Basics of System Administration - Malayalam Spoken-Tutorial IIT Bombay English Malayalam

Basics of System Administration - MalayalamYouTube↗ IA↗(long shot)
Education 1.3K views 3 likes 0 dislikes 25 Nov 2014

Spoken-Tutorial IIT Bombay 97.6K subscribers India YouTube↗

Hello and welcome to the Spoken Tutorial on Basics of System Administration in Linux.

ലിനക്സിലെ ബേസിക്സ് ഓഫ് സിസ്റ്റം അട്മിനിസ്ട്രഷൻ എന്ന സ്പൊകെൻ റ്റുറ്റൊരിയലിലെക് സ്വാഗതം.

In this tutorial we will learn the followings.

ഇവിടെ പഠിക്കുന്നത്

adduser

usermod

userdel

I am using Ubuntu 10.10 for this tutorial.

ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഉബുണ്ടു 10.10.

As a prerequisite please go through the spoken tutorial on “General Purpose Utilities in Linux”

മുന്നുപാധിയായി “General Purpose Utilities in Linux” എന്ന സ്പൊകെൻ റ്റുറ്റൊരിയലിൽ കൂടി പോകുക.

which is available on this website

അത് ഈ വെബ്‌സൈറ്റിൽ ലഭ്യമാണ്.

One must have admin access in order to execute the commands shown.

കാണിച്ചിരിക്കുന്ന കമ്മാണ്ടുകൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഒരുവന് അഡ്മിൻ ഉപയോഗിക്കുവാൻ കഴിയണം.

Let us first learn how to create a new user.

നമ്മുക്കാദ്യം പുതിയ ഉപഭോക്താവിനെ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കാം എന്ന് പഠിക്കാം.

The “adduser” command will create a new user login for us along with authentication.

ഒധെറ്റികെഷന്റെ കൂടെ “adduser” എന്ന കമാൻഡ് പുതിയ ഉപഭോക്താവിനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

We can add any user account with the help of “sudo” command.

ഏതൊരു ഉപഭോക്താവിന്റേയും അക്കൗണ്ട്‌ “sudo” എന്ന കമ്മാണ്ടിന്റെ സഹായത്തോടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കാം.

Let me give you a brief explanation about the “sudo” command.

“sudo” കമാണ്ടിനെ കുറിച്ച് ചെറിയൊരു വിശദീകരണം തരാം.

Sudo command allows the administrative user to execute a command as a super user.

sudo കമാൻഡ് ഒരു അട്മിനിസ്ട്രെടിവ് യുസറിനെ ഒരു സൂപ്പർ യുസർ പോലെ കമാൻഡ് പൂർത്തിയാക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു.

The sudo command has many options. We will learn about the options as we go further in this tutorial.

“sudo” കമ്മാണ്ടിനു ഒരുപാട് ഓപ്ഷനുകൾ ഉണ്ട്. റ്റുറ്റൊരിയൽ പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ ഓരോ ഒപ്ഷനുകളും പഠിക്കും.

Lets now learn how to create a “New User”.

നമുക്കിപ്പോൾ എങ്ങനെ “New User” സൃഷ്ടിക്കാം എന്ന് പഠിക്കാം.

Open the “Terminal” by pressing the keys “Ctrl, Alt and t” simultaniously on your keyboard

“Ctrl, Alt, t” കീകൾ ഒരുമിച്ചു പ്രസ്‌ ചെയ്ത് “Terminal” തുറക്കുക.

I have already invoked the “Terminal” here.

ഞാൻ നേരത്തെ “Terminal” തുറന്നിട്ടുണ്ട്.

Here type the command “sudo space adduser” and press Enter.

“sudo space adduser” എന്ന കമാൻഡ് ടൈപ്പ് ചെയ്തു എന്റർ അമർത്തുക.

You will be prompted for a password.

ഉടൻ തന്നെ പാസ്‌ വേർഡ്‌ ചോദിക്കും.

I will give the “Admin” password here and Enter.

“Admin” എന്ന പാസ്‌ വേർഡ്‌ ഇവിടെ കൊടുത്തിട്ട് എന്റർ അമർത്തുക.

The typed password on the terminal, is not visible.

ടൈപ്പ് ചെയ്ത പാസ്സ്‌വേർഡ്‌ കാണാൻ കഴിയില്ല.

So we have to type the password carefully.

അതു കൊണ്ട് ശ്രദ്ധിച്ചു ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

Once done, a message “adduser : Only one or two names allowed” is displayed.

ഒരിക്കൽ ചെയ്താൽ “adduser : Only one or two names allowed” എന്ന് മെസ്സേജ് കാണിക്കും.

So let us create a new user account named “duck”.

“duck” എന്ന് പേരുള്ള ഒരു പുതിയ യുസർ അക്കൗണ്ട്‌ സൃഷ്ടിക്കാം.

Type the command :

കമാൻഡ് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

sudo space adduser space duck, and press Enter.

sudo space adduser space duck, എന്നിട്ട് എന്റർ അമർത്തുക.

We have created a new user called “duck”.

“duck” എന്ന പുതിയ യുസർ നമ്മൾ സൃഷ്ടിച്ചു.

In the process of creating a new user, a seperate “home” directory for that user has also been created.

പുതിയൊരു ഉപഭോക്താവിനെ ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ പുതിയൊരു ഹോം ഡയറക്ടറി കൂടി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ട്ണ്ട്.

Please note that we will be prompted for a new password for the user “duck”.

ശ്രദ്ധിക്കുക, ഉടൻ തന്നെ പുതിയ ഉപഭോക്താവ് "duck"നുള്ള പുതിയ പാസ്‌ വേർഡ്‌ ചോദിക്കും.

Type the password of your choice, in my case im going to type “duck” as the password and press Enter.

നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള പാസ്‌ വേർഡ്‌ കൊടുക്കുക, ഞാൻ duck തന്നെ പാസ്‌ വേർഡ്‌ ആയി കൊടുക്കുന്നു.

Please type the new password again.

ഒന്നു കൂടി പുതിയ പാസ്സ്‌ വേർഡ്‌ ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

The password is asked twice for security reasons and for confirmation.

സുരക്ഷയ്ക്കും ഉറപ്പിനും വേണ്ടിയാണു രണ്ടു തവണ പാസ്‌ വേർഡ്‌ ചോദിക്കുന്നത്.

Now our password for the new user is updated.

പുതിയ ഉപഭോക്താവിന് വേണ്ടിയുള്ള നമ്മുടെ പാസ്‌ വേർഡ്‌ ഇപ്പോൾ പുതുക്കി കഴിഞ്ഞു.

We will be asked for other details too.

നമ്മളോട് മറ്റ് വിശദാംശങ്ങളും ചോദിക്കും.

But for the time being, I will enter only the “Full Name” as “duck” and leave the rest of the details blank by pressing the Enter key.

ഞാൻ Full Name ആയി duck മാത്രം കൊടുത്തിട്ട് ബാക്കി ശൂന്യമാക്കി എന്റർ അമർത്തുന്നു.

Enter.

I will confirm this by entering “y”.

"y" അമർത്തി ഞാനിതു ഉറപ്പു വരുത്തുന്നു.

This is to confirm that all the information is correct.

ഇത്, എല്ലാ വിവരങ്ങളും ശരിയാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിനാണ്.

Let us now check, if the user account has been created.

പുതിയ അക്കൗണ്ട്‌ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടോ എന്ന് നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.

To do this, please type the at the command prompt

ഇതിനായി command promptൽ ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

“ls space /(slash) home”

and press Enter.

എന്നിട്ട് എന്റർ അമർത്തുക.

To show the list of users in the home folder “ls” command is used.

ഹോം ഡയറക്ടറിയിലുള്ള ഉപഭോക്താക്കളുടെ ലിസ്റ്റ് കാണാൻ "ls” കമാൻഡ് ഉപയോഗിക്കുന്നു.

And here is our newly created user named “duck”.

ഇതാണ് നമ്മൾ പുതിയതായി സൃഷ്ടിച്ച ഉപഭോക്താവിന്റെ പേര് "duck".

Let me switch back to the slides.

ഞാൻ സ്ലയ്ടുകളിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു.

Now the next command is the “su”

"su” ആണ് അടുത്ത കമാൻഡ്.

“su” stands for “Switch User”.

"su” എന്നാൽ “Switch User” എന്നാണ്.

This command is useful for switching from the current user to another user.

ഈ കമാൻഡ് ഇപ്പോഴുള്ള ഉപയോക്താവിൽ നിന്നും മറ്റൊരു ഉപയോക്താവിലെക്ക് മാറാൻ സഹായിക്കുന്നു.

Let us go to the Terminal now.

നമുക്കിപോൾ റ്റെർമിനലിലെക് തിരികെ പോകാം.

Enter the command

കമാൻഡ് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

“su space hyphen space duck” on the “Terminal”and press Enter.

ടെർമിനലിൽ “su space hyphen space duck” എന്ന് കൊടുത്തിട്ട് Enter അമർത്തുക.

You will be prompted for a password.

ഉടൻതന്നെ നിങ്ങളോട് പാസ്‌ വേർഡ്‌ ചോദിക്കും.

I shall type the user “duck's” password here please recall that it was “duck” itself.

ഞാൻ “duck” ഉപഭോക്താവിന്റെ പാസ്‌ വേർഡ്‌ ഇവിടെ ടൈപ്പ് ചെയ്യുന്നു. ഓർക്കുക, അത് “duck” തന്നെയാണ്.

Please notice that, the Terminal switches from the previous user to the new user, which is “duck” in our case.

ശ്രദ്ധിക്കുക, ടെർമിനൽ മുൻപുള്ള ഉപഭോക്താവിൽ നിന്നും പുതിയ ഉപഭോക്താവിലേക്ക് മാറിയിരിക്കുന്നു, ഇവിടെ “duck”ലേക്ക്.

To logout from this user, type

ഈ ഉപഭോക്താവിനെ ലോഗൌട്ട് ചെയ്യാൻ ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

“logout” and hit Enter.

“logout” എന്നിട്ട് Enter.

Now the terminal logs out from the current user “duck” and comes back to the previous user account, which is “vinhai” in our case.

ഇപ്പോൾ ടെർമിനൽ “duck” എന്ന ഇപ്പോഴത്തെ ഉപഭോക്താവിൽ നിന്നും പുറത്തു വന്ന് തിരികെ പഴയ ഉപഭോക്താവിലേക്ക് പോകുന്നു, അതായത് "vinhai"ലേക്ക്.

Let us learn about the “usermod” command.

നമുക്കിപ്പോൾ “usermod” കമാൻഡിനെ പറ്റി പഠിക്കാം.

The “usermod” command

“usermod” കമാൻഡ്.

Enables a super user or root user to modify the settings of other user accounts such as

സൂപ്പർ യുസർ അല്ലെങ്കിൽ റൂട്ട് യുസറിനെ മറ്റ് യുസർ അക്കൗണ്ടിന്റെ സെറ്റിങ്ങുകൾ മാറ്റാൻ സഹായിക്കുന്നു.അതായത്,

Change the password to no password or empty password.

പാസ്‌ വേർഡിനെ മാറ്റി പാസ്‌ വേർഡ്‌ ഇല്ലാത്ത രീതിയിൽ ആക്കുന്നു.

Show the date on which the user account will be disabled.

യുസർ അക്കൗണ്ട്‌ പ്രവര്ത്തന രഹിതമാകുന്ന തീയതി കാണിക്കുന്നു.

Let us try this command and see.

ഈ കമാൻഡ് നമുക്കൊന്ന് ശ്രമിച്ചു നോക്കാം.

Let me switch to the terminal now.

ഇനി റ്റെർമിനലിലെക് പോകാം.

Let me show you how to set a date of expiry for the user account duck.

duck എന്ന യുസർ അക്കൗണ്ടിന്റെ കാലാവധി തീരുന്ന തീയതി സെറ്റ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ എന്ന് കാണിച്ചു തരാം.

Here at the command prompt type

കമാൻഡ് പ്രോമ്പ്റ്റിൽ ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

sudo space usermod space -(hyphen)e space 2012-(hyphen)12-(hyphen)27 space duck

and press Enter.

എന്നിട്ട് enter അമർത്തുക.

The user account expiry date is set as mentioned in the command here with the help of the option “-e”.

യുസർ അക്കൗണ്ടിന്റെ കാലാവധി "-e " ഓപ്ഷൻ ഉപയോഗിച്ച് കമാൻണ്ടിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത് പോലെ സെറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

Now you have set an expiry date for the user account “duck”.

duck യുസർ അക്കൗണ്ടിന്റെ കാലാവധി നിങ്ങളിപ്പോൾ സെറ്റ് ചെയ്തു കഴിഞ്ഞു.

Let us now talk about the “uid” and “gid” commands.

നമുക്കിപോൾ “uid” കൂടാതെ “gid” കമ്മാണ്ടുകൾ നോക്കാം.

“id – command” is used to check the identities of all the users and groups

എല്ലാ യുസെർസിന്റെയും ഗ്രൂപ്കളുടെയു identities നോക്കാൻ “id – command” ഉപയോഗിക്കുന്നു.

To know about the identity of the user, we use “id space -(hyphen)u”.

ഒരു ഉപഭോക്താവിന്റെ identity അറിയുന്നതിന് “id space -(hyphen)u” ഉപയോഗിക്കുന്നു.

To know about the identity of the group users, it is “id space -(hyphen)g”

ഒരു സംഘം ഉപഭോക്താക്കളുടെ identity അറിയുന്നതിന് “id space -(hyphen)g” ഉപയോഗിക്കുന്നു.

Now lets work on this.

നമുക്കിതൊന്നു ചെയ്തു നോക്കാം.

At the terminal, let us type

ടെർമിനലിൽ ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

“id” and press Enter.

“id” എന്നിട്ട് Enter അമർത്തുക.

Now we can see the User IDs and Group IDs on the system that we are using

സിസ്റ്റത്തിൽ നമ്മൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന User IDകളും Group IDകളും നമുക്കിപ്പോൾ കാണാം.

To get only the user id, we use “-(hyphen)u” option.

user id മാത്രം കിട്ടാൻ നമ്മൾ “-(hyphen)u” ഓപ്ഷൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

Let us type the command, “id space -(hyphen)u”

നമുക്ക് ഇപ്പോൾ ടൈപ്പ് ചെയ്യാം “id space -(hyphen)u”

and press enter.

എന്നിട്ട് Enter അമർത്തുക.

Now we can see only the ids of the users.

നമുക്കിപ്പോൾ user id മാത്രം കാണാം.

But what if we need to know the names of the users?

പക്ഷെ userന്റെ പേര് അറിയുന്നതിന് എന്ത് ചെയ്യണം?

To find that out, we will type

അതറിയാൻ ടെർമിനലിൽ ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

“id space -(hyphen)n space -(hyphen)u” on the terminal hereand press Enter.

“id space -(hyphen)n space -(hyphen)u” ടൈപ്പ് ചെയ്തിട്ട് enter അമർത്തുക.

Now we can see the names of the users instead of their ids.

നമുക്കിപ്പോൾ ഉപഭോക്താക്കളുടെ idയ്ക്ക് പകരം പേരുകൾ കാണാം.

Let us now learn the commands for Group IDs.

Group Idകൾക്കുള്ള കമാൻണ്ടുകൾ നമുക്കിപ്പോൾ പഠിക്കാം.

Lets type “ id space -(hyphen)g”.

നമുക്ക് ടൈപ്പ് ചെയ്യാം “ id space -(hyphen)g”.

Here we can see the group ids.

ഇവിടെ നമുക്ക് Group idകൾ കാണാം.

If we want to view all the current user's group IDs, type

ഇപ്പോഴുള്ള എല്ലാ ഉപഭോക്താക്കളുടേയും Group idകൾ കാണാൻ ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

“id space -(hyphen) (capital)G” and press Enter.

“id space -(hyphen) (capital)G” എന്നിട്ട് Enter അമർത്തുക.

Please notice that I have typed G in capital letter.

ശ്രദ്ധിക്കുക, ഞാൻ വലിയ 'G' ആണ് ടൈപ്പ് ചെയ്തത്.

See the result for yourself.

നിങ്ങൾക്കതിന്റെ ഫലം കാണാം.

Now let us learn how to delete a user account.

ഇപ്പോൾ ഒരു user അക്കൗണ്ട്‌ ഡിലീറ്റ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ എന്ന് പഠിക്കാം.

For this we use “userdel” command.

ഇതിനായി നമ്മൾ “userdel” കമാൻഡ് ഉപയോഗിക്കുന്നു.

We can delete an user account permanently with the help of the “userdel” command.

“userdel” കമാൻഡ് ഉപയോഗിച്ച് സ്ഥിരമായിട്ട് ഒരു user അക്കൗണ്ട്‌ നീക്കം ചെയ്യാം.

Lets try this on the terminal.

നമുക്കിത് ടെർമിനലിൽ നോക്കാം.

Here type “sudo space userdel space -(hyphen)r space duck”.

ടൈപ്പ് ചെയ്യുക, “sudo space userdel space -(hyphen)r space duck”.

I have used the -(hyphen)r option.

ഞാൻ ഉപയോഗിച്ചത് -(hyphen)r ഓപ്ഷനാണ്.

This is to remove the user along with his home directory.

ഹോം ഡയറക്ടറിയിൽ നിന്നും ഉപഭോക്താവിനെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനാണ് ഇത്.

Let us press Enter and see what happens.

Enter അമർത്തിയിട്ട് എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്‌ എന്ന് നോക്കുക.

Now the user “duck” has been deleted.

ഇപ്പോൾ “duck” ഉപഭോക്താവ് നീക്കം ചെയ്യപെട്ടു.

Check this by typing

ഇത് ടൈപ്പ് ചെയ്തു പരീക്ഷിക്കുക.

“ls space /(slash)home” and press the Enter.

“ls space /(slash)home” എന്നിട്ട് Enter അമർത്തുക.

We will find that, the user account “duck” has been deleted.

“duck” എന്ന user അക്കൗണ്ട്‌ നീങ്ങിയത് നമുക്ക് കാണാം.

Let me go back to the slides now.

സ്ലയടുകളിലെക് തിരിച്ചു പോകുക.

Some of the useful commands in Linux System Administration are “df” and “du”

ലിനക്സ്‌ സിസ്റ്റം അട്മിനിസ്റ്റ്രെഷനിലുള്ള ചില ഉപയോഗപ്രദമായ കമ്മാണ്ടുകളാണ് “df”ഉം “du”ഉം.

The “df” command gives a report on the free space available on the disk.

ഡിസ്കിലുള്ള അവശേഷിക്കുന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ റിപ്പോർട്ട്‌ “df” കമാൻഡ് നല്കുന്നു.

And the “du” command gives a report on how much space a file has occupied.

ഒരു ഫയൽ ഉൾകൊള്ളുന്ന ഡിസ്കിലെ സ്പേസ്ന്ന്റെ റിപ്പോർട്ട്‌ “du” കമാൻഡ് നല്കുന്നു.

Please try these two commands and find the output for yourself as an assignment.

ഒരു അസ്സൈഗ്ന്മെന്റ് ആയി ഈ രണ്ടു കമ്മാൻണ്ടുകളും പരീക്ഷിച്ചു ഫലം നോക്കുക.

Let us shift to the terminal, I shall show you a fewuseful options used with the “df” command.

റ്റെർമിനലിലെക് തിരിച്ചു പോയി "df" കമ്മാൻണ്ടിന്റെ ഉപയോഗപ്രദമായ ഓപ്ഷനുകൾ കാണിച്ചു തരാം.

Please type df space -(hyphen)h and press Enter.

df space -(hyphen)h എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്തു enter അമർത്തുക.

Here it shows the size of the Filesystem, and the space is used.

ഇത് ഫയൽ സിസ്ടത്തിന്റെ സൈസും അത് ഉൾകൊള്ളുന്ന സ്പേസും കാണിക്കുന്നു.

It also shows the space mounted on in a human readable format.

ഇത് ആളുകൾക്ക് വായിക്കത്തക്ക രീതിയിൽ ഉപയോഗിച്ച സ്ഥലം കാണിക്കുന്നു.

Let us now try some options with the “du” command

"du" കമ്മാൻണ്ടിന്റെ ചില ഓപ്ഷനുകൾ നമുക്ക് നോക്കാം.

At this point i assume that you have created some text files in your home folder.

നിങ്ങളുടെ ഹോം ഫോൾഡറിൽ ചില ടെക്സ്റ്റ്‌ ഫയലുകൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ

If not please refer to the tutorial on “General Purpose Utilities in Linux”.

ഇല്ലെങ്കിൽ “General Purpose Utilities in Linux”എന്ന റ്റുറ്റൊരിയൽ കാണുക.

I have already created some text files in my home directory to execute the commands.

ഈ കമ്മാൻണ്ടുകൾ ചെയ്യുന്നതിന് ഞാൻ നേരത്തെ തന്നെ ചില ടെക്സ്റ്റ്‌ ഫയലുകൾ ഹോം ഡയറക്ടറിയിൽ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

Goto “home folder” on the terminal by typing

ടൈപ്പ് ചെയ്തു റ്റെർമിനലിലെ “home folder”ലേക്ക് പോകുക.

“cd space /(slash) home” and press Enter.

“cd space /(slash) home” എന്നിട്ട് enter അമർത്തുക.

Then type du space -(hyphen)s space *. (astrix) dot txt and press enter.

ടൈപ്പ് ചെയ്യുക, du space -(hyphen)s space *. (astrix dot) txt enter

This command will give you a report on the txt files available in the directory along with its file sizes.

ഡയറക്ടറിയിലുള്ള ടെക്സ്റ്റ്‌ ഫയലിന്റെ സൈസ് ഉൾപ്പടെയുള്ള റിപ്പോർട്ട്‌ ഈ കമാൻഡ് നല്കുന്നു.

As an assignment, at the command prompt type

അസൈൻമെന്റായി കമാൻഡ് പ്രൊമ്പ്റ്റിൽ ടൈപ്പ് ചെയ്യുക.

“du space -(hyphen)ch space *.(astrix dot)txt” and see what happens.

“du space -(hyphen)ch space *.(astrix dot)txt” എന്ത് സംഭവിക്കുന്നു എന്ന് നോക്കുക.

Let me go back to the slides. To summarise, we have learnt:

ചുരുക്കത്തിൽ, ഇവിടെ പഠിച്ചത്

“adduser” command to create a new user.

പുതിയൊരു userനെ സൃഷ്ടിക്കുവാനുള്ള “adduser” കമാൻഡ്.

“su” command to switch from one user to another user.

ഒരു userൽ നിന്ന് മറ്റൊരു userലേക്ക് മാറാനുള്ള “su” കമാൻഡ്.

“usermod” command to change the user account settings.

user അക്കൗണ്ട്‌ സെറ്റിങ്ങുകൾ മാറ്റാനുള്ള “usermod” കമാൻഡ്.

“userdel” command to delete the user account.

user അക്കൗണ്ട്‌ നീക്കാനുള്ള “userdel” കമാൻഡ്.

id command to know the information about user ids and group ids.

യുസർ idയുടെയും ഗ്രൂപ്പ്‌ idകളുടെയും വിവരങ്ങൾ നല്കുന്ന id കമാൻഡ്.

“df” command to check the file system size and its availability.

ഫയൽ സിസ്റ്റത്തിന്റെ സൈസും ലഭ്യതയും നോക്കാനുള്ള “df”കമാൻഡ്.

“du” command to check the space occupied by a file.

ഒരു ഫയൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥലം നോക്കാനുള്ള “du” കമാൻഡ്.

This brings us to the end of this tutorial on “Basics of system administration”

ഇതോടെ ടുടോരിയലിന്റെ അവസാന ഭാഗത്ത്‌ എത്തിയിരിക്കുന്നു.

The video available at this url,

ഇവിടെ ലഭ്യമായ വീഡിയോ കാണുക.

Summarises the Spoken Tutorial project.

ഇത് സ്പോകെൻ ടുടോറിയൽ പ്രൊജക്റ്റിനെ സംഗ്രഹിക്കുന്നു.

If you do not have good bandwidth, you can download and watch it.

നല്ല ബാൻഡ് വിഡ്ത്ത് ഇല്ലെങ്കിൽ ഡൌണ്‍ലോഡ് ചെയ്തു കാണാവുന്നതാണ്.

We conduct workshops using spoken tutorials. We also give certificates to those who pass an online test. Please contact us for more details.

സ്പോകെൻ റ്റുറ്റൊരിയൽസ് ഉപയോഗിച്ച് ഞങ്ങൾ വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ നടത്തുന്നു. ഓണ്‍ലൈൻ പരീക്ഷ പാസ്‌ ആകുന്നവർക്ക് സർട്ടിഫികറ്റെസ് നല്കുന്നു. കൂടുതൽ വിശദംശങ്ങൾക്കായി ബന്ധപെടുക.

Spoken Tutorial is a part of the “Talk to a Teacher” project Supported by the National Mission on Education through ICT (NMEICT), MHRD, Government of India.

സ്പോകെൻ റ്റുറ്റൊരിയൽ പ്രൊജക്റ്റ്‌ "ടോക്ക് ടു എ ടീച്ചർ " പ്രൊജക്റ്റിന്റെ ഭാഗമാണ്, ഇതിനെ പിന്താങ്ങുന്നത് National Mission on Education through ICT(NMEICT), MHRD, Govt of India.

More information is available on this url This script has been contributed by ----------------------(name of the translator)

കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി ഈ വെബ്സൈറ്റ് സന്ദർശിക്കുക.

and this is -----------------------(name of the recorder) from --------------------------(name of the place)signing off. Thanks for watching.

ഈ റ്റുറ്റൊരിയൽ സമാഹരിച്ചത് ദേവി സേനൻ, IIT Bombay, നന്ദി.