Different ways of knowing | Daniel TammetYouTube↗  IA↗(long shot)
Science & Technology  896.6K views 9.6K likes 306 dislikes   22 Jun 2011
TED 27.5M subscribers United States YouTube↗


Please select the problem
You must specify your email and describe the problem in detail
Describe your problem in detail if it's not obvious

Click to Play Video Click to Play Video
Çeviri: Fulya Basoglu Gözden geçirme: Sancak Gülgen
מתרגם: Yubal Masalker מבקר: Ido Dekkers
Ben bir dahiyim
אני אדם משכיל,
ya da daha açıkçası,
או ליתר דיוק,
yüksek- işlevli
משכיל אוטיסטי
bir otistik dahiyim.
בעל יכולת גבוהה.
Bu nadir bir durumdur.
זהו מצב נדיר.
Hele ki, benim durumumda olduğu gibi
ועוד יותר נדיר כאשר הוא מלווה,
öz-farkındalık
כמו במקרה שלי,
ve lisan hakimiyetiyle
במודעות עצמית
beraber olması daha da nadirdir.
ושליטה בשפה.
Sıklıkla biriyle tanıştığımda
לעיתם קרובות, כאשר אני פוגש מישהו
ve hakkımda bunu öğrendiklerinde
והם לומדים להכיר אותי,
belli bir tuhaflık oluyor.
נוצרת מין מבוכה.
Bunu gözlerinde görebiliyorum.
אני יכול לראות אותה בעיניהם.
Bana birşeyler sormak istiyorlar.
הם רוצים לשאול אותי משהו.
Ve sonunda, çoğu zaman,
ובסוף, לעיתים די קרובות,
bu dürtü onlardan kuvvetli çıkıyor
הדחף מתגבר עליהם
ve söyleyiveriyorlar:
והם פולט זאת החוצה:
"Sana doğum tarihimi versem,
"אם אתן לך את תאריך לידתי,
haftanın hangi gününde doğduğumu bana söyleyebilir misin?"
האם תוכל לומר באיזה יום של השבוע נולדתי?"
(Gülüşmeler)
(צחוק)
Ya da küp köklerden bahsediyorlar
או שהם מזכירים שורש ריבועי
veya uzun bir sayıyı ya da uzun bir metni ezberden okumamı istiyorlar.
או שמבקשים ממני לדקלם מספר גדול או טקסט ארוך.
Umarım, eğer bugün size
אני מקוה שתסלחו לי
bir çeşit tek kişilik dahi şovu
אם לא ארביץ כאן הופעה,
sergilemezsem beni affedin.
מין הצגת יחיד בשבילכם של אדם משכיל.
Bunun yerine,
במקום זאת אני עומד לדבר
doğum günleri ve küpköklerden
על משהו
çok daha ilginç bir şey hakkında,
הרבה יותר מעניין
biraz daha derin
מאשר תאריכי לידה או שורשים מרובעים --
ve benim zihnime, işten daha yakın
קצת יותר מעמיק
birşey hakkında konuşacağım.
והרבה יותר קרוב לליבי מאשר עבודה.
Sizinle kısaca
ברצוני לדבר בקצרה
algılama hakkında konuşmak istiyorum.
על תפיסה.
Ona isim kazandıracak
כאשר הוא כתב מחזות וסיפורים קצרים
oyunları ve kısa öyküleri yazarken
שהביאו לפרסומו,
Anton Chekhov
אנטון צ'כוב שמר מחברת
çevresindeki dünya hakkında
שבה היה רושם
gözlemlerini,
את אבחנותיו
diğer insanların kaçırmış göründüğü
על העולם מסביב --
küçük detayları
פרטים קטנים
not ettiği bir defter tuttu
שאנשים אחרים נוטים לפספס.
Chekhov'u ve onun insan hayatına
בכל פעם שאני קורא את צ'כוב
benzersiz bakışını her okuduğumda ,
ואת מבטו המיוחד על חיי אדם,
ben de neden bir yazar olduğumu
אני נזכר מדוע גם אני
hatırlarım.
הפכתי לסופר.
Kitaplarımda,
בספריי,
algının doğasını
אני חוקר מהי תפיסה
ve algılamanın farklı türlerinin,
וכיצד סוגי תפיסה שונים
bilmenin ve anlamanın farklı türlerini
יוצרים סוגי ידיעה
nasıl yarattığını keşfediyorum.
והבנה שונים.
İşte, çalışmalarımdan çıkarılmış
הנה 3 שאלות
üç tane soru.
הלקוחות מעבודתי.
Bunları çözmeyi denemek yerine,
במקום לנסות לענות עליהן,
sizden bir dakikalığına
אבקשכם לחשוב לרגע
onlara baktığınızda
על האינטואיציות
aklınızdan ve kalbinizden geçen
ועל תחושות הבטן
sezgiler ve içgüdülerini
העוברות בראשיכם ובליבכם
düşünmenizi isteyeceğim.
בעודכם מהרהרים בהן.
Örneğin, hesap yapma.
לדוגמא, החישוב.
Çözümün sayı çizgisinin neresine düşebileceğini
האם אתם מרגישים היכן
hissedebiliyor musunuz?
על קו המספרים הפיתרון הולך להיות?
Veya yabancı sözcüğe ve seslere bakın.
או שתהרהרו במילים הזרות והצלילים.
Size doğru gelen anlamların çeşitliliğini
האם אתם מקבלים תחושה
sezebiliyormusunuz?
על מגוון של משמעויות שהם מכוונים אתכם אליהן?
Ve şiir dizeleri konusunda ,
ובמונחים של שורה משיר,
neden şair 'rabbit' (tavşan) yerine
מדוע המשורר משתמש במילה
'hare' (tavşan) kelimesini kullandı?
ארנבת במקום שפן?
Sizden bunu yapmanızı istiyorum
אני מבקשכם לעשות זאת
çünkü, kişisel algılarımızın, gördüğünüz gibi,
מכיוון שאני מאמין שהתפיסות האישיות שלנו
bilgiyi edinmemizin tam kalbinde
הן לב העניין
yer aldığına inanıyorum.
של כיצד אנו רוכשים ידע.
Soyut düşünme yerine,
שיקולים אסתטיים,
estetik yargılar
במקום חשיבה מופשטת,
tüm bildiklerimizi bilmemizi sağlayan
מובילים ומעצבים את התהליך
sürece rehberlik eder
שבאמצעותו אנו יודעים
ve şekillendirir.
את מה שאנו יודעים.
Ben bunun çok uç bir örneğiyim.
אני הוא הדוגמא הקיצונית של זה.
Benim sayı ve kelimeler dünyam
עולם המילים והמספרים שלי
renk, duygu ve kişilikle
צבוע בצבעים, רגשות
harmanlanmıştır.
ואישיות.
Juan'ın dediği gibi
כפי שחואן אמר,
bu, bilim adamlarının sinestezi dedikleri ,
זהו המצב שהמדענים קוראים לו סינסתזיה,
duyular arasında
שיחה מעורבת יוצאת-דופן
sıradışı bir bağlantı durumudur.
בין החושים.
İşte 1'den 12'ye rakamlar
הנה מספרים 1 עד 12
benim gördüğüm halleriyle-
כפי שאני רואה אותם --
her rakam kendine ait şekil ve karakteriyle birlikte.
כל מספר עם צורה ואופי משלו.
Bir , beyaz bir ışık parlaması.
1 מהבהב באור לבן.
Altı, küçük ve çok üzgün bir kara delik.
6 הוא חור שחור זעיר ומאוד עצוב.
Çizimler burada siyah-beyaz
האיורים כאן בשחור-לבן,
ama benim zihnimde renkleri var.
אבל בראשי הם צבעוניים.
Üç, yeşil.
3 הוא ירוק.
Dört, mavi.
4 הוא כחול.
Beş,sarı.
5 הוא צהוב.
Ben aynı zamanda resim yapıyorum.
אני גם מצייר.
İşte resimlerimden bir tanesi.
הנה אחד מהציורים שלי.
Bu, iki asal sayının çarpımı.
הוא מכפלה של שני מספרים ראשוניים.
Üç boyutlu şekiller
צורות תלת-מימדיות
ve ortada oluşturdukları alan
והחלל שהן יוצרות באמצע
yeni bir şekil yaratıyor,
יוצרים צורה חדשה,
işlemin sonucunu.
שהיא התשובה לסכום.
Peki ya daha büyük sayılar?
מה בקשר למספרים יותר גדולים?
Şey ,matematik sabiti Pi'den
אי-אפשר לעבור בהרבה את פיי,
daha büyüğünü bulamazsınız.
הקבוע המתמטי.
Bu sonsuz bir sayı--
זהו מספר אין-סופי --
gerçekten sonsuza dek gider.
ממשיך לנצח.
Pi sayısının
בציור זה שציירתי
ilk 20 ondalığını yaptığım bu resimde,
מ-20 הספרות העשרוניות הראשונות של פיי,
renkleri ,
אני נוטל את הצבעים
duyguları ve dokuları alıyor,
ואת הרגשות ואת המרקמים
ve onları dalgalanan sayısal bir
ומאגד אותם ביחד
manzara içinde biraraya getiriyorum.
למין תוואי-שטח-מספרי מתגלגל.
Ancak, sadece sayıları renkli görmüyorum.
אבל אין אלו רק המספרים שאני רואה בצבעים.
Kelimelerin de , benim için,
בשבילי, גם למילים,
renkleri ve duyguları
יש צבעים ורגשות
ve dokuları var.
ומרקמים.
Ve bu da "Lolita" romanından
וזוהי מחרוזת מילים פותחת
bir açılış ifadesi.
של הרומן "לוליטה".
Ve Nabokov'un kendisi de sinestetik idi.
ונבוקוב בעצמו היה סינסתטי.
Ve burada
וניתן כאן לראות
benim L sesini algılayışımın
כיצד תפיסתי את הצליל L
alliterasyonun ortaya çıkmasına
מסייעת לאליטרציה
nasıl yardım ettiğini görebilirsiniz.
לבלוט החוצה.
Başka bir örnek:
דוגמא אחרת:
biraz daha matematiksel.
מעט יותר מתמטית.
Ve merak ediyorum acaba içinizden biri
ואני תוהה אם חלקכם ישימו לב
"The Great Gatsby" den alınan bu cümlenin
למבנה המשפט
yapısını farkedecek mi.
מ"גסטאבי הגדול".
Bir hece dizisi var--
מתקיים מצעד של הברות --
wheat, bir ;
חיטה, 1;
prairies, iki;
ערבות, 2;
lost Swede towns, üç--
ערים שוודיות אבודות, 3 --
bir, iki, üç.
1, 2, 3.
Ve bu zihinde çok hoş bir etki yapıyor,
והאפקט של כל זה הוא מאוד נעים בראש,
ve cümlenin
וזה עוזר למשפט
doğru hissettirmesini sağlıyor.
לתת הרגשה טובה.
Haydi size bir dakika önce gösterdiğim
נחזור לשאלות ששאלתי
sorulara geri dönelim.
לפני דקה.
64 çarpı 75.
64 כפול 75.
Eğer satranç oynayanınız varsa ,
אם מישהו מכם משחק שחמט,
bileceksiniz ki 64
הוא יודע ש-64
bir tam kare sayıdır,
הוא מספר ריבועי,
ve bu nedenle satranç tahtalarının,
וזו הסיבה מדוע לוח שחמט,
sekize sekiz,
8 על 8,
64 karesi vardır.
הוא בעל 64 ריבועים.
Yani, bu bize gözümüzde
זה נותן לנו צורה
canlandırabileceğimiz, algılayabileceğimiz bir şekil verir.
שאנו יכולים לצלם, שאנו יכולים לתפוס.
Peki ya 75?
מה לגבי 75?
Eğer 100,
ובכן, 100,
Eğer 100'ü bir kare olarak düşünürsek,
אם חושבים על 100 בתור ריבוע,
75 böyle görünürdü.
75 ייראה כך.
Şimdi yapmamız gereken
מה שאנו צריכים לעשות כעת
zihnimizde bu iki resmi
זה להניח שתי תמונות
biraraya koymak--
ביחד בזיכרוננו --
işte böyle birşey.
משהו כמו זה.
64; 6400 olur.
64 הופך ל-6,400.
Ve sağ köşede ,
ובפינה הימנית,
hiç birşey hesaplamak zorunda değilsiniz.
אין צורך לחשב שום דבר.
Dörde dört ; yukarı ve aşağı--
4 לרוחב, 4 למעלה ולמטה --
sonuç 16.
זה 16.
Yani işlemin sizden asıl yapmanızı istediği
מה שהסכום בעצם מבקש מאיתנו לעשות
16,
זה 16,
16, 16
16, 16.
Bu, size okulda öğrettikleri matematikten
זה הרבה יותר קל
daha kolay, eminim.
ממה שאיך הבית-ספר לימד אותנו לחשב.
Bu, 16,16,16; 48,
זה 16, 16, 16, 48,
4800--
4,800 --
4800,
4,800,
işlemin cevabı.
התשובה לסכום.
Nasıl yapıldığını bildiğinizde kolay.
קל כאשר יודעים.
(Gülüşmeler)
(צחוק)
İkinci soru İzlandaca bir kelime idi.
השאלה השניה היתה מילה באיסלנדית.
Burada İzlandaca konuşan fazla kimse
אני מניח שאין הרבה אנשים כאן
olmadığını farzediyorum.
שיודעים איסלנדית.
Seçenekleri ikiye indirmeme izin verin.
לכן נצמצם את האפשרויות לשתיים.
Hnugginn:
הנוגין:
mutlu bir kelime mi,
האם זו מילה שמחה,
hüzünlü bir kelime mi?
או עצובה?
Ne dersiniz ?
מה אתם אומרים?
Tamam.
טוב.
Bazı insanlar mutlu bir kelime olduğunu söylerler.
כמה אומרים שהיא שמחה.
birçok insan, insanların çoğunluğu,
הרוב אומרים
hüzünlü olduğunu söylüyor.
שהיא עצובה.
Ve aslında hüzünlü anlamına gelir.
ולמעשה משמעותה עצובה.
(Gülüşmeler)
(צחוק)
Neden, istatistiksel olarak,
מדוע, סטטיסטית,
insanların çoğu
רוב האנשים
bir kelimenin ,buradaki durumda, hüzünlü olduğunu
אמרו שהמילה עצובה, במקרה זה,
başka durumlarda, ağır olduğunu söylerler.
כבדה במקרים אחרים?
Benim teorime göre ,dil öyle bir yolla gelişir ki,
לפי התאוריה שלי, שפה מתפתחת באופן כזה
sesler,
שצלילים תואמים,
dinleyicinin
מתקשרים עם הנושא,
öznel ve kişisel
עם הניסיון
sezgi deneyimlerine uyar,
האישי והאינטואיטיבי
eşleşir.
של המאזין.
Haydi üçüncü soruya bir bakalım.
הבה נעיף מבט על השאלה השלישית.
John Keats'in şiirinden bir dize.
זוהי שורה משירו של ג'ון קיטס.
Kelimeler , sayılar gibi,
מילים, כמו מספרים,
nesnelerle dünyamızı oluşturan
מביעים יחסים בסיסיים
olaylar ve güçler
בין עצמים
arasındaki esas ilişkileri
ואירועים וכוחות
ifade eder.
המרכיבים את עולמנו.
Şu mantıklıdır ki, bu dünyada var olan bizler,
הגיוני שאנחנו, הקיימים בעולם,
hayatlarımız süresince
נספוג אינטואיטיבית במהלך חיינו
sezgisel olarak bu ilişkileri absorbe etmekteyizdir.
את היחסים הללו.
Ve şairler, diğer sanatçılar gibi,
ומשוררים, כמו אמנים אחרים,
bu sezgiye dayalı anlayışlarla oynarlar.
משחקים עם התובנות האינטואיטיביות הללו.
'Hare' olayına gelince,
במקרה של Hare (ארנבת),
İngilizce'de birden çok çağrışımı olan bir kelimedir.
יש לו משמעות מעורפלת באנגלית.
Aynı zamanda başınızda büyüyen lifler anlamına da gelebilir.
זה גם יכול להתפרש בתור סיבים הגדלים על הראש.
Ve düşünürsek--
ואם נחשוב על זה --
resmi koymama izin verin--
אציג את התמונה --
lifler kırılganlığı temsil eder.
הסיבים מייצגים פגיעות.
En hafif bir harekete boyun eğerler,
הם מושפעים מהתזוזה או התנועה
veya devinime veya duyguya.
או הרגש הקלים ביותר.
Yani, bir kırılganlık ve gerginlik
כך שמה שיש לנו זו אוירה
atmosferi elde etmiş oldunuz.
של פגיעות ומתח.
Tavşanın (hare) kendisi--
הארנבת עצמה, החיה --
bir kedi değil, köpek değil--
לא חתול, לא כלב, אלא ארנבת --
neden bir tavşan (hare)?
מדוע ארנבת?
Çünkü, resmi düşünün,
כי תחשבו על התמונה,
kelimeyi değil , resmi.
לא המילה, אלא התמונה.
Aşırı uzun kulaklar,
האוזניים הארוכות מאוד,
aşırı büyük ayaklar,
הרגליים המאוד ארוכות,
topallamanın ve ürpermenin ne demek olduğunu
מסייעות לנו לקלוט, לחוש אינטואיטיבית,
sezgisel olarak zihnimizde
מה זה אומר לצלוע
canlandırmamıza yardım eder.
ולרעוד.
Umarım bu birkaç dakikada,
במספר דקות אלו,
sizinle, benim açımdan bakınca görünenlerin
אני מקוה שהייתי מסוגל להעביר
birazını paylaşabilmişimdir
מעט מאיך שאני רואה את הדברים,
ve size
ולהראות לכם
kelimelerin, renkleri ve duyguları;
שלמילים יכולים להיות צבעים, רגשות,
sayıların, şekilleri ve kişilikleri olduğunu gösterebilmişimdir.
מספרים, צורות ואישיות.
Dünya, sıklıkla göründüğünden
העולם עשיר יותר,
daha zengin
רחב יותר
daha geniştir.
ממה שנדמה לעיתים קרובות מדי.
Umarım sizlere dünyayı yeni gözlerle
אני מקוה שהענקתי לכם את התשוקה
görmeyi öğrenme isteğini verebilmişimdir.
ללמוד לראות את העולם בעיניים חדשות.
Teşekkürler.
תודה לכם.
(Alkış)
(מחיאות כפיים)
Similar videos:

Basic addition | Addition and subtraction | Arithmetic | Khan Academy
Khan Academy
3.4M views 4.7K likes 482 dislikes 10 Mar 200763% match











Language and religion of the former Yugoslavia | The 20th century | World history | Khan Academy
Khan Academy
261K views 526 likes 51 dislikes 15 Mar 201362% match



Basic subtraction | Addition and subtraction | Arithmetic | Khan Academy
Khan Academy
1.2M views 1.1K likes 213 dislikes 10 Jul 200862% match









Robina Courtin – Introduction
Study Buddhism
767 views 31 likes 0 dislikes 14 Jan 202058% match


Empires before World War I | Khan Academy
Khan Academy
845.2K views 1.6K likes 124 dislikes 14 Mar 201357% match






Assassination of Franz Ferdinand | The 20th century | World history | Khan Academy
Khan Academy
267.3K views 380 likes 18 dislikes 18 Mar 201356% match




UWPD Active Threat Response
UW-Madison Police
2.4K views 13 likes 2 dislikes 29 Oct 201855% match

Alliances leading to World War I | The 20th century | World history | Khan Academy
Khan Academy
348.9K views 727 likes 27 dislikes 14 Mar 201353% match




The thrilling potential of SixthSense technology | Pranav Mistry
TED
5.1M views 43.2K likes 1K dislikes 18 Nov 200950% match







Michael Anti: Behind the Great Firewall of China
TED
299K views 4.9K likes 494 dislikes 30 Jul 201245% match





How to succeed? Get more sleep | Arianna Huffington
TED
658.9K views 5K likes 1.2K dislikes 03 Jan 201142% match









LAMCHE LEARNS QUICK | Bhutan Storytelling Series | Vol.5
BHUTAN Storytelling Series
1.8K views 33 likes 1 dislikes 15 Aug 202041% match

This country isn't just carbon neutral — it's carbon negative | Tshering Tobgay
TED
2.8M views 111.5K likes 1.7K dislikes 01 Apr 201640% match




How and Why We Read: Crash Course English Literature #1
CrashCourse
4.1M views 54.3K likes 1.3K dislikes 15 Nov 201238% match



The danger of a single story | Chimamanda Ngozi Adichie
TED
9.6M views 185.5K likes 3.1K dislikes 07 Oct 200937% match








Weird, or just different? | Derek Sivers
TED
492.4K views 3.9K likes 121 dislikes 29 Jan 201036% match











What reality are you creating for yourself? | Isaac Lidsky
TED
554.4K views 17.8K likes 181 dislikes 27 Oct 201636% match






What You Didn’t Know about Language Barriers | Roxanne Pomerantz | TEDxBGU
TEDx Talks
1.9M views 29.4K likes 1.3K dislikes 23 Jun 201536% match


방탄소년단 2017년 윙즈 컨셉북 리뷰 BTS WINGS Concept Book Review
알제이 AR.J
22K views 2.2K likes 11 dislikes 16 Jan 202135% match





PUBG - Season 4 Behind The Scenes
PUBG: BATTLEGROUNDS
300.6K views 6.9K likes 0 dislikes 30 Jul 201934% match


Spread Recessive Opal Racing Pigeon Project Update
Adam Archer Pigeons
32.1K views 366 likes 9 dislikes 16 Aug 202034% match



When is a Quran manuscript variant or correction theologically significant?
Variant Quran
7K views 685 likes 16 dislikes 10 Mar 202134% match













【ENG】컴백한 블랙핑크, 벌써 선주문 100만 돌파!! 또 세계를 놀래킬 상황? BLACKPINK has received 1 million pre-orders! 돌곰별곰TV
돌곰별곰TV - KPOP 음악분야
1.4K views 37 likes 4 dislikes 02 Oct 202034% match


Adding/subtracting negative numbers | Pre-Algebra | Khan Academy
Khan Academy
1.3M views 3.9K likes 397 dislikes 25 Nov 200634% match






(ENG)방탄소년단이 미래의 청년들에게 전하는 메시지(현장영상) / SBS
SBS 뉴스
1.5M views 173.5K likes -1 dislikes 18 Sep 202034% match


UNBOXING! The HOLY GRAIL of Might Guy Statues - 8th Gate of Death Guy
BAM Collectibles
93.8K views 3.4K likes 33 dislikes 13 Aug 202034% match


BTS, the iHeartradio stage has surprised the world.
돌곰별곰TV - KPOP 음악분야
5.3K views 382 likes 11 dislikes 20 Sep 202034% match


Introduction to limits 2 | Limits | Precalculus | Khan Academy
Khan Academy
1.9M views 5.9K likes 216 dislikes 30 Sep 200734% match




HAIR COLOR for Olive Skin! EARTH complexion.
HAIR. EVA LORMAN
21.1K views 863 likes 14 dislikes 06 Oct 202034% match


Honolulu, HAWAII - Enjoying Waikiki beach 😎 | Oahu vlog 1
Renata Pereira
78.5K views 1.4K likes 34 dislikes 06 Feb 202133% match









Settings Privacy About Contact Donate