When Low Risk Means High Risk NutritionFacts.org Czech Dutch

When Low Risk Means High RiskYouTube↗ IA↗(long shot)
Science & Technology 49.3K views 774 likes 11 dislikes 23 Jun 2014

NutritionFacts.org 1.4M subscribers United States YouTube↗

„Když nízké riziko znamená vysoké riziko“

"Wanneer laag risico hoog risico betekent"

Jak jinak můžeme rozhodovat o zdraví svém a členů své rodiny, než na základě bilance nejlepších dostupných důkazů?

Om te beslissen hoe wij en onze families moeten eten, moeten we kunnen vertrouwen op het beschikbare wetenschappelijk bewijs.

Nejnovější metaanalýza sdružující data z více než tuctu studií zahrnujících přes 300 000 lidí nám ukazuje,

De meest recente meta-analyse, waarin de resultaten van meer dan een dozijn onderzoeken, waarbij in totaal meer dan 300.000 patiënten betrokken waren,

že existuje přímá úměra mezi množstvím konzumovaných vajec a rizikem kardiovaskulárních onemocnění a také cukrovky.

geeft aan dat er een verband bestaat tussen de hoeveelheid eieren die je consumeert, en je risico op hart- en vaatziekten en diabetes.

To ještě neznamená, že každá jednotlivá studie prokázala škodlivost vajec.

Maar het is niet zo dat elk afzonderlijk onderzoek dit verband aantoonde.

I když důkazy jako celek poukazují na jejich škodlivost,

Want hoewel het geheel aan bewijs suggereert dat het kwaad kan,

vaječný průmysl si může klidně vybrat jen ty studie, které se mu hodí. Některé totiž neprokázaly zjevnou škodlivost.

is de eierenindustrie er prima toe in staat individuele onderzoeken aan te halen waaruit lijkt te volgen dat er geen duidelijk verband bestaat.

Jestliže jsou vejce škodlivá, proč tedy všechny studie o srdečním onemocnění a konzumaci vajec neprokázaly znatelný škodlivý účinek?

Maar als eieren ongezond zijn, waarom zijn er dan onderzoeken naar de gevolgen van eiconsumptie waaruit dit niet duidelijk blijkt?

Může to mít co do činění s konceptem „nemocné populace“ od Geoffryho Rose.

Dit zou wel eens te maken kunnen hebben met het fenomeen dat Rose de "zieke bevolking" noemt.

Pokud je celá populace nemocná, pak škála „zdraví“ nemusí být dostatečná široká na to, aby odhalila významnou spojitost (třeba mezi konzumací vajec a nemocností).

Als een hele bevolking ziek is, dan is de spreiding wat betreft "gezondheid" niet groot genoeg om een verband te kunnen aantonen.

Nechte mě to vysvětlit.

Laat ik dit uitleggen.

Jedná se o jeden z nejslavnějších vědeckých článků na téma preventivní medicíny,

Dit is een van de beroemdste publicaties ooit geschreven binnen de preventieve geneeskunde.

který kdy byl napsán. Měli by si ho přečíst všichni studenti lékařství.

Het zou verplichte kost moeten zijn voor alle geneeskundestudenten.

Představte si, že všichni lidé kouří 20 cigaret denně.

Stel je voor dat iedereen dagelijks 20 sigaretten zou roken.

Pokud všichni kouří, pak všechny klinické studie, případové studie a kohortní studie dospějí k závěru,

Als iedereen rookt, dan zouden klinische onderzoeken, patiënt-controleonderzoeken, en cohortonderzoeken allemaal

že rakovina plic je genetickým onemocněním. A v jistém smyslu by to bylo pravdivé.

de suggestie wekken dat longkanker een genetische aandoening was; een conclusie die in één opzicht klopt:

Někteří kuřáci dostanou rakovinu; jiní kouří celý svůj život a nedostanou ji.

sommige rokers krijgen kanker, terwijl anderen - die óók hun hele leven roken - het niet krijgen.

Jenže kdyby všichni lidé kouřili, nikdy bychom nezjistili, že kuřáctví je rizikový faktor rakoviny.

Maar als iedereen rookte, zouden we nooit uitvinden dat roken op zich een risicofactor is.

Naštěstí v případě cigaret a rakoviny plic to bylo tak, že původní studie na obyvatelstvu

Gelukkig was het in het geval van sigaretten en longkanker toevallig zo dat de oorspronkelijk onderzoeksgroepen

obsahovaly stejný počet kuřáků a nekuřáků. Za této situace studie mohou rozpoznat hlavní rizikový faktor.

ongeveer gelijke aantallen rokers en niet-rokers bevatten, waardoor het mogelijk was de belangrijkste risicofactor te identificeren.

Ale co takový cholesterol.

Maar neem cholesterol.

Zde jsou hladiny cholesterolu u lidí bez srdečního onemocnění

Hier zie je de cholesterolniveaus van de mensen die geen (gediagnosticeerde) hart; vaatziekten hebben,

naměřené ve slavné studii Framingham Heart Study.

uit het beroemde Framinghams Hartonderzoek.

A tady jsou hladiny cholesterolu u těch, kteří měli srdeční onemocnění.

En hier zie je de cholesterolniveaus van de mensen die wél hart; vaatziekten hadden.

Nejsou moc rozdílné,

Je ziet nauwelijks verschil,

protože prakticky všechny naměřené hodnoty byly příliš vysoké.

omdat bijna iedereens cholesterolniveau te hoog was.

Je to podobné jako v případě, že by všichni kouřili.

Het is net alsof iedereen een roker was.

Krutou pravdou je to, že dokonce i člověk s „nízkým" rizikem srdečního onemocnění na něj nejspíše zemře.

De pijnlijke waarheid is dat zelfs iemand die een 'laag' risico op hart; vaatziekten heeft, een gerede kans loopt om te overlijden aan hart- en vaatziekten.

Ve skutečnosti je každý, kdo jí standardní západní stravu, jedincem vysoce ohroženým srdečním onemocněním.

In feite behoort iedereen die volgens het standaard westers dieet eet, tot de risicogroep als het gaat om hart- en vaatziekten.

V tak nemocné populaci, jako je ta naše, kde skoro každý konzumuje spoustu nasyceného tuku a cholesterolu,

In een zieke bevolking zoals de onze, waarin bijna iedereen teveel verzadigd vet en cholesterol binnenkrijgt,

nám přidání dalších nasycených tuků a cholesterolu ve formě vajec může pouze

zorgt het toevoegen van nog méér verzadigd vet en cholesterol in de vorm van eieren

změnit ošklivou vyhlídku v podobě pravděpodobného úmrtí na srdeční

er hoogstens voor dat we van de drup -- een gerede kans om te overlijden aan hart- en vaatziekten --

onemocnění na jinou ošklivou vyhlídku: stále pravděpodobné úmrtí na to stejné.

in de regen -- nog stééds een gerede kans om aan hart- en vaatziekten te overlijden -- terechtkomen.

Takže když federální pokyny říkají, že potřebujeme opravdu omezit příjem

Dus op het moment dat de overheidsrichtlijnen aangeven dat we onze cholesterolinname echt moeten beperken,

cholesterolu ze stravy, zvláště pokud máme vysoké riziko onemocnění srdce, musíme si uvědomit, že téměř všichni Američané, kteří se dožijí středního věku,

en vooral als we in de risicogroep zitten voor hart- en vaatziekten, dan moeten we ons realiseren dat bijna alle Amerikanen

mají vysoké riziko úmrtí na srdeční onemocnění.

die de middelbare leeftijd passeren, tot de risicogroep m.b.t. overlijden aan hart- en vaatziekten behoren.

Je to naše nejčastější příčina úmrtí.

Het is tenslotte onze belangrijkste doodsoorzaak.

Dvacetiletý muž může mít pocit, že je v pořádku kouřit a jíst vaječné žloutky,

'Een 20-jarige man kan natuurlijk het idee hebben dat het veilig is om te roken en eidooiers te eten,'

protože srdeční infarkt ho čeká až tak za 45 let.

'omdat zijn hartaanval nog minstens 45 jaar op zich zal laten wachten.'

Proč bychom však chtěli urychlit tvorbu aterosklerotického plaku a dostat infarkt dříve?

'Maar waarom zou hij de gebeurtenis willen vervroegen door de snelheid waarmee zijn slagaders verkalken te verhogen?'

Přestat konzumovat vaječné žloutky po prodělání infarktu by bylo jako přestat kouřit po diagnóze rakoviny plic.

Na je eerste hartaanval stoppen met het eten van eidooiers is net als stoppen met roken na een diagnose van longkanker.

Dokonce i riziko rakoviny z kouření cigaret má svou horní ustálenou hladinu.

Er bestaat overigens waarschijnlijk ook een plateau-effect met betrekking tot je risico als het gaat om roken.

Ať už kouříme po dobu 25 let nebo 35 let,

Of we nou 25 of 35 jaar roken,

naše riziko rakoviny plic může být přibližně stejné:

maakt voor ons risico op longkanker weinig uit:

sice opravdu vysoké, ale zhruba stejné.

zeer hoog, maar vergelijkbaar.

Takže zástupci tabákového průmyslu by mohli někomu, kdo kouří většinu svého života,

Hieruit volgt dat de tabakindustrie zonder te liegen kan beweren,

pro posledních 25 let jeho života radit bez toho, že by lhali:

dat iemand die het grootste deel van zijn leven heeft gerookt, gedurende de laatste 25 jaar,

„Nepřestávejte kouřit, nedělejte si starosti, i když nepřestanete, riziko rakoviny plic nebude stoupat.“

"zich niet druk hoeft te maken, maar rustig kan blijven roken, omdat zijn of haar kans om longkanker te krijgen niet zal stijgen."

Protože se jim to však hodí, nezmíní už, že člověk má již nyní riziko velmi vysoké

(Waarbij ze voor het gemak vergeten te vermelden dat je risico al zeer hoog is,

a kdyby s kouřením přestal, riziko by výrazně pokleslo.

en dat je risico sterk zou dalen als je volledig zou stoppen.)

Stejným způsobem může vaječný průmysl navrhnout studii o tom, že přidáním vajec do jídelníčku riziko příliš nezměníme.

Op dezelfde manier kan de ei-industrie een onderzoek ontwerpen waaruit blijkt dat het toevoegen van eieren weinig verschil maakt,

Opět přitom opomenou tu důležitou informaci.

waarbij ze op dezelfde manier aan misleidende berichtgeving doen.

Představte si například, že byste vybrali člověka opilého namol, a nalili mu

Stel je voor dat je een stomdronken persoon een glas whisky laat drinken.

panáka whisky. U někoho již silně opilého by to opilost příliš neovlivnilo.

Als iemand ladderzat is, maakt het niet veel verschil,

U abstinenta by však několik panáků mohlo mít značný účinek.

maar voor iemand die nooit een druppel drinkt, maken een paar glazen een enorm verschil.

Je to tedy podobné, jako by výrobci alkoholu nad skupinou opilců prohlašovali:

Dus dit is niet anders dan wanneer de alcoholindustrie op basis van onderzoek naar de gevolgen van alcoholconsumptie op dronkaards zegt:

„Vidíte, několik panáků, ale žádná velká reakce.“

'kijk, een paar glazen drank maakt nauwelijks verschil.'

To však neznamená, že není lepší být střízlivý.

Maar daaruit volgt niet dat het niet beter is om altijd sober te zijn.

Namísto přechodu od vysokého rizika k vysokému riziku,

Je wilt niet verschuiven bínnen de categorie 'hoog risico:'

je lepší dostat se k nízkému nebo žádnému.

je wilt ervoor zorgen dat je terechtkomt in de categorie 'laag risico' of 'geen risico.'