Basic Commands - Telugu Spoken-Tutorial IIT Bombay English Telugu

Basic Commands - TeluguYouTube↗ IA↗(long shot)
Education 7.6K views 22 likes 1 dislikes 15 Nov 2014

Spoken-Tutorial IIT Bombay 97.6K subscribers India YouTube↗

Dear friends, welcome to a spoken tutorial on the Linux Operating System.

ప్రియమైన మిత్రులారా, Linux Operating Systemపై స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్‌కు స్వాగతం.

In this tutorial, we will study some basic commands.

ఈ ట్యుటోరియల్‌లో, మనం కొన్ని బేసిక్ కమాండ్స్ అధ్యయనం చేస్తాం.

I am using Ubuntu 10.04.

నేను ఉబంటు 10.04 ఉపయోగిస్తున్నాను.

We assume that you know how to get started with the Linux operating system.

మీకు Linux operating system ప్రారంభించడం తెలిసి ఉంటుందని మేము భావిస్తున్నాము.

If you are interested, it is available through another spoken tutorial, on the website http://spoken-tutorial.org.

మీకు ఆసక్తి ఉంటే, దానిని http://spoken-tutorial.org.లోగల మరొక స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్ ద్వారా పొందవచ్చు.

In this tutorial, we will see what are commands and what is a command interpreter.

ఈ ట్యుటోరియల్‌లో, కమాండ్స్ మరియు కమాండ్ ఇంటర్‌ప్రెటర్ అంటే ఏమిటో మనం తెలుసుకుంటాం.

Then we will learn about how to find help in Linux using the man command.

ఆ తరువాత మనం man commandను ఉపయోగించి Linuxలో ఏ విధంగా సహాయం పొందాలో తెలుసుకుంటాం.

Now the first question is, "what are commands?".

ఇప్పుడు మన మొదటి ప్రశ్న, “కమాండ్స్ అంటే ఏమిటి?”.

In simplest terms we can say that Linux commands are words that when keyed in cause some actions to take place.

సరళమైన మాటలలో Linux commandsను టైప్ చేసినపుడు కొన్ని చర్యలు జరగడానికి కారణమయ్యే పదములుగా చెప్పవచ్చు.

Linux commands are seldom more than four character in length like ls, who, ps etc.

Linux కమాండ్స్ అరుదుగా మాత్రమే నాలుగు అక్షరాల కంటే ఎక్కువ నిడివి కలిగి ఉంటాయి. ఉదా. ls, who, ps మొదలైనవి.

The commands are in lower case and they are case sensitive. Let us see an example .

ఈ కమాండ్స్ lower caseలో మరియు case sensitiveగా ఉంటాయి. మనం ఒక ఉదాహరణను చూద్దాం.

Go to the applications menu.

అప్లికేషన్స్ మెనూకి వెళ్లండి.

Select accessories and then click on terminal from the available options

యాక్ససరీస్‌ని సెలక్ట్ చేసి లభ్యమైన ఆప్షన్స్ నుండి టెర్మినల్‌పై క్లిక్ చేయండి

or press ctrl alt t on your keyboard to open a terminal window.

లేదా ఒక టెర్మినల్ విండో తెరవడానికి మీ కీబోర్డ్‌పై ctrl alt t నొక్కండి.

Now we can see a prompt ($) and a cursor blinking next to it. This is where we need to type in a command.

ఇప్పుడు మనం ఒక prompt ($) మరియు దాని ప్రక్కన కర్సర్ బ్లింక్ కావడాన్ని గమనించవచ్చు. ఇక్కడే మనం కమాండ్ టైప్ చేయాలి.

Type in the words who and press enter.

who అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

We can see the name of the users logged in. Actually we have just executed a command called who which shows who are logged into the system.

లాగ్‌ఇన్ అయి ఉన్న యూజర్ల పేర్లను మనం చూడవచ్చు. వాస్తవానికి, మనం సిస్టమ్‌లోకి లాగ్‌ఇన్ అయిన వారిని చూపే who కమాండ్‌ను ఎగ్జిక్యూట్ చేశాం.

But which entity is converting these commands which are nothing more than a few letters into actions?

కొన్ని అక్షరాలను మాత్రమే కలిగి ఉన్న ఈ కమాండ్లను చర్యలుగా మారుస్తున్నది ఏది?

This is the job of the Command Interpreter, also called the shell.

ఈ పని చేస్తున్నది Command Interpreter, దీనిని షెల్ అని కూడా పిలుస్తారు.

We can define a shell as a program that acts as the interface between us and the Linux system,

మనకు మరియు Linux systemకు మధ్య interfaceగా మనము shellను నిర్వచించవచ్చు.

allowing us to enter commands for the operating system to execute.

ఇది యూజర్‌కి operating system ఎగ్జిక్యూట్ చేయడానికి కమాండ్లను ఇవ్వడానికి అనుమతిస్తుంది.

On Linux it’s quite feasible to have multiple shells installed, with different users able to pick the one they prefer.

Linuxపై అనేక shells ఇన్‌స్టాల్ చేయడానికి సాధ్యత ఉండి, విభిన్న యూజర్లు తాము ఇష్టపడేదానిని తీసుకోవడం సాధ్యమవుతుంది.

On Linux, the standard shell that is always installed as /bin/sh is called bash, the GNU Bourne-Again SHell, from the GNU suite of tools.

Linuxపై, ఎప్పుడూ ఇన్‌స్టాల్ చేయబడే ప్రామాణిక shell /bin/sh bashగా పిలువబడే GNU suite of tools నుండి తీసుకున్న GNU Bourne-Again Shell.

The commands we would be covering in this tutorial are generic and can run on most of the Linux shells with slight variations.

ఈ ట్యుటోరియల్‌లో మనం తెలుసుకోబోయే కమాండ్స్ ఒకే తరగతికి చెందినవి మరియు కొద్దిపాటి తేడాలతో అధికభాగం Linux shellsపై run అవుతాయి.

Nevertheless, we would be using the bash as the shell for demonstration in this tutorial.

మనం ఈ ట్యుటోరియల్‌లో వివరణ కొరకు shellగా bashను ఉపయోగించనున్నాము.

It is because bash is the most popular shell and portable to almost all UNIX.

Bash అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన shell మరియు దాదాపు అన్ని UNIXలకు పోర్టబుల్‌గా ఉండటం దీనికి కారణం.

Other shells include the Bourne shell which is the original Unix shell, C Shell and Korn shell

ఇతర shellsలో ప్రారంభ Unix shellఅయిన Bourne shell, C Shell మరియు Korn shell ఉన్నాయి.

To see which shell we are using

మనం ఏ shell ఉపయోగిస్తున్నామో చూడటానికి

go to the terminal and type the command echo space dollar in capital SHELL and press enter

terminal కు వెళ్లి కమాండ్ echo space dollar capital SHELL ను టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి

Normally the output is /bin/bash which gives us the bash shell.

సాధారణంగా output /bin/bash గా ఉండి మనకు bash shellను ఇస్తుంది.

There are ways by which we can activate different shells. Those will be covered in an advanced tutorial.

మనం విభిన్నమైన shellsను అనేక మార్గాల ద్వారా activate చేయవచ్చు. వాటిని మనం అడ్వాన్స్‌డ్ ట్యుటోరియల్‌లో తెలుసుకుందాం.

Commands are actually files containing programs, often written in C.

వాస్తవానికి కమాండ్స్ అనేవి ప్రోగ్రాములను కలిగియున్న ఫైళ్ళు, ఇవి ఎక్కువగా Cలో రాయబడి ఉంటాయి.

These files are contained in directories. To find out where a command is stored, we can use the type command.

ఈ ఫైళ్ళు directoriesలో ఉంటాయి. కమాండ్ ఎక్కడ స్టోర్ చేయబడిందో తెలుసుకోవడానికి, మనం type కమాండ్‌ను ఉపయోగించవచ్చు.

Type at the command prompt. Type--space-- ps and press enter.

కమాండ్ prompt వద్ద type అని వ్రాసి space ఇచ్చి ps అని వ్రాసి ఎంటర్ నొక్కండి.

This shows that ps is actually a file stored in the /bin directory.

నిజానికి ps అనేది /bin directoryలో స్టోర్ చేయబడిన ఒక ఫైల్‌గా ఇది చూపుతుంది.

When we key in a command at the command prompt, the shell searches for a file matching the command name in a list of directories.

కమాండ్ promptలో మనం ఒక కమాండ్‌ను ఇచ్చినపుడు, shell, డైరక్టరీల జాబితాలో ఆ కమాండ్ పేరుకు సరిపోయే ఫైల్ కొరకు వెదకుతుంది.

If it is found, then the program corresponding to that file is executed, else a “command not found” error is given.

అది దొరికితే, ఆ ఫైల్‌కి సంబంధించిన ప్రోగ్రామ్ ఎగ్జిక్యూట్ అవుతుంది, లేనట్లయితే, “command not found” అనే ఎర్రర్ కనిపిస్తుంది.

The list of directories searched is specified by the PATH variable, as we will see later.

వెదకిన డైరక్టరీల జాబితా PATH variable ద్వారా చూపబడుతుంది, మనం దీనిని తరువాత చూద్దాం.

For now, if we want to see this list, just type the command echo space dollar PATH

ప్రస్తుతం, మనం ఈ జాబితాను చూడాలనుకుంటే, కమాండ్ echo space dollar PATH అని

in capital and press enter

capitalలో టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Talking of commands, there is one important thing that we need to know.

కమాండ్ల గురించి మాట్లాడుతున్నపుడు, మనం ఒక ముఖ్యమైన విషయం తెలుసుకోవాలి.

Linux commands are of two types: External commands and internal commands.

Linux కమాండ్లు రెండు రకాలు: ఎక్స్‌టర్నల్ కమాండ్లు మరియు ఇంటర్నల్ కమాండ్లు.

Now external commands are those which exist as separate files/programs.

ఎక్స్‌టర్నల్ కమాండ్లు ప్రత్యేకమైన files/programs గా ఉనికిలో ఉంటాయి.

Most commands in Linux are of this nature. But there are some commands whose implementation is written within the shell and they do not exist as separate files.

Linuxలో అధికభాగం కమాండ్లు ఈ తరహాకు చెందినవి. కానీ కొన్నికమాండ్ల అమలు shell లోపలే రాయబడి ఉంటుంది మరియు ఇవి ప్రత్యేక ఫైళ్లుగా ఉనికిలో ఉండవు.

These are internal commands.

ఇవి ఇంటర్నల్ కమాండ్లు.

The echo command, which we will see later, is in fact an internal command.

తరువాత మనం చూడబోయే echo command, నిజానికి ఒక ఇంటర్నల్ కమాండ్.

Go to the terminal and type at the command,

టెర్మినల్‌కు వెళ్లి కమాండ్ వద్ద టైప్ చేయండి,

type space echo and press enter.

(కమాండ్ prompt వద్ద) type అని వ్రాసి space ఇచ్చి echo అని వ్రాసి ఎంటర్ నొక్కండి.

The output shows echo as a shell built-in.

Outputలో echo ఒక shell bulletinగా చూపబడుతుంది.

So instead of giving a file name it shows that the echo command's implementation is internal to the shell. So it is called internal command.

ఒక ఫైల్ పేరు ఇవ్వడానికి బదులుగా అది echo command యొక్క అమలు shellకు ఇంటర్నల్ అని చూపుతుంది. అందువలన అది ఇంటర్నల్ కమాండ్ అని పిలువబడుతుంది.

Another important thing which we need to understand is the structure of commands.

మనం అర్ధం చేసుకోవలసిన మరొక ముఖ్యవిషయం కమాండ్ల యొక్క నిర్మాణం.

Commands can be of one word or multiple words, separated by white spaces.

కమాండ్లు ఒక పదం లేదా అనేక పదాలను కలిగి, ఖాళీ ప్రదేశాలచే వేరుచేయబడతాయి.

In the second case the first word is the actual name of the command while the other words are the arguments.

రెండవ సందర్భంలో మొదటి పదం కమాండ్ యొక్క అసలైన పేరుగా ఉండగా ఇతర పదాలు ఆర్గ్యుమెంట్స్(సంగ్రహాలు)గా ఉంటాయి.

Arguments can be options or expressions or file names.

ఆర్గ్యుమెంట్స్ అనేవి ఆప్షన్లు లేదా ఎక్స్‌ప్రెషన్లు లేదా ఫైళ్ల పేర్లుగా ఉండవచ్చు.

A command can perform different tasks depending on the option specified.

ఇచ్చిన ఆప్షన్‌పై ఆధారపడి ఒక కమాండ్ విభిన్న కార్యకలాపాలు నెరవేర్చగలదు.

They are generally preceded by a single or double minus sign(-), called short and long option, respectively.

సాధారణంగా వాటికి ముందుగా ఒకటి లేదా రెండు మైనస్ గుర్తులు (-) ఉండి, షార్ట్ మరియు లాంగ్ ఆప్షన్లుగా క్రమంలో పిలువబడతాయి.

Go to the terminal window and type the commands and see their outputs.

టెర్మినల్ విండోకు వెళ్లి కమాండ్లను టైప్ చేసి వాటి అవుట్‌పుట్‌లను చూడండి.

Type clear to clear the terminal window

టెర్మినల్ విండోను క్లియర్ చేయడానికి clear అని టైప్ చేయండి.

Then type ls and press enter

ls అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి

Again, type clear and press enter

మరలా clear అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి

Type ls space minus a and enter.

ls space minus a టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Type clear to clear the terminal window

టెర్మినల్ విండోను క్లియర్ చేయడానికి clear అని టైప్ చేయండి.

Now type ls space minus minus all and press enter.

ఇప్పుడు ls space minus minus all అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Again, type clear to clear the terminal .

టర్మినల్‌ను క్లియర్ చేయడానికి clear అని టైప్ చేయండి.

Now type ls space minus d and press enter.

ఇప్పుడు ls space minus d అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

At this point it is enough to understand how the command's behavior changes with change of options

ఈ సమయంలో ఆప్షన్లు మారడం వలన కమాండ్ల ప్రవర్తనలో మార్పును తెలుసుకుంటే సరిపోతుంది.

In Linux we have a larger number of commands,

Linuxలో మనకు పెద్ద సంఖ్యలో కమాండ్లు ఉన్నాయి,

each of which have many different options.

వీటిలో ప్రతి ఒక్కటీ విభిన్నమైన ఆప్షన్లను కలిగి ఉంది.

Commands can also be combined together as we will see later. So how do we keep so much in mind?

కమాండ్లను ఏ విధంగా జతపరచవచ్చో మనం తరువాత చూస్తాం. ఇదంతా మనం ఎలా గర్తుపెట్టుకోగలం?

In reality you don't have to. This is because of the excellent online help facility available in Linux.

నిజానికి మనం ఆ విధంగా చేయనక్కరలేదు. Linuxలో లభ్యమవుతున్న అద్భుతమైన ఆన్‌లైన్ హెల్ప్ సౌకర్యం దీనికి కారణం.

The man command provides documentation on just about every available command on the system.

Man కమాండ్ సిస్టంలో అందుబాటులో ఉన్న దాదాపు ప్రతి కమాండ్ గురించిdocumentationను అందిస్తుంది.

For instance, to know about say, the ls command, all you have to do is to go to the terminal

ఉదాహరణకు, ls కమాండ్ గరించి తెలుసుకోవడానికి, మీరు చేయవలసింది, టెర్మినల్‌కు వెళ్లి

and type man command with ls as argument that is type man space ls and press enter

ls ఆర్గ్యుమెంట్‌తో man కమాండ్‌ను వ్రాయడం అంటే man అని వ్రాసి space ఇచ్చి ls అని వ్రాసి చేసి ఎంటర్ నొక్కడం

Press q to come out.

q నొక్కి బయటకు రండి.

man is the system’s manual pager. Each argument given to man is normally the name of a program, utility or function.

Man అనేది సిస్టమ్ యొక్క మాన్యువల్ పేజర్. సాధారణంగా manకు ఇచ్చే ప్రతి ఆర్గ్యుమెంట్ ఒక ప్రోగ్రాం, యుటిలిటీ లేదా ఫంక్షన్ యొక్క పేరుగా ఉంటుంది.

The manual page associated with each of these arguments is then found and displayed.

అప్పుడు ఈ ఆర్గ్యుమెంట్స్‌కి సంబంధించిన ప్రతి మాన్యువల్ పేజ్‌ కనుగొనబడి, ప్రదర్శించబడుతుంది.

A section, if provided, will direct man to look only in that section of the manual.

ఒక సెక్షన్, ఉన్నట్లయితే, అది manను మాన్యువల్ యొక్క ఆ విభాగానికి నిర్దేశిస్తుంది.

The default is to search in all of the available sections, following a pre-defined order and to show only the first page found, even if page exists in several sections.

డిఫాల్ట్‌లో ఇది ముందుగా నిర్వచించబడిన క్రమాన్ని అనుసరిస్తూ, కనుగొన్న మొదటి పేజీని ప్రదర్శించడానికి అందుబాటులోని, పేజి అనేక విభాగాలలో ఉన్నప్పటికీ, అన్ని విభాగాలను వెతుకుతుంది.

You can use man command to know more about the command man itself.

Man కమాండ్ గురించి మరింత తెలుసుకోనడానికి మీరు మరలా Man కమాండ్‌నే ఉపయోగించవచ్చు.

Go to the terminal and type man space man and press enter.

టెర్మినల్‌కు వెళ్లి man space man అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Press q to come out of it.

దాని నుండి బయటకు రావడానికి q నొక్కండి.

man command has many options.

man కమాండ్‌కు అనేక ఆప్షన్స్ ఉన్నాయి.

Here let me tell the most useful ones. Sometimes we know what we want to do but do not know the exact command. Then what can we do?

ఎక్కువగా ఉపయోగపడే వాటిని నేను మీకు తెలుపుతాను. కొన్ని సందర్భాలలో మనం ఏమి చేయాలనుకుంటున్నామో మనకు తెలుసు కానీ ఖచ్చితమైన కమాండ్ తెలియదు. అప్పుడు మనమేం చేయగలము?

man provides the -k option which takes a keyword and return a list of commands and their brief purpose.

man –k ఆప్షన్ ను అందిస్తుంది, ఇది ఒక ముఖ్యమైన పదాన్ని తీసుకొని దానికి బదులుగా కమాండ్ల జాబితాను మరియు వాటి సంక్షిప్త ప్రయోజనాన్ని అందిస్తుంది.

For example, create a directory, we may not know the exact command,

ఉదాహరణకు, ఒక డైరక్టరీని సృష్టించడానికి, మీకు ఖచ్చితమైన కమాండ్ తెలియకపోవచ్చు,

so we can go to the command prompt and type man space minus k space directories and press enter.

అందువలన మనం command promptకు వెళ్లి man అని వ్రాసి space ఇచ్చి minus k అని వ్రాసి space ఇచ్చి directories అని వ్రాసి ఎంటర్ నొక్కుతాం.

Now we can search each of these commands to see what we actually need.

మనకు వాస్తవంగా ఏది అవసరమో తెలుసుకోవడానికి ఇప్పుడు మనం ఈ కమాండ్లలో ప్రతి దానినీ వెదకవచ్చు.

The same thing can be achieved using apropos command.

ఇదే ఫలితాన్ని apropos కమాండ్‌ను ఉపయోగించి కూడా పొందవచ్చు.

Type at the command prompt apropos space directories and press enter to see the output.

command prompt వద్ద apropos space directories అని టైప్ చేసి అవుట్‌పుట్ చూడటానికి ఎంటర్ నొక్కండి.

Some times we do not need too much details. We only need to know what a command does.

కొన్ని సార్లు మనకు మరీ ఎక్కువ వివరాల అవసరం ఉండదు. ఒక కమాండ్ ఏమి చేయగలదో తెలుసుకుంటే సరిపోతుంది.

In that case we can use the whatis command or man -f. Both give one line description about the command.

అటువంటి సందర్భంలో మనం whatis కమాండ్ లోదా man –f ఉపయోగిండవచ్చు. ఇవి రెండూ ఒక లైనులో కమాండ్‌ను గురించి వివరిస్తాయి.

Go to the terminal type clear to clear the terminal window

టెర్మినల్‌ విండోను క్లియర్ చేయడానికి టెర్మినల్‌కు వెళ్లి clear అని టైప్ చేయండి

now type whatis space ls and press enter

ఇప్పుడు whatis space ls అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి

Some commands have many options. We may want to obtain a list of the different options that a command has.

కొన్ని కమాండ్లకు అనేక ఆప్షన్లు ఉంటాయి. ఒక కమాండ్‌కు ఉండే విభిన్న ఆప్షన్ల జాబితాను పొందాలని మనం కోరుకోవచ్చు.

Then we use the minus help option.

అప్పుడు మనం minus help ఆప్షన్ ఉపయోగిస్తాం.

Go to the command prompt and type ls space minus minus help and press enter

command promptకు వెళ్లి ls space minus minus help అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి

I will scroll up so that u can see all the options on this manual page

మీరు మాన్యువల్ పేజిలోని అన్ని ఆప్షన్లను చూడటానికి వీలుగా నేను దీనిని చుట్టివేస్తాను.

Thats it for this part of the Linux Spoken tutorial. Spoken Tutorials are a part of the Talk to a Teacher project, supported by the National Mission on Education through ICT.

ఇది లైనక్స్ స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్‌లో భాగం. స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్స్ టాక్ టు ఎ టీచర్ ప్రాజెక్ట్‌లో భాగం, దీనికి ICT ద్వారా నేషనల్ మిషన్ ఆన్ ఎడ్యుకేషన్ సహాయం అందిస్తోంది.

More information on the same is available at the following link .

దీనిపై మరింత సమాచారం క్రింద ఉన్న లింక్‌లో లభ్యమవుతుంది.

This script has been contributed by ----------------------(name of the translator) and this is -----------------------(name of the recorder) from --------------------------(name of the place)signing off. Good bye

ఈ రచనకు సహాయపడింది-పి.వి.శైలజ---------------------(అనువాదం చేసినవారి పేరు) మరియు -----------------------(రికార్డ్ చేసినవారి పేరు) --------------------------(ప్రదేశం పేరు) నుండి. ధన్యవాదములు మరియు శుభం.