych z tym, jak się zachowujemy czy funkcjonujemy.
ma quando si arriva all'esperienza soggettiva,
Natomiast gdy mowa o subiektywnych doświadczeniach,
perché c'è tutta questa voglia di qualcosa di interiore?
takich jak, dlaczego wszystko wydaje się nam wewnętrzne,
Ed è qualcosa di fondamentalmente nuovo ed è sempre un'ulteriore domanda.
to coś zupełnie nowego i prowadzi tylko do kolejnych pytań.
Penso che qui si arrivi ad una sorta di vicolo cieco.
Myślę, że znajdujemy się w martwym punkcie.
Abbiamo questa meravigliosa, fantastica catena di spiegazioni a cui siamo abituati, dove la fisica spiega la chimica,
Stworzyliśmy wspaniały łańcuch objaśnień i przyzwyczailiśmy się do niego.
la chimica spiega la biologia,
Fizyka objaśnia chemię, chemia - biologię,
la biologia spiega alcune parti della psicologia.
biologia - część psychologii.
Ma la coscienza non sembra proprio rientrare in questo quadro.
Świadomość nie pasuje do tej wizji.
Da un lato c'è il dato che siamo coscienti.
Z jednej strony, jesteśmy świadomi.
Dall'altro lato, non sappiamo come sistemare il tutto nella nostra visione scientifica del mondo.
Z drugiej, nie wiemy, jak to włączyć do naukowego postrzegania świata.
Credo proprio che la coscienza sia una sorta di anomalia
Myślę, że świadomość to teraz pewna anomalia,
qualcosa che abbiamo bisogno di integrare nella nostra visione del mondo, ma non riusciamo a capire come.
którą musimy uwzględnić w postrzeganiu świata, ale jeszcze nie wiemy jak.
Di fronte ad una simile anomalia
Stojąc wobec takiej anomalii,
c'è bisogno di idee radicali
może będziemy potrzebować radykalnych pomysłów.
e penso che potremmo aver bisogno di una o due idee che all'inizio possono sembrare folli
Pomysłów, które choć z początku wydadzą się szalone,
prima di riuscire ad afferrarle con la coscienza in modo scientifico.
pozwolą nam zmierzyć się ze świadomością na podłożu naukowym.
Ci sono alcuni candidati per queste idee folli.
Jest już kilka takich pomysłów, które można uznać za szalone.
Il mio amico Dan Dennett, che è qui oggi, ne ha una.
Mój przyjaciel, Dan Dennett, który jest tu dzisiaj, ma taki pomysł.
La sua idea folle è che non c'è un problema difficile relativo alla coscienza.
Jego zdaniem wcale nie ma żadnego problemu ze świadomością.
Tutta l'idea del film interiore soggettivo implica una sorta di illusione o confusione.
Cała idea wewnętrznego subiektywnego filmu jest formą iluzji, czy też zamętu.
In realtà, tutto quello che dobbiamo fare è spiegare le funzioni oggettive, i comportamenti del cervello
Tak naprawdę trzeba tylko wyjaśnić obiektywne funkcje,
e quando avremo spiegato tutto
takie jak zachowania mózgu,
sarà tutto quello che è necessario spiegare.
by wyjaśnić wszystko, co potrzeba.
Allora dico, più potere a lui.
Życzę mu powodzenia.
Questo è il tipo di idea radicale che abbiamo bisogno di analizzare
Takie właśnie radykalne pomysły trzeba zgłębiać, jeżeli chcemy stworzyć
se vogliamo avere una teoria della coscienza puramente riduzionista basata sul cervello.
czysto redukcjonistyczną, opartą na mózgu, teorię świadomości.
Allo stesso tempo, per me e per molti altri,
Dla mnie i dla wielu ludzi ten pogląd
questo punto di vista è un po' troppo vicino al negare semplicemente il dato della coscienza per essere soddisfacente.
zaprzecza faktom na temat świadomości i jest niezadowalający.
Quindi andrò in una direzione differente.
Pójdziemy w innym kierunku.
Nel tempo che resta voglio analizzare due idee folli che ritengo promettenti.
Chciałbym zgłębić dwa szalone pomysły, które wydają mi się obiecujące.
La prima idea folle è che la coscienza è fondamentale.
Pierwszy mówi, że świadomość jest fundamentalna.
I fisici talvolta prendono alcuni aspetti dell'universo
Fizycy czasem uznają
come concetti di base:
niektóre elementy wszechświata za fundamentalne budulce,
lo spazio, il tempo, la massa.
na przykład przestrzeń, czas i materię.
Postulano le leggi fondamentali che li regolano
Postulują fundamentalne zasady, które nimi rządzą,
tipo la legge di gravità o la meccanica dei quanti.
takie jak prawo grawitacji czy mechaniki kwantowej.
Queste proprietà fondamentali e queste leggi non sono spiegate in niente di più basico.
Prawa fizyki nie maja już bardziej podstawowych objaśnień.
Piuttosto sono prese come idee di base e ci si costruisce sopra un mondo.
Uważane są za podstawowy budulec tworzący świat.
Talvolta la lista dei fondamenti si espande.
Lista podstawowych praw czasem się poszerza.
Nel diciannovesimo secolo, Maxwell ha capito che non si possono spiegare i fenomeni dell'elettromagnetismo
W XIX wieku Maxwell odkrył, że nie da się wyjaśnić zjawisk elektromagnetycznych
in termini di fondamenti esistenti,
na podstawie istniejących już zasad
spazio, tempo, massa, le leggi di Newton,
przestrzeni, czasu, materii czy praw Newtona.
così ha postulato le leggi fondamentali dell'elettromagnetismo
Maxwell wysunął teorię oddziaływań elektromagnetycznych
e ha postulato la carica elettrica
i ustanowił ładunek elektryczny
come elemento fondamentale che governa quelle leggi.
podstawowym elementem oddziaływania elektromagnetycznego.
Penso che questa sia la situazione in cui ci troviamo con la coscienza.
Myślę, że jesteśmy w podobnej sytuacji jeśli chodzi o świadomość.
Se non puoi spiegare la coscienza
Jeśli nie można wyjaśnić,
in termini di fondamenti esistenti,
na czym polega świadomość, bazując na istniejących już
spazio, tempo, massa, carica elettrica,
teoriach przestrzeni, czasu, materii czy ładunku,
secondo la logica, bisogna espandere la lista.
to znaczy, że należy poszerzyć ich listę.
La cosa naturale è postulare che la coscienza stessa sia qualcosa di fondamentale, un mattone fondamentale della natura.
Naturalne byłoby uznanie świadomości za podstawowy budulec natury.
Questo non significa che all'improvviso non si ci si può fare scienza.
To nie znaczy, że nie można podejść do świadomości naukowo,
Questo apre la strada alla scienza.
wręcz przeciwnie.
Quello che dobbiamo studiare sono le leggi fondamentali che governano la coscienza,
Wystarczyłoby zbadać podstawowe zasady rządzące świadomością,
le leggi che connettono la coscienza agli altri fondamentali: spazio, tempo, massa, processi fisici.
takie, które łączą świadomość z prawami fizyki.
Talvolta i fisici dicono che vogliamo che le leggi fondamentali siano così semplici
Fizycy mawiają, że prawa fizyki powinny być na tyle proste,
da poterle scrivere sul davanti di una maglietta.
by można je było nadrukować na koszulce.
Qualcosa del genere è la situazione in cui siamo con la coscienza.
Myślę, że jesteśmy w podobnej sytuacji, jeśli chodzi o świadomość.
Vogliamo trovare leggi fondamentali così semplici
Chcemy ustanowić podstawowe zasady na tyle proste,
da poterle scrivere sul davanti di una maglietta.
by dało się je drukować na koszulkach.
Non sappiamo ancora quali siano queste leggi, ma questo è quello che cerchiamo.
Jeszcze nie wiemy, co to są za zasady, ale to właśnie ich szukamy.
La seconda idea folle è che la coscienza possa essere universale.
Drugą ideą jest to, że świadomość może być uniwersalna.
Ogni sistema dovrebbe avere un certo grado di coscienza.
Możliwe, że każdy system ma pewien stopień świadomości.
Questa visione è talvolta chiamata panpsichismo: pan che significa tutto, psiche che significa anima,
Ten pogląd nazywa się panpsychizmem, pan czyli wszystko, psyche czyli umysł.
ogni sistema è cosciente,
W tym założeniu każdy system jest świadomy, nie tylko ludzie,
non solo gli esseri umani, i cani, topi, le mosche, ma anche i microbi di Rob Knight,
psy, myszy, muchy, ale też mikroby Roba Knighta,
le particelle elementari.
czy cząsteczki elementarne.
Anche un fotone ha un certo grado di coscienza.
Nawet foton ma pewien stopień świadomości.
l'idea non è che il fotone sia intelligente
Nie zakłada się, że fotony są inteligentne czy myślą.
o pensante. Non è che il fotone
Nie chodzi o to, czy foton zadręcza się:
sia distrutto dalla paura perché pensa "Oddio, me ne vado di continuo in giro alla velocità della luce.
"Ooo, wciąż gnam z prędkością bliską światłu.
Non ho mai la possibilità di rallentare per annusare le rose."
Ani chwili wytchnienia".
Nulla del genere.
(Śmiech) Nie, nie o to chodzi.
L'idea è che i fotoni potrebbero avere una qualche tipo percezione grezza e soggettiva,
Ale może fotony maja jakieś subiektywne uczucia,
un qualche precursore primitivo della coscienza.
taki prymitywny prekursor świadomości.
Potrà sembrarvi un po' stravagante.
Może się to wam wydawać zabawne.
Voglio dire, perché qualcuno dovrebbe pensare una simile follia?
Z resztą, kto by wierzył w takie bzdury?
Alcune motivazioni derivano dalla prima idea folle,
Pewne źródło inspiracji płynie z pierwszej szalonej idei,
cioè che la coscienza sia un fondamentale.
zakładającej, że świadomość jest fundamentalna.
Se è un fondamentale come lo spazio, il tempo e la masssa
Jeżeli świadomość jest fundamentalna, tak jak przestrzeń, czas i materia,
è naturale supporre che potrebbe essere universale così come lo sono loro.
rzeczą naturalną byłoby uważać ją za uniwersalną, na tej samej podstawie.
Vale anche la pena notare che benché l'idea ci sembri illogica è molto meno illogica per le persone
Ten pomysł może się nam wydawać sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem,
di culture differenti dove la mente umana è vista di più come un continuo con la natura.
ale ludzie z innych kultur uważają umysł za bardziej zgodny z naturą.
Una motivazione più profonda viene dall'idea che forse la via più semplice ed efficace
Jeszcze większa doza inspiracji płynie z koncepcji zakładającej, że najprostszy
per trovare le leggi fondamentali che connettono la coscienza
i najbardziej efektywny sposób na ustalenie fundamentalnych zasad
con il processo fisico è collegare la coscienza all'informazione.
łączących świadomość z analizą w mózgu, to powiązanie świadomości z informacją.
Ovunque ci sia un processo informativo c'è coscienza.
Kiedy w grę wchodzi analiza informacji, zawsze pojawia się świadomość.
Il processare informazioni complesse, come negli esseri umani,
Kompleksowa analiza informacji, taka jak u człowieka,
corrisponde ad una coscienza complessa.
wymaga kompleksowej świadomości.
Il processare informazioni semplici corrisponde ad una coscienza semplice.
Prosta analiza, wymaga prostej świadomości.
Una cosa veramente eccitante degli ultimi anni è il neuroscienziato Giulio Tononi
Co ekscytujące, w ostatnich latach jeden z neurologów, Giulio Tononi,
che ha preso questo tipo di teoria
przyjął taką właśnie teorię
è l'ha sviluppata rigorosamente con una teoria matematica.
i rozwinął ją rygorystycznie przy pomocy teorii matematycznej.
Ha una misura matematica
Wybrana przez niego
dell'integrazione dell'informazione che chiama phi
matematyczna jednostka miary integracji informacji, phi,
che misura il volume di informazioni integrate con il sistema.
mierzy ilość informacji zintegrowanej w danym systemie.
Suppone che il phi sia collegato
Giulio Tononi przypuszcza, że phi jest zgodna ze świadomością.
alla coscienza. Così nel cervello umano dove c'è un grande volume di integrazione di informazioni
W ludzkim mózgu ogrom informacji do przyswojenia
c'è una alto grado di phi, e un bel po' di coscienza.
równa się wysokiemu poziomowi phi, czyli całej masie świadomości.
In un topo, con un grado intermedio di integrazione delle informazioni
U myszy średnia ilość informacji do przyswojenia, ale ciągle dość znaczna,
tuttavia piuttosto significative, c'è un volume abbastanza significativo di coscienza.
równa się dość znacznemu poziomowi świadomości.
Però scendendo al livello dei vermi, dei microbi, delle particelle il volume di phi crolla.
Jeżeli zejdziemy do poziomu robaków, mikrobów czy cząsteczek, ilość phi spada.
Il volume di informazioni integrate crolla tuttavia non è pari a zero.
Ilość integracji informacji spada, ale nie równa się zeru.
Secondo la teoria di Tononi
Według teorii Tononiego,
c'è ancora la possibilità di avere un grado non nullo di coscienza.
świadomość nigdy nie będzie równa zeru.
In effetti sta proponendo una legge fondamentale
W związku z tym Tononi przedstawia fundamentalną zasadę świadomości:
della coscienza: un phi elevato corrisponde ad una coscienza elevata.
wysokie phi równa się wysokiemu poziomowi świadomości.
Non so se questa teoria sia giusta
Nie wiem, czy ta teoria jest poprawna, ale na pewno jest obecnie
ma probabilmente è la teoria che ci condurrà ad una scienza della coscienza
jedną z przewodnich teorii w dziedzinie nauki o świadomości.
ed è stata utilizzata per integrare un'intera gamma di dati scientifici
Została też wykorzystana do zintegrowania różnorodnych danych naukowych
ed ha anche la piacevole proprietà di essere sufficientemente semplice da poterla scrivere sul davanti di una maglietta.
i jest na tyle prosta, że można ją wydrukować na koszulce.
Un'altra motivazione è che
Kolejne źródło inspiracji płynie z założenia, że panpsychizm
il panpsichismo ci può aiutare ad integrare la coscienza con il mondo fisico.
może pomóc nam włączyć świadomość do świata fizycznego.
I fisici e i filosofi hanno spesso osservato che la fisica è curiosamente astratta.
Fizycy i filozofowie zauważyli, że fizyka jest zadziwiająco abstrakcyjna.
Descrive la struttura della realtà usando un sacco di equazioni
Opisuje strukturę rzeczywistości przy użyciu garści równań,
ma non ci parla veramente della realtà
ale wcale nie wyjaśnia rzeczywistości, na której się opiera.
che c'è sotto. Per dirla con Stephen Hawking che cosa mette fuoco ad un'equazione?
Jak mawia Stephen Hawking: "Co rozpala ogień w równaniach?".
Dal punto di vista del panpsichismo si possono lasciare le equazioni della fisica così come sono
Według panpsychizmu, można zostawić fizyczne równania w spokoju
ma si possono usare per descrivere il flusso di coscienza.
albo też uznać, że opisują przepływ świadomości.
Quello che i fisici stanno realmente facendo di recente è descrivere il flusso di coscienza.
Fizyka przecież właśnie na tym polega, opisuje przepływ świadomości.
Da questo punto di vista, è la coscienza che mette fuoco alle equazioni.
Według tego poglądu, to świadomość podkłada ogień pod równania.
Da questo punto di vista la coscienza non fa balenare fuori dal mondo fisico
Według tamtego poglądu, świadomość nie wychyla się poza fizyczny świat,
un qualche genere in più. È proprio lì nel suo cuore.
jako coś dodatkowego, ale jest w jego centrum.
Questo punto di vista, quello del panpsichismo, ha il pontenziale di trasfigurare il nostro rapporto
Myślę, że panpsychizm ma szanse odmienić nasze relacje z naturą
con la natura è potrebbe avere qualche importante ripercussione sociale ed etica.
i mieć poważne skutki na arenie społecznej i etycznej.
Alcune di questo potrebbero essere intuitive.
Niektóre z nich mogą być sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem.
Ho sempre pensato che non avrei mangiato nulla che fosse cosciente
Dawniej myślałem, że nie należy jeść niczego, co jest świadome,
di conseguenza sono vegetariano.
i dlatego byłem wegetarianinem.
Se siete un panpsichista e supportate questo punto di vista
Jeżeli wyznawca panpsychizmu wyznaje taki pogląd,
siete destinati a soffrire la fame.
to można umrzeć z głodu.
Quindi credo che riflettendo, questo tende a modificare il modo di vedere,
Takie myślenie zmienia poglądy.
dato che quello che è importante per scopi etici e per considerazioni morali
Natomiast z punktu widzenia etycznego i moralnego
non lo è altrettanto per il fatto della coscienza, ma per il grado di complessità della coscienza.
prawdziwe znaczenie ma poziom i złożoność świadomości.
È naturale anche farsi domande sulla coscienza
To naturalne, żeby pytać o świadomość
in altri sistemi, come nei computer.
innych systemów, takich jak komputer.
Che dire del sistema di intelligenza artificiale che nel film "Her" si chiama Samantha?
Co z Samanthą, sztuczną inteligencją w filmie "Ona”?
È cosciente?
Czy jest świadoma?
Se sostenete il punto di vista informativo panpsichista lei ha certamente un modo complicato di elaborare le informazioni
Zdecydowanie przetwarza i integruje skomplikowane informacje,
e di integrarle così la risposta è verosimilmente che sì, lei ha una coscienza.
więc według panpsychizmu jest świadoma.
Se questo è vero, solleva però alcuni seri problemi etici che riguardano sia l'etica
Jeżeli to prawda, staniemy przed poważnymi pytaniami
dello sviluppo di sistemi computerizzati intelligenti che l'etica del disattivarli.
dotyczącymi etyczności tworzenia i wyłączania sztucznej inteligencji.
Per finire, potreste fare domande sulla coscienza di interi gruppi, del pianeta.
Na koniec można zapytać o świadomość grupy czy też całej planety.
Il Canada ha una sua propria coscienza?
Czy Kanada posiada świadomość?
Ad un livello più locale, un gruppo completo
Schodząc na bardziej lokalny poziom, czy zintegrowana grupa,
come la platea della conferenza di TED ha una coscienza collettiva TED,
jak widzowie konferencji TED, może posiadać zbiorową świadomość?
un film interiore per questo gruppo collettivo TED
Taki wewnętrzny film całej grupy TED,
che si distingue dai film interiori di ognuna delle nostre parti?
który jest inny od wewnętrznych filmów jej członków.
Non conosco la risposta a questa domanda
Nie znam odpowiedzi na to pytanie,
ma penso che valga la pena prenderla sul serio.
ale wydaje mi się, że warto potraktować je poważnie.
Questa visione panpsichista è radicale e non so se è corretta.
Wizja panpsychizmu jest radykalna i nie wiem czy jest poprawna.
In realtà sono molto più sicuro della prima idea folle
Jestem bardziej przekonany, co do pierwszej szalonej idei,
cioè che la coscienza è un fondamentale
uznającej świadomość za fundamentalną,
piuttosto che della seconda che è universale.
niż do drugiej, uznającej ją za uniwersalną.
Intendo dire che questo modo di vedere solleva un numero di domande, pone un numero di sfide
Ten pogląd rodzi liczne pytania i wiele wyzwań.
quante sono le piccole parti di coscienza che aggiunge
Na przykład, jak małe cząsteczki świadomości
fino al tipo di coscienze complesse che conosciamo e amiamo.
tworzą skomplikowaną świadomość, którą znamy i kochamy.
Se possiamo rispondere a queste domande
Jeżeli uda się nam odpowiedzieć na te pytania,
allora penso che siamo sulla buona strada per avere una seria teoria della coscienza.
to będziemy na dobrej drodze do stworzenia teorii świadomości.
Se non è così allora questo è forse il problema più difficile
Jeżeli jednak się nam nie uda, no cóż…
per la scienza e la filosofia.
To jest właśnie najtrudniejszy problem nauki i filozofii.
Non possiamo aspettarci di risolverlo da un giorno all'altro.
Nie oczekujmy, że uda się z dnia na dzień.
Ma penso che alla fine riusciremo a capirlo.
Natomiast myślę, że w końcu uda nam się.
Credo che comprendere la coscienza sia la vera chiave
Znajomość świadomości jest kluczowa
sia per comprendere l'universo che per comprendere noi stessi.
do zrozumienia świata i samych siebie.
Si deve solo scegliere la giusta idea folle.
Po prostu potrzebna jest nam ta właściwa szalona idea.
Grazie.
Dziękuję.
(Applausi)
(Brawa)
Similar videos:

Rupert Sheldrake - The Science Delusion BANNED TED TALK
James Dearden Bush
1.7M views 25.8K likes 2K dislikes 15 Mar 201344% match



The Mystery at the Bottom of Physics
exurb1a
4.2M views 252.6K likes -1 dislikes 21 Jan 201942% match


Making sense of string theory | Brian Greene
TED
2.8M views 30.7K likes 1K dislikes 23 Apr 200842% match






Can we build AI without losing control over it? | Sam Harris
TED
3.4M views 74.9K likes 3K dislikes 19 Oct 201641% match





What really matters at the end of life | BJ Miller
TED
9.1M views 149.8K likes 4.1K dislikes 30 Sep 201541% match






Why is our universe fine-tuned for life? | Brian Greene
TED
4.4M views 59.9K likes 3.1K dislikes 23 Apr 201241% match





Simulated Reality
LEMMiNO
5M views 179.7K likes 2.1K dislikes 19 Feb 201641% match



Intro to Psychology: Crash Course Psychology #1
CrashCourse
10.9M views 169.5K likes 2.7K dislikes 03 Feb 201441% match




The dawn of the age of holograms | Alex Kipman
TED
2M views 23.6K likes 4.8K dislikes 18 Apr 201640% match




Which country does the most good for the world? | Simon Anholt
TED
5M views 86.9K likes 9.2K dislikes 02 Jul 201440% match





Женщина и Мужчина ! хмурое утро часть 2
Alex Master
1.2K views 13 likes 5 dislikes 16 May 201940% match















Daniel Brubaker addresses questions and criticisms, November 2020
Variant Quran
9.4K views 949 likes 38 dislikes 12 Nov 202040% match







The habits of happiness | Matthieu Ricard
TED
2.6M views 19.1K likes 706 dislikes 15 Apr 200840% match






Why humans run the world | Yuval Noah Harari
TED
2.4M views 61.8K likes 1.7K dislikes 24 Jul 201539% match






Tối giản suy nghĩ để hiểu bản thân (5 bước đơn giản)
Learn German daily
1.6K views 44 likes 0 dislikes 16 Jan 202139% match

Do the Quran manuscripts really matter? Why don't we date the ink? Are these variations significant?
Variant Quran
8.1K views 913 likes 20 dislikes 22 Nov 202039% match








Abraham Hicks 2020 Coronavirus Pandemic - Message from Abraham!
Abraham Hicks Wisdom
1K views 22 likes 0 dislikes 21 Apr 202038% match



韓国の放射性物質は福島の100倍　安倍総理がムン大統領に首脳会談の場で指摘　The Korean government is not eligible to protest Japan.
News from Japan. Ease of understanding is the best YouTuber
96.4K views 4.8K likes 49 dislikes 28 Dec 201938% match


Why Charlotte isn't getting a Season 2
BarryAnime
1.3K views 59 likes 5 dislikes 09 Aug 202038% match

Thông điệp từ Pleiadian - Lời kêu gọi thức tỉnh tới những thành viên của gia đình ánh sáng -Vietsub
Nguyễn Cường
11K views 71 likes 1 dislikes 26 Apr 201338% match

Điều gì xảy ra trước vụ nổ lớn Big Bang?
Hoàng & Thủy giải thích vũ trụ
17.4K views 178 likes 41 dislikes 21 Aug 202038% match

IFOSS6E20 | Phoebe Nói Gì Về Đa Văn Hóa? Bài thuyết trình về TIỀN CÓ MANG LẠI HẠNH PHÚC cực ấn tượng
IELTS FACE-OFF
11.4K views 273 likes 5 dislikes 26 Dec 202037% match

Quitting KDP Self Publishing in 2021? - WATCH THIS NOW
Paul Marles
65.2K views 4.1K likes -1 dislikes 20 Feb 202137% match




BOMBSHELL Evidence Of Airplane Abucted by UFO Over The Ocean & UFOs Spotted 2/25/2020
Alien Bros
832 views 59 likes 5 dislikes 25 Feb 202037% match





Whatsapp ? Your Business Model ? Sell with Whatsapp
Luis Hernández
1K views 1 likes 0 dislikes 08 Aug 202037% match

İRADE
Aşkın Kurt
2.7K views 253 likes 1 dislikes 22 Jan 202137% match
































IFOSS05E16 | Phóng Viên Phương Huyền Nói Về Kỉ Niệm Thường Trú Tại Anh, Thú Nhận Là Người Nhút Nhát
IELTS FACE-OFF
69.1K views 1.8K likes 22 dislikes 29 Jul 202037% match

新党結成「参政党」。政治系YouTuber・KAZUYA氏、広告塔に就任。私はこの新党に・・・
News from Japan. Ease of understanding is the best YouTuber
124.2K views 6.4K likes 227 dislikes 12 Apr 202037% match


Self-Driving Cars
CS50
10K views 85 likes 5 dislikes 10 Nov 201537% match










How to Take Charge of Your Life and Digital U Course Review with Valuable Bonuses

3K views 17 likes 3 dislikes 15 Nov 201837% match

















Settings Privacy About Contact Donate