Working with Linux Process - Telugu Spoken-Tutorial IIT Bombay English Telugu

Working with Linux Process - TeluguYouTube↗ IA↗(long shot)
Education 3.1K views 17 likes 0 dislikes 16 Nov 2014

Spoken-Tutorial IIT Bombay 97.6K subscribers India YouTube↗

Welcome to this spoken tutorial on working with Linux Processes.

లినక్స్ ప్రాసెసెస్‌ పై ఈ స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్‌కు స్వాగతం.

I am using Ubuntu 10.04.

నేను ఉబంటు 10.04 ఉపయోగిస్తున్నాను

We assume that you know how to get started with the Linux operating system and have some basic idea about commands.

లినక్స్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ ప్రారంభించడం మీకు తెలుసని మరియు కమాండ్ల గురించి మీకు ప్రాధమిక అవగాహన ఉందని మేము భావిస్తున్నాము.

If you are interested, it is available through another spoken tutorial, on the following website http://spoken-tutorial.org/ http://spoken-tutorial.org.

మీకు ఆసక్తి ఉంటే, అది క్రింది వెబ్‌సైట్‌లో మరొక స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్‌లో లభ్యమౌతుంది.http://spoken-tutorial.org/ http://spoken-tutorial.org.

Also note that Linux is case sensitive. All the commands used in this tutorial are in lower case unless otherwise mentioned.

లినక్స్ కేస్ సెన్సిటివ్ అని కూడా గమనించండి. ప్రత్యేకంగా సూచించబడితే తప్ప ఈ ట్యుటోరియల్‌లోని అన్ని కమాండ్లు లోయర్ కేసులోనే ఉన్నాయి.

To understand what a process is let me give you an brief explanation.

ఒక ప్రాసెస్ అంటే ఏమిటో అర్ధమవడానికి నేను మీకు ఒక క్లుప్తమైన వివరణ ఇస్తాను.

Anything that is running in Linux is a process.

లినక్స్ లో అమలు అవుతున్నది ఏదైనా ఒక ప్రాసెస్

The shell that is running and taking our commands is a process.

పనిచేస్తూ, కమాండ్లు తీసుకునే షెల్ ఒక ప్రాసెస్.

The commands that we type on the terminal are processes when they are running.

టెర్మినల్‌ పై మనం టైప్ చేసిన కమాండ్లు పని చేస్తున్నపుడు అవి ప్రాసెస్‌లు.

The video in which you are seeing this tutorial is a process.

మీరు ఈ ట్యుటోరియల్ ను చూస్తున్న వీడియో ఒక ప్రాసెస్.

The browser running in which you have opened the spoken tutorial website is a process.

మీరు ఈ స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్ వెబ్‌సైట్ ను తెరచిన బ్రౌజర్ ఒక ప్రాసెస్.

Shell scripts that are running are processes and so on.

పనిచేస్తున్న షెల్ స్క్రిప్టులు మొదలైనవి ప్రాసెస్‌లు.

A process can be defined as a program which is being executed i.e. which is running.

అమలు చేయబడిన అనగా పని చేస్తున్న ఒక ప్రోగ్రామ్‌ను ప్రాసెస్‌గా నిర్వచించవచ్చు.

Processes are much like us. They are born, they die. They have parent and children.

ప్రాసెస్‌లు చాలా వరకు మనవంటివే. అవి పుడతాయి, మరణిస్తాయి. వాటికి తల్లిదండ్రులు మరియు పిల్లలు ఉన్నారు.

Let us first learn about the shell process.

ముందుగా మనం షెల్ ప్రాసెస్ గురించి నేర్చుకుందాం.

The shell process is started by the Linux kernel as soon as we login to the system.

మనం సిస్టంలోకి లాగిన్ అవ్వగానే ఈ షెల్ ప్రాసెస్ లినక్స్ కెర్నెల్‌చే ప్రారంభించబడుతుంది.

At this point it would suffice to know that the Linux kernel is the core of the Linux operating system.

ఈ దశలో లినక్స్ కెర్నెల్ అనేది లినక్స్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లో కీలకమైనదని తెలుసుకుంటే సరిపోతుంది.

It consists of the most essential components that makes Linux run. The shell creates or gives birth to all the other user command processes.

అది లినక్స్ పనిచేయడానికి అత్యంత అవసరమైన అంశాలను కలిగి ఉంటుంది. షెల్ అన్ని ఇతర యూజర్ కమాండ్ ప్రాసెస్‌లను సృష్టిస్తుంది లేదా ఉత్పత్తి చేస్తుంది

Let us open a terminal.

మనం ఒక టెర్మినల్‌ను తెరుద్దాం.

We can see the command prompt on the terminal in the form of a dollar sign.

కమాండ్ ప్రాంప్ట్ ను ఒక డాలర్ గుర్తు రూపంలో మనం టెర్మినల్‌ పై చూడవచ్చు.

This is the job of the shell process.

ఇది షెల్ ప్రాసెస్ యొక్క పని.

Now let us type any command, say “date” and press enter.

ఇప్పుడు మనం ఏదైనా కమాండ్ టైప్ చేద్దాం, ఉదాహరణకు “డేట్” టైప్ చేసి, ఎంటర్ నొక్కండి.

As soon as we do this the shell process will create a process called date.

మనం ఇది చేయగానే షెల్ ప్రాసెస్, డేట్ అనే ఒక ప్రాసెస్‌ని సృష్టిస్తుంది.

Now since the shell process has given birth to the date process, we can say that the shell process is the parent of the date process and the date process is the child of the shell process.

ఇప్పుడు షెల్ ప్రాసెస్, డేట్ ప్రాసెస్‌కి జన్మనిచ్చినందు వలన, షెల్ ప్రాసెస్ డేట్ ప్రాసెస్ యొక్క తల్లి అని మరియు డేట్ ప్రాసెస్ షెల్ ప్రాసెస్ యొక్క బిడ్డ అని చెప్పవచ్చు.

Once date process has shown the system date and time, it will die.

ఒకసారి డేట్ ప్రాసెస్ సిస్టమ్‌ యొక్క డేట్ మరియు టైమ్ చూపిన తరువాత, అది చనిపోతుంది.

A shell can also give birth to another shell process. Giving birth to a process or creating a process is also called spawning a process.

ఒక షెల్ మరొక షెల్ ప్రాసెస్‌కు కూడా జన్మ నిస్తుంది . ఒక ప్రాసెస్‌కు జన్మనివ్వడం లేదా సృష్టించడం ప్రాసెస్ ఉత్పత్తిగా కూడా పిలువబడుతుంది.

To spawn another shell process, simply go to the terminal and type “sh” and press enter.

మరొక షెల్ ప్రాసెస్‌ను ఉత్పత్తి చేయటానికి, టెర్మినల్‌కు వెళ్లి “sh” అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

We would see a new prompt appearing in the terminal. Now our original shell , let us call it shell 1, has given birth to a child shell or sub shell,let us call it shell 2.

మనం టెర్మినల్‌ పై ఒక నూతన ప్రాంప్ట్ కనిపించడాన్ని చూస్తాం. ఇప్పుడు షెల్ 1 అని పిలవబడే మన అసలు షెల్, ఒక బిడ్డ షెల్ లేదా సబ్ షెల్‌కు జన్మనిచ్చింది, దానిని మనం షెల్ 2 అని పిలుద్దాం.

Now you may run a command in the new command prompt as well. Let us run ls command in this new command prompt.

ఇప్పుడు మీరు కొత్త కమాండ్ ప్రాంప్ట్ లో కమాండ్ ను రన్ చేయవచ్చు . ఈ నూతన కమాండ్ ప్రాంప్ట్ లో మనం ls కమాండ్ రన్ చేద్దాం

Now at the command prompt type “ls” and press enter.We can see a list of files and directories.

ఇప్పుడు కమాండ్ ప్రాంప్ట్ వద్ద “ls” అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కుదాం. మనం ఫైల్స్ మరియు డైరక్టరీల జాబితాను చూడవచ్చు.

Now a new process named ls is created.

ఇప్పుడు 'ls' అనే పేరుతో ఒక కొత్త ప్రాసెస్ సృష్టించబడింది.

Here, shell 2 is the parent of ls, while shell 1 is the grandparent of ls. ls is the child of shell 2, while shell 2 itself is the child of shell1

ఇక్కడ షెల్ 2, 'ls' యొక్క పేరెంట్. షెల్ 1, 'ls' యొక్క గ్రాండ్ పేరెంట్. ls షెల్ 2 యొక్క బిడ్డ, కాగా షెల్ 2 షెల్ 1 యొక్క బిడ్డ

To kill shell 2 simply type at the new prompt “exit” and press enter.

షెల్ 2ను చంపడానికి నూతన ప్రాంప్ట్ వద్ద “exit” టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

This will kill shell 2 and we will get back our original command prompt.

ఇది షెల్ 2ను చంపుతుంది మరియు మనం మన అసలు కమాండ్ ప్రాంప్ట్ వద్దకు తిరిగి వెళ్తాం..

Continuing our analogy between us and processes ,we know that each of us have some attributes that identify us. Those attributes can be our name, parents' name , date of birth, PAN card no. etc.

ప్రాసెసెస్‌కు మనకు మధ్య మన సాదృశ్యాన్ని కొనసాగిద్దాం, మనలో ప్రతి ఒక్కరికీ ప్రత్యేక గుర్తింపును ఇచ్చే కొన్ని attributes ఉన్నాయని మనకు తెలుసు. అవి మన పేరు, తల్లిదండ్రుల పేరు, జన్మించిన తేదీ, PAN కార్డు సంఖ్య మొదలైనవి కావచ్చు.

Similarly processes also have attributes like PID(Process ID), PPID(Parent Process ID), Start time, etc.

అదేవిధంగా ప్రాసెసెస్ కూడా PID(ప్రాసెస్ ID), PPID(పేరెంట్ ప్రాసెస్ ID), స్టార్ట్ టైమ్ వంటి attributes కలిగి ఉన్నాయి.

Most of these attributes are maintained by the kernel in a process table.

ఈ attributes లో చాలా వరకు ప్రాసెస్ టేబుల్‌లోని కెర్నెల్‌చే నిర్వహించబడతాయి.

Each process is uniquely identified by a unique integer called the PID. PID is allotted by the kernel when the process is born.

ప్రతి ప్రాసెస్ PIDగా పిలువబడే ఒక ప్రత్యేక పూర్ణసంఖ్యచే ప్రత్యేకంగా గుర్తించబడుతుంది. ఈ PID ప్రాసెస్ పుట్టినపుడు కెర్నెల్‌చే కేటాయించబడుతుంది.

The PID of the parent process that spawned a new process say P1 is called the PPID of P1 process.

పేరెంట్ ప్రాసెస్ యొక్క PIDచే ఉత్పత్తి చేయబడిన ఒక నూతన ప్రాసెస్ P1, అది P1 ప్రాసెస్ యొక్క PPIDగా పిలువబడుతుంది.

To see the PID of the current shell at the prompt type“echo space dollar dollar” and press enter

ప్రస్తుత షెల్ యొక్క PIDని చూడటానికి ప్రాంప్ట్ వద్ద “echo space dollar dollar” టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

A number would be shown . This is the PID of the current shell.

ఒక సంఖ్య కనిపిస్తుంది. ఇది ప్రస్తుత షెల్ యొక్క PID.

The one command that we would use a lot while talking about processes is the ps command.

ప్రాసెసెస్ గురించి మాట్లాడుతున్నపుడు మనం ఎక్కువగా ఉపయోగించే కమాండ్ 'ps' కమాండ్.

ps or process status is a command which displays the processes running in the system.

'ps' లేదా ప్రాసెస్ స్టేటస్ అనే కమాండ్, సిస్టం నడుస్తున్న ప్రాసెస్లను చూపుతుంది.

Let us see what happens if we run this command without any options.

ఏ విధమైన ఎంపికలు లేకుండా ఈ కమాండ్‌ను నడిపితే ఏమి జరుగుతుందో చూద్దాం.

Now at the command prompt type “ps” and press enter.

ఇప్పుడు కమాండ్ ప్రాంప్ట్ వద్ద “ps” టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

This way we would normally see the list of all the processes owned by the user running the program.

సాధరణంగా, ఈ విధంగా మనం ప్రోగ్రామ్ నడిపే యూజర్ కు స్వంతమైన అన్ని ప్రాసెస్‌ల జాబితాను చూడవచ్చు.

You can see the name of the process under CMD heading.

CMD శీర్షిక క్రింద ఉన్న ప్రాసెస్ పేరును మీరు చూడవచ్చు.

Other than this you can a see the PID, TTY or the console at which the process is running ,the TIME

ఇది కాక మీరు PID, TTY లేదా ప్రాసెస్ నడుస్తున్న కన్సోల్‌, TIMEను చూడవచ్చు

that is the total processor time that has been used since the process started

అనగా ఆ ప్రక్రియ మొదలయినప్పటి నుండి ఉపయోగించబడిన మొత్తం ప్రాసెసర్ యొక్క సమయం

On my machine it displays two processes.

నా మెషీన్‌ పై అది రెండు ప్రాసెస్‌లను చూపుతుంది.

One is bash, the shell process we are using. The other is the ps process itself.

ఒకటి మనం ఉపయోగిస్తున్న షెల్ ప్రాసెస్ బాష్. మరొకటి ps ప్రాసెస్.

The other important thing to note here is that the PID of the shell process is same as that shown by the echo space dollar dollar command.

గమనించదగిన మరొక ముఖ్యమైన విషయం షెల్ ప్రాసెస్ యొక్క PID మరియు echo space dollar dollar కమాండ్‌చే చూపబడినది రెండు ఒకటే.

If we spawn a subshell , let us see what happens. At the terminal type “sh” and press enter.

మనం ఒక సబ్‌షెల్ ఉత్పత్తి చేస్తే ఏం జరుగుతుందో ఇప్పుడు చూద్దాం. టెర్మినల్ వద్ద “sh” టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Now in the new prompt that appears on the new line, type “ps” and press enter.

ఇప్పుడు కొత్త లైనుపై కనిపించే కొత్త ప్రాంప్ట్ వద్ద, “ps” టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

Now we can see 3 processes in the list . The process sh has been added.

ఇప్పుడు మనం జాబితాలో 3 ప్రాసెస్‌లను చూడవచ్చు. Sh ప్రాసెస్ చేర్చబడింది.

Here again notice that the PID of the bash process is same as that before.

ఇక్కడ మరలా బాష్ ప్రాసెస్ యొక్క PID మరియు ఇది వరకు ఉన్నద ఒకటేనని గమనించండి.

ps comes with many options as we would see next. First option that we would see displays more attributes for the processes listed.

మనం తరువాత చూడబోతున్నట్లు ps అనేక ఎంపికలతో వస్తుంది. మనం చూడబోయే మొదటి ఎంపిక జాబితాలోని ప్రాసెసెల యొక్క మరిన్ని లక్షణాలను చూపుతుంది.

Now type at the prompt “ps space minus f” and press enter.This again will list three processes as in the previous case.

ఇప్పుడు ప్రాంప్ట్ వద్ద “ps space minus f” అని టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి. ముందరి లాగే ఇది మరలా మూడు ప్రాసెస్‌లను చూపుతుంది.

Bash, sh and ps -f.

బాష్, sh మరియు ps -f.

The only difference is now more attributes are listed.

ఒకే ఒక తేడా ఏంటంటే ఇప్పుడు మరిన్ని ఎక్కువ లక్షణాలు పొందుపరచబడ్డాయి..

UID gives the user name of the user who has started the process. Also it shows the PPID that is the PID of the parent process that created the process.

UID, ప్రాసెస్ ను ప్రారంభించిన యూజర్ యొక్క యూజర్ నేమ్ ను ఇస్తుంది. అంతేకాక అది PPIDని చూపుతుంది, అనగా ప్రాసెస్ ను సృష్టించిన పేరెంట్ ప్రాసెస్ యొక్క PID.

For example see that bash process is the parent of sh process , so the PID of bash is same as the PPID of sh process.

ఉదాహరణకు, బాష్ ప్రాసెస్ 'sh' ప్రాసెస్ యొక్క పేరెంట్, అందువలన బాష్ యొక్క PID మరియు sh ప్రాసెస్ యొక్క PPID ఒకటే.

Similarly since sh process is the parent of ps process, the PID of sh process is the same as the PPID of the ps -f process.

అదేవిధంగా sh ప్రాసెస్ ps ప్రాసెస్ యొక్క పేరెంట్ అయినందువలన, sh ప్రాసెస్ యొక్క PID మరియు ps –f ప్రాసెస్ యొక్క PPID ఒకటే.

C stands for processor utilization. Currently, this is the integer value of the percent usage of the processor over the lifetime of the process.

C ప్రాసెసర్ వినియోగాన్ని సూచిస్తుంది. ప్రస్తుతం ఇది ప్రాసస్ జీవితకాలంలో ప్రాసెసర్ ఉపయోగ శాతం యొక్క పూర్ణసంఖ్యా విలువ.

It will be displayed as 0 in this case as the usage is negligible.

ఒకవేళ వినియోగం పరిగణింప తగిన స్థాయిలో లేకపోతే అది 0గా చూపబడుతుంది.

The STIME field gives the time at which the process started, the rest we have already seen while running ps.

STIME ఫీల్డ్ ప్రాసెస్ ప్రారంభమైన సమయాన్ని ఇస్తుంది, మిగిలినది మనం ps నడుస్తున్నపుడు చూశాం.

Processes are of two types : First one is User processes. Those are started by the users.

ప్రాసెస్‌లు రెండు రకాలు: మొదటివి యూజర్ ప్రాసెస్‌లు. ఇవి యూజర్లచే ప్రారంభించబడ్డాయి.

For example 'ps' or for that reason most commands that we run on the terminal.

ఉదాహరణకు 'ps' లేదా మనం టెర్మినల్‌పై వాడే అధిక భాగం కమాండ్లు.

Second one is system processes. Those processes are started by the system often during system startup or user login.

రెండోవి సిస్టమ్ ప్రాసెస్‌లు. అవి తరచుగా సిస్టమ్ స్టార్ట్ అప్ లేదా యూజర్ లాగిన్ సమయంలో సిస్టమ్‌చే ప్రారంభించబడినవి.

Example of system process can be bash.

బాష్‌ను సిస్టమ్ ప్రాసెస్ యొక్క ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు.

Sometimes we may want to see all the processes - both system processes as well as user processes.

కొన్నిసార్లు మనం అన్ని ప్రాసెస్‌లను, అనగా సిస్టమ్ ప్రాసెస్‌లు మరియు యూజర్ ప్రాసెస్‌లు రెండిటినీ కూడా చూడాలని కోరుకోవచ్చు.

Then we use the minus e or the minus capital A option.

అప్పుడు మనం మైనస్ e లేదా మైనస్ కాపిటల్ A ఎంపిక ను ఉపయోగిస్తాం.

Go to the terminal and type at the prompt “ps space minus e” and press enter.

టెర్మినల్‌కు వెళ్లి ప్రాంప్ట్ వద్ద “ps space minus e” టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

We can see a large list of processes.

మనం ప్రాసెసర్ల యొక్క ఒక పెద్ద జాబితాను చూడవచ్చు.

To get a multipage display just type at the prompt

ఒక మల్టీ పేజ్ ప్రదర్శన కొరకు ప్రాంప్ట్ వద్ద టైప్ చేయండి.

“ps space minus e space vertical bar space more” and press enter.

“ps space minus e space vertical bar space more” టైప్ చేసి ఎంటర్ నొక్కండి.

As we have seen before more will cause only as many processes to be listed as can fit in one window.

మనం ఇంతకు ముందు చూసినట్లు ఒక విండోలో పట్టనన్ని ప్రాసెస్‌లు జాబితాలో ఉంటాయి.

As we press enter we scroll through the list of processes.

మనం ఎంటర్ నొక్కగానే ప్రాసెస్‌ల జాబితా నుండి స్క్రోల్ అవుతాము.

The first process in this list is interesting. It is called the init process.

ఈ జాబితాలో మొదటి ప్రాసెస్ ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. అది ' init' ప్రాసెస్‌గా పిలువబడుతుంది.

It is the process from which almost all other processes are spawned.

దానినుండే దాదాపు అన్ని ఇతర ప్రాసెస్‌లు ఉత్పత్తి అయ్యాయి.

It has a PID of 1.

దాని PID 1.

To come back to the prompt press q

ప్రాంప్ట్‌కు తిరిగి రావడానికి q నొక్కండి.

So, in this tutorial, we have learned about process, shell process, spawning of process, process attributes and different types of processes.

మనం ఈ ట్యుటోరియల్‌లో ప్రాసెస్, ప్రాసెస్ యొక్క ఉత్పత్తి, ప్రాసెస్ లక్షణాలు మరియు ప్రాసెస్‌లలోని విభిన్న రకాలను గురించి నేర్చుకున్నాం.

We also learned the use of ps command. This brings me to the end of this tutorial.

Ps కమాండ్ యొక్క ఉపయోగం గురించి కూడా మనం నేర్చుకున్నాం. దీనితో మనం ఈ ట్యుటోరియల్ ముగింపుకు వచ్చాం.

Spoken Tutorials is a part of the Talk to a Teacher project, supported by the National Mission on Education through ICT, MHRD, Government of India.

స్పోకెన్ ట్యుటోరియల్స్ టాక్ టు ఎ టీచర్‌ ప్రాజెక్ట్ లో భాగం, దీనికి ICT ద్వారా నేషనల్ మిషన్ ఆన్ ఎడ్యుకేషన్, MHRD,భారత ప్రభుత్వము సహాయం అందిస్తోంది.

More information on the same is available at the following link http://spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro.

దీనిపై మరింత సమాచారం క్రింద ఉన్న లింక్‌లో లభ్యమవుతుంది http://spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro.

This script has been contributed by ----------------------(name of the translator) and this is -----------------------(name of the recorder) from --------------------------(name of the place)signing off. Thanks for joining.

ఈ రచనకు సహాయపడినవారు శ్రీహర్ష (అనువాదం చేసినవారి పేరు) మరియు స్రవంతి (రికార్డ్ చేసినవారి పేరు) బళ్ళారి. సెలవు. పాల్గొన్నందుకు ధన్యవాదములు.