Life Begins: Crash Course Big History #4 CrashCourse Swedish Dutch

Life Begins: Crash Course Big History #4YouTube↗ IA↗(long shot)
Education 1.4M views 19.4K likes 573 dislikes 08 Oct 2014 Show Contributors 4

CrashCourse 17.1M subscribers United States YouTube↗

Contributed subtitles

Japanese 斉藤竹男

Korean 우창통상 (for시너지)

Dutch Veerle Vanoost

Romanian voodoo 1999

Hej. Jag är John Green och välkommen till Crash Course Big History där vi idag kommer skaffa oss

Hallo, ik ben John Green. Welkom bij Crash Course Big History, waar we vandaag een leven gaan krijgen.

ett liv. Eller jorden kommer i alla fall skaffa ett liv.

Of tenminste, de Aarde gaat een leven krijgen.

Men först, idag börjar vi med en liten dementi. Livets ursprung är på många sätt en oklar

Maar eerst, vandaag moeten we beginnen met een disclaimer. De oorsprong van het leven is in veel opzichten een "blanco

del i historien. Likt mysterierna kring Big Bang eller svart materia är

plek" in de bladzijden van de geschiedenis. Net zoals het mysterie rond de oerknal of donkere materie - is de

livets ursprung fortfarande förbryllande. Tack vare vetenskaplig forskning har vi

oorsprong van het leven nog steeds raadselachtig voor ons. Dankzij wetenschappelijk onderzoek hebben

en generell idé om vad som krävdes för att framkalla liv, men detaljerna är

we een algemeen idee van wat er moest gebeuren om leven te laten ontstaan, maar de details zijn nog heel vaag.

fortfarande lite oklara. Mr Green, Mr Green! Asså, om vi inte vet, varför studerar vi då det som historia? Kanske

Mr Green, Mr Green! Ik bedoel, als we het niet weten, waarom bestuderen we het als geschiedenis?

skulle vi bara typ låta forskarna lista ut allt och återkomma

Zouden we niet beter wetenschappers al die dingen laten achterhalen en dan zullen ze ons

till oss, typ, när den här lektionen är slut?

dit uitleggen, als deze les voorbij is?

Nja, Jag från Förr, jag är säker på att de tusentals forskare som arbetar med den här frågan uppskattar

Wel, mijzelf-uit-het-verleden, ik weet zeker dat de duizenden wetenschappers die werken aan die vraag jouw geduld waarderen,

ditt tålamod, men även när vi har fyllt de tomma sidorna i historien så är det fortfarande

maar zelfs als we lege pagina's in de annalen van de geschiedenis hebben, is dat nog steeds geschiedenis!

histora! Man diskuterar fortfarande idéer och teorier gällande Franklin

Er zijn bijvoorbeeld nog steeds concurrerende ideeën en theorieën over het presidentschap van Franklin

Delano Roosevelts presidentstid, men det faktum att det finns öppna frågor betyder inte att det inte har hänt!

Delano Roosevelt, maar het feit dat er open vragen zijn, betekent niet dat het nooit gebeurd is!

Ibland har vi inte en klar skildring på händelser och det är upp till oss att samla mer

Soms hebben we geen duidelijke overzicht van de gebeurtenissen, en is het aan ons om meer bewijsmateriaal te verzamelen

bevis och förfina dem teorierna. Men först måste vi veta om det rådande beviset

en die theorieën te verfijnen. Maar eerst moeten we de huidige gegevens

och de rådande teorierna, jag menar när allt kommer omkring är det ju vad historia är!

en de huidige theorieën kennen. Ik bedoel, uiteindelijk is dat wat geschiedenis is! [Muzikale introductie]

Jag är Hank Green och det här är fortfarande Crash Course Big History. Förra gången lämnade vi med en

Ik ben Hank Green, en dit is nog steeds Crash Course Big History. Vorige keer vertrokken we met een

nyfödd planeten jorden som var rykande het och bombarderad av asteroider. Sen gjorde miljoner år av forsande

pasgeboren aarde die uit heet magna bestond en bekogeld werd door asteroïden. Daarna zou hevige neerslag na miljoenen jaren

regn att jordens yta svalnade och de första haven skapades.

het oppervlak afkoelen en de eerste oceanen creëren.

Vi vet att liv uppstod i haven för mellan 3.5 och 4 miljarder år sedan. Vi har gedigna

We weten dat leven in de oceanen ontstond tussen 3,5 en 4 miljard jaar geleden. We hebben stevig

fossila bevis för liv 3.5 miljarder år sedan och många forskare är ganska säkra på att

fossiele bewijzen van leven 3,5 miljard jaar geleden en veel wetenschappers zijn vrij zeker

liv existerade för runt 3.8 miljarder år sedan.

dat er leven was ongeveer 3,8 miljard jaar geleden.

Det är ganska tydligt att liv är en sak skild från resten av universum, men vad är det

Het is vrij duidelijk dat leven iets anders is dan de rest van het universum, maar wat

som uppgör den skillnaden? Jag är ganska förvånad över att det här är en så förbryllande

maakt dat verschil? Ik ben een beetje verrast dat dit een super raadselachtige

fråga som vi fortfarande saknar ett 100% tillfredsställande svar på. Men några av de mest

vraag blijkt te zijn waarvoor we nog steeds op zoek zijn naar een 100% bevredigend antwoord. Maar sommige van de

utmärkande kännetecknen för liv är: det anpassar sig till omgivningen, det har en metabolism

belangrijkste kenmerken van de meeste soorten leven zijn: het past zich aan aan de omgeving, het heeft een metabolisme

som bearbetar energi för att hålla igång sig själv (precis som människor gör med pizza) och det reproducerar

dat energie aanmaakt om zichzelf gaande te houden (zoals mensen dat doen met pizza), en het vermenigvuldigd zich

- oavsett om det är en cell som delas i två eller två djur... som gör deras grej i naturen.

- of dat nu een cel is die in twee splitst of twee dieren ... die hun ding doen in de natuur.

Även dessa simpla kriterier innebär dock problem. Vissa djur, såsom mulor, föds oförmögna att

Zelfs deze eenvoudige criteria hebben hun problemen. Sommige dieren zoals muilezels worden geboren zonder

producera avkomma. Vissa mikroorganismer kan stänga av deras metabolismer långa perioder i

nakomelingen te kunnen krijgen. Sommige micro-organismen kunnen hun stofwisseling voor lange tijd stilleggen,

taget utan att egentligen vara döda eller inte liv.

maar geen een van beiden zijn dood of niet 'leven'.

Med tanke på den otroliga mångfald av arter är definitionen av liv väldigt bred. Men

Gezien de ongelooflijke verscheidenheid van soorten, zijn definities van leven noodzakelijkerwijs zeer breed.

en definition av den stora historikern Fred Spire är, och jag citerar, "en regim som innehåller ett

Maar één definitie van de grote historicus Fred Spire, is, en ik citeer: "een stelsel dat

nedärvt program för avgränsande och ledande molekylära mekanismer som aktivt extraherar

een erfelijk programma voor het definiëren en regisseren van moleculaire mechanismen bevat dat op actieve wijze

massa och energi från omgivningen, och med hjälp av vilka, omvandlar massa och energi

materie en energie uit de omgeving trekt, en met behulp daarvan materie en energie omzet

till byggstenarna till dess egna underhåll, och om möjligt, reproduktion."

in bouwstenen voor haar eigen onderhoud, en indien mogelijk voorplanting."

Med andra ord, vad som skiljer dig från en stjärna är att medan en stjärna brinner ned tills

Met andere woorden, wat jou anders maakt dan een ster is dat terwijl een ster afbrandt tot

den dör och inte aktivt flyter runt i kosmos för att leta efter mer bränsle så letar

het sterft en niet actief rondzweeft in de kosmos op zoek naar meer brandstof, zal een levend organisme

en levande organism efter pizza för att hålla sig själv levande helst tillräckligt länge för att, du vet,

wel actief op zoek gaan naar pizza om zichzelf gaande te houden, bij voorkeur lang genoeg om, je weet wel, een aantal baby's te krijgen.

skaffa några ungar. Men hur vet vi vad vi vet? Hur vet vi att liv bara är en annorlunda typ av

Maar hoe weten we dan wat we weten? Hoe weten we dat levens gewoon een ander soort moleculaire

molekylär mekanism och inte något djupsinnigt? Nå, vi kan testa dessa påståenden. Och det gör vi!

mechanisme is, en niet iets dieper? Wel, we kunnen deze claims te testen. En dat doen we! Met gebruik van de wetenschap.

Med hjälp av vetenskap. Eftersom liv ser så radikalt annorlunda ut jämfört med det livlösa universum, trodde folk förr

Omdat het leven er zo radicaal anders uitziet dan het levenloze universum, dachten mensen ooit

att liv var uppbyggt av totalt andra grejer. Då, år 1828, använde sig en tysk kemist vid namn Friedrich

dat leven gemaakt was van geheel andere materie. Maar dan, in 1828, gebruikte een Duitse chemicus, Friedrich

Wöhler av oorganiska kemikalier för att syntetisera en organisk kemikalie. Detta var en stor grej, precis som

Wöhler, anorganische chemicaliën voor het synthetiseren van een organische chemische stof. Dit was een belangrijk moment - net

Newtons teori om gravitationen visade att himlen och jorden följde samma fysikaliska

als Newton's theorie van de zwaartekracht aantoonde dat de hemel en de aarde dezelfde fysieke wetten volgden,

lagar, visade Wöhlers experiment att liv och icke-liv följer samma kemiska lagar,

bewees Wöhler's experiment dat leven en niet-leven dezelfde chemische wetten volgden,

vilket antydde att liv kunde uppstå från icke-liv.

wat impliceerde dat leven zou kunnen ontstaan uit niet-leven.

Inte heller denna idé var inte helt ny. I flera århundraden trodde man på den aristoteliska idén att liv

Ook dit idee was niet helemaal nieuw. Eeuwenlang werd het aristotelische idee dat leven

helt spontant uppstod från icke-liv. Om du till exempel lät

gewoon spontaan ontstond uit niet-leven algemeen aangenomen. Bijvoorbeeld, als je

ruttet kött stå ute i solen skulle köttet förvandla sig själv till larver.

bedorven vlees in de zon legt, zal uiteindelijk het vlees zich transformeren tot maden.

Du kan förmodligen lista ut svagheterna i den här teorin. 1600-talets forskare tog

Je kunt waarschijnlijk de zwakke punten in deze theorie vinden. Zeventiende-eeuwse wetenschappers

kött och andra olika objekt som troddes spontant generera liv, kokade dem

namen vlees en diverse andere voorwerpen waarvan men dacht dat ze spontaan leven genereerden, kookten hen

för att döda alla ägg som kunde ha blivit lagda av insekter, förseglade dem i burkar och ingenting hände.

om eieren die eerder werden gelegd door insecten te doden, verzegelden ze in potten en er gebeurde niets.

Åh, Aristoteles, först sade du till oss att snor bara var våra hjärnor som kom ut från våra näsor och nu

Oh, Aristoteles, eerst vertelde je ons dat snot onze hersenen waren die uit onze neus liep, en

fick du alla de människor att slösa bort deras stekmiddag!

nu heb je al die aardige mensen hun biefstuk laten verspillen!

Detta uteslöt däremot inte någon typ av livskraft i luften. Någon osynlig kraft

Dit sloot echter niet uit dat er een soort van levenskracht in de lucht zat. Een of andere onzichtbare kracht

från jordens atmosfär som kunde inträda ett objekt och bokstavligt talat andas in liv

uit de atmosfeer van de aarde, die een object kon binnengaan en letterlijk leven inblazen.

i det. Men sporer från plantor kan också transporteras via luften, vilket även mikroorganismer kan. Så i mitten av

Maar sporen van planten kunnen ook door de lucht reizen, evenals microorganismen. Dus in het

1800-talet kokade Louis Pasteur lite organisk buljong och hällde det i en

midden van de negentiende eeuw, zou Louis Pasteur een organische bouillon koken die vriendelijk was voor leven, plaatste deze in een kolf

flaska med svanhals för att tillfångata plant-sporer i mindre partiklar. Om det existerade en livskraft

met een zwanenhals, om plantsporen in kleine deeltjes op te vangen. Als er een levenskracht

i luften så skulle den med lätthet ta sig in medan sporer och andra partiklar skulle fångas

in de lucht hing, konden deze vrij naar binnen, terwijl plantsporen en andere deeltjes vast zouden komen te zitten

i svanhalsen. Och vad hände? Ingenting! Ett och ett halvt århundrade senare finns det fortfarande

in de U-bocht. En wat gebeurde er? Niets! Anderhalve eeuw later zijn die kolven

inget liv i de flaskorna. Slutsatsen? De från antiken hade fel. Efter en dos av påståendetestande

nog steeds levenloos. De conclusie? Onze voorouders hadden het mis. Na een dosis testen van beweringen,

stod det klart att liv måste uppstå från den livlösa världen genom kemiska processer som

werd het duidelijk dat leven moet ontstaan uit de levenloze wereld via chemische processen

med hjälp av vetenskap kan upptäckas.

die te ontdekken zijn door de wetenschap.

Men hur såg tidigt liv ut? Nå, i storslagna 2.1 miljarder av de 3.8 miljarder år

Maar hoe zag het vroege leven eruit? Wel, voor maar liefst 2,1 miljard van de 3,8 miljard

av evolutionär epos, skapades historia av väldigt små encelliga organismer som kallas

jaren van de evolutionaire epos, bestond de geschiedenis uit kleine eencellige organismen genaamd

prokaryoter. Det är ungefär 55% av livets hela historia. Några av de här prokaryoter

prokaryoten. Dat is ongeveer 55% van de gehele verhaal van het leven. Een aantal van deze prokaryoten

utvecklades för ungefär 1.7 miljarder år sedan till något större encelliga organismer som kallas eukaryoter,

evolueerden ongeveer 1,7 miljard jaar geleden in iets grotere eencellige organismen genaamd eukaryoten,

och det fortsatte hända tills slutligen - oss!

en dan, je weet wel, gebeurde dit steeds opnieuw en dan uiteindelijk - wij!

Men för tillfället låt och bara prata om prokaryoter. Prokaryoter levde i haven och åt kemikalier

Maar laten we voorlopig gewoon praten over prokaryoten. Prokaryoten leefde in de zeeën en aten chemicaliën

i deras omgivande miljö. De här mikroskopiska prokaryoter låter kanske inte så

uit hun omgeving. Nu klinken deze microscopische prokaryoten misschien niet erg

imponerande men de uppgör faktiskt en omfattande majoritet av ditt familjeträd. De är också avlägsna

indrukwekkend, maar maken wel het overgrote deel uit van je stamboom. Ze zijn ook verre

släktingar till de moderna bakterierna som finns överallt, som kryper runt i rummet du just nu

familieleden van moderne bacteriën die er overal zijn, al rondkruipend in de kamer waar

befinner dig i, som kryper på dig, som kryper runt på insidan av dina tarmar... Just det!

je momenteel in bent, over je heen kruipend, in je darmen kruipend. Dat klopt, ergens, op dit moment,

Någonstans just nu finns det en bakterie som hade gett dig matförgiftning i en otillagad

is er een bacterie die je voedselvergiftiging zal geven in een ongare hamburger, en het is je neef!

hamburgare, och det är din kusin! Men saken är den att även i dess tidiga stadium så var encelligt liv oerhört komplext i jämförelse

Maar het ding is, zelfs in de vroegste stadia was eencellig leven enorm complex in vergelijking met

med det livlösa universumet. Jag menar, jag vet att de är pyttesmå prickar men i jämförelse med

het levenloze universum. Ik bedoel, ik weet dat dit kleine, mini vlekjes zijn, maar in vergelijking met

allt annat som hänt på jorden innan dem så var de ett ofantligt trassel av

alle andere dingen die op aarde waren gebeurd voor hun ontstaan, waren ze een enorme wirwar van

kemiska nätverk och byggstenar.

chemische netwerken en bouwstenen.

Men hur uppstod ett objekt så löjligt komplext som en prokaryot från början? Nå, först av

Maar hoe heeft een object zo belachelijk complex als een prokaryote voor het eerst kunnen ontstaan? Wel, ten eerste

allt så är det väldigt svårt att föreställa sig hur liv skulle kunna skapas i en syrerik atmosfär

is het heel moeilijk om te bedenken hoe leven zou ontstaan in een zuurstofrijke atmosfeer

som vår nutida planet. Syre är en ganska otäck, högreaktiv kemikalie. Faktum är

zoals de hedendaagse aarde. Zuurstof is een soort van akelige, zeer reactieve chemische stof.

att om syrenivåerna i det här rummet var avsevärt högre och jag skulle gnugga samman mina händer

Als het zuurstofgehalte in deze kamer aanzienlijk hoger zou zijn en ik gewoon mijn handen zeer snel

väldigt snabbt så skulle jag kunna fatta eld! Och medan det skulle utgöra en trevlig viral video på Youtube,

samen zou wrijven, zou ik in vlammen kunnen opgaan! En hoewel dit voor een leuke virale Youtube

skulle jag hellre inte vara i flammor än få många visningar!

video zou zorgen, zou ik liever niet niet in brand staan dan veel views krijgen!

3.8 miljarder år sedan, var det fria syret i atmosfären på en försumbar nivå,

3,8 miljard jaar geleden was het vrije zuurstofgehalte van de atmosfeer verwaarloosbaar,

vilket hade några inte så trevliga konsekvenser. I flera miljontals år

wat een aantal niet-zo-prettige gevolgen had. Voor miljoenen en miljoenen en miljoenen

levde liv ganska djupt ner i havet, där de åt kemikalier och stannade där jordens

jaren, bestond leven vrij diep in de oceaan, at chemicaliën en bleef waar de Aarde's hitte

värme höll dem varma. Så småningom flöt några prokaryoter nära ytan av havet och började

het warm hield. Uiteindelijk dreven sommige prokaryoten naar de top van oceaan en begonnen ze

använda solljus, vatten och koldioxid som fanns i överflödiga mängder i jordens atmosfär

zonlicht, water en kooldioxide te gebruiken, die overvloedig in de atmosfeer van de Aarde aanwezig was,

för att bibehålla deras egna komplexitet genom att använda sig av den här härliga kemiska processen de kom på som

om hun eigen complexiteit te ondersteunen met behulp van een cool chemische proces dat ze ontwikkeld hadden,

kallas fotosyntes. Biprodukten i den här kemiska processen är syre, och dessa

genaamd fotosynthese. Het afvalproduct van dit chemisch proces is zuurstof en

fotosyntetiserande prokaryoter pumpade ut massor av det i atmosfären.

via fotosynthese pompten deze prokaryoten hier heel veel van in de atmosfeer.

För ungefär 2.5 miljarder år sedan var halten fritt syre i atmosfären knappt

Rond ongeveer 2,5 miljard jaar geleden was de hoeveelheid van vrije zuurstof in de atmosfeer toegenomen tot

3%. Syre kan vara otäckt och flera små encelliga organismer

ongeveer 3%. Zuurstof kan gemeen zijn, en talloze eencellige organismen

kunde inte hantera det och dog i en massiv våg som ibland kallas The Oxygen Holocaust.

konden dit niet aan, en stierven massaal uit, ook wel bekend als 'Zuurstof Holocaust'.

Så många arter av encelliga organismer, alla med potentialen att utvecklas till mer

Zoveel soorten eencellige organismen, elk met het potentieel om zich te ontwikkelen tot meer

komplext liv, utrotades. Även i detta tidiga stadium var våra evolutionära förfäder

complexe levensvormen werden weggevaagd. Zelfs in dit vroege stadium werden onze evolutionaire voorouders door

nästan utrotade. Och detta skulle inte komma att bli den sista av den här typen av katastrofer att nästan

een bottleneck geduwd. En dit zou niet de laatste van deze soort rampen zijn die bijna

utrota allt. Nästa gång du har en dålig dag, kom ihåg att det är fantastiskt att du ens

alles uitveegden. De volgende keer dat je een slechte dag hebt, onthou dan dat het verbazingwekkend is dat

är vid liv, och inte mindre en medlem i en självmedveten art som lever i kulmen

nog leeft, laat staan dat je een lid bent van een zelfbewuste soort, levend tijdens het hoogtepunt

av mänsklig teknologisk utveckling.

van de menselijke technologische vooruitgang.

På tal om förfäder, någon gång mellan 1.6 och 2 miljarder år sedan utvecklades eukaryoter.

Sprekende van voorouders, ergens tussen 1,6 en 2 miljard jaar geleden, evolueerden de eukaryoten.

Och eftersom du, din hund, kycklingen du åt förra veckan och svampen du åt

En omdat jij, jouw hond, de kip die je vorige week opat, en de paddestoelen die je de week daarvoor at

veckan innan det alla härstammar från dem, är de verkligen du:et i "eukaryoter". (ordvits som inte funkar på svenska).

allemaal afstammen van hen, zetten zij echt de "u" in "eukaryoten."

Och eukaryoter innehöll organeller som liknar cellulära organ som förbättrat sina förmågor.

En eukaryoten bevatten organellen, cellulaire organen die hun capaciteiten versterkten.

För ungefär 1.5 miljarder år sedan uppfann eukaryoter sex. Hittills hade encelliga organismer bara

Ongeveer 1,5 miljard jaar geleden vonden eukaryoten seks uit. Tot dat moment splitsten eencellige organismen

delats i två eller klonats utan ett behov att hitta en partner för romans och DNA-utbyte. Sexuellt

in twee of kloonden ze zichzelf, zonder een partner te hoeven vinden voor romantiek en DNA-uitwisseling.

reproducerande eukaryoter erhöll möjligtvis dessa förmågor genom kannibalism - alltså genom att äta

Seksueel voortplantende eukaryoten verkregen deze vaardigheden mogelijk via kannibalisme - gewoon elkaar

varandra, vilket kan ha lett till ett oavsiktligt utbyte av DNA. Efter det ledde de evolutionära

opeten, wat mogelijk kan geleid hebben tot een toevallige uitwisseling van DNA. Daarna zorgden de evolutionaire

fördelarna med sex förmodligen till att bli populärt. Att ha en partner innebär att ha

voordelen van seks waarschijnlijk ervoor dat dit aansloeg. Het hebben van een partner betekent dat

två uppsättningar gener och därmed ett större urval genetisk mångfald från vilka evolutionen kan

er twee sets van genen waren en daardoor een grotere genetische diversiteit waaruit evolutie kan kiezen.

välja och vraka. Sex är en stor grej. Det förbättrade evolutionen och förtjänar därmed att bli klassad som en

Seks is een grote zaak. Het verbeterde evolutie en verdient daarom beschouwd te worden als één

av de mest revolutionära framstegen i historien av liv på jorden. Och, ett stort steg

van de meest revolutionaire vooruitgangen in de geschiedenis van het leven op aarde. En, een enorme sprong

framåt i ökningen av komplexitet sedan universums början.

voorwaarts in de opkomst van complexiteit sinds het prille begin van het heelal.

Så varifrån kom alla dessa komplexa encelliga organismer från början? Nå, Charles

Dus waar kwamen deze complexe eencelligen origineel vandaan? Wel, Charles

Darwins egna hypotes var att liv utvecklades i någon, citat, "varm, liten damm, lämplig

Darwin's eigen hypothese was dat leven evolueerde in een, citaat, "warme, kleine vijver, geschikt

för att fostra liv". Andra forskare antar att liv kan ha bildats från organiska kemikalier

voor het bevorderen van leven." Andere wetenschappers veronderstellen dat het leven mogelijk gevormd werd uit organische chemicaliën

bredvid värmen från undervattensvulkaner. Och andra kämpar fortfarande för idén om panspermi

in de buurt van de warmte van onderwater-vulkanen. En nog anderen komen op voor het idee van Panspermia,

vilket fastställer att liv kan ha utvecklats någon annanstans i solsystemet och sedan ha transporterats

dat stelt dat het leven mogelijk elders in het zonnestelsel geëvolueerd was en vervolgens naar hier vervoerd werd

hit av en asteroid, vilken såddes i jorden.

op een asteroïde, die de aarde bezaaide.

Som jag sade, det här är tomma sidor i boken om historien där många olika historiska teorier söker efter

Zoals ik al zei, dit is een 'blanco plek', waarbij veel verschillende historische theorieën op zoek zijn naar

bevis för att säkerställa vad som hände. Det är faktiskt möjligt att det här problemet kan lösas

bewijsmateriaal om te verduidelijken wat er is gebeurd is. Het is zelfs mogelijk dat dit vraagstuk beantwoord kan worden

under vår livstid, vilket är ganska spännande.

terwijl wij nog leven, en dat is behoorlijk spannend.

I alla fall, vilka krafter som än gällde, kom primitiva organiska kemikalier samman

Hoe dan ook, ongeacht de fysieke krachten die speelden, kwamen primitieve organische chemicaliën uiteindelijk

och bildade bollar med skyddande membraner. De borde ha reproducerats och förökat sig

samen in balletjes met beschermende membranen. Zij zouden zich hebben vermenigvuldigd en verspreid

så som liv gör idag, men de tidigaste plumparna av organiska kemikalier borde ha reproducerats

op een zeer gelijkaardige manier als leven dat vandaag doet, maar de vroegste 'blobs' van organische chemicaliën zouden zich onhandig en

ganska klumpigt, inkorrekt och med många nödvändiga anpassningar som försvann. I grund och botten var de här molekylära

onnauwkeurig hebben voortgeplant, waardoor veel nuttige aanpassingen verdwenen. In essentie waren deze moleculaire

mekanismerna dåligt programmerade.

mechanismen slecht geprogrammeerd.

På 1950-talet upptäckte James Watson, Francis Crick, Mauris Wilkins och Rosalind Franklin

In 1950 ontdekten James Watson, Francis Crick, Mauris Wilkins en Rosalind Franklin

hur levande celler med hjälp av DNA, eller deoxiribonukleinsyra, replikeras. DNA är en dubbelsträngad

hoe levende cellen zichzelf repliceren, met behulp van DNA of desoxyribonucleïnezuur. DNA is een dubbelstrengs-molecule

molekyl som innehåller en lista av direktiv över hur den vill att en levande cell ska byggas upp.

dat een lijst van bevelen bevat over hoe het een levende cel wilt bouwen.

Och så läser en ensam sträng, RNA, de direktiven och sätter produktionen av proteiner

Daarna leest een enkele streng, RNA, deze programmabevelen en zet de productie van eiwitten

nödvändiga för att åstadkomma dem i rörelse. Allt liv på jorden har DNA, vilket är en av

in beweging die nodig zijn om hen uit te voeren. Al het leven op aarde heeft DNA, wat één van de redenen

anledningar till varför vi vet att allt levande på jorden, från bönder till fiskar, från mullvadar och mikrober,

is waarom wij weten dat alle levende wezens op aarde, van boeren tot vissen, van mollen tot microben,

har en gemensam förfader. Det är anledningen till varför du delar 98.4% av ditt DNA med en schimpans, och varför

een gemeenschappelijke voorouder hebben. Het is de reden waarom jij 98,4% van je DNA met een chimpansee deelt, en waarom

du delar nästan hälften av ditt DNA med bananen den gillar att äta. Inte riktigt kannibalism

je bijna de helft van je DNA deelt met de banaan die hij graag opeet. Niet helemaal kannibalisme,

men vi äter ganska många av våra avlägsna kusiner.

maar we eten toch veel van onze verre neven op.

Men varifrån kommer DNA och RNA? Ännu ett mysterium. Hur har sån komplex programmering

Maar waar DNA en RNA vandaan? Nog een mysterie. Hoe kon zo'n complexe programmering

ha utvecklats från enklare organiska former? En ledande kämpe är RNA-världshypotesen som

evolueren uit eenvoudige organische vormen? Een leidende hypothese is de 'RNA Wereld Hypothese', die

antar att det kan ha funnits en tidigare version av just RNA som var kapabel till

stelt dat er mogelijk een eerdere versie van enkel RNA bestond, die in staat was

både kodning och självreplikation och genom vilka separata och mer komplexa strukturer

om zowel te coderen als te zelfrepliceren, en waaruit afzonderlijke en complexere structuren

utvecklades, DNA. DNA och RNA arbetar själva på extremt komplexa sätt, vilket är vad man

evolueerden, DNA. DNA en RNA werken zelf op extreme complexe manieren, wat je zou verwachten van iets

hade räknat av någt med lika många samband och varierade byggstenar som liv.

met zoveel verbindingen en gevarieerde bouwstenen als leven.

För övrigt, vi förväntar oss inte att du kommer lämna denna videon med en full förståelse

Trouwens, we verwachten niet dat je na deze video volledig begrijpt

av hur DNA fungerar. Det finns dock en länk i beskrivningen till vår Crash Course Biology-video om DNA

hoe DNA werkt. Er staat een link in de beschrijving van onze Crash Course Biology-video over DNA,

om du vill att detta ofattbara koncept ska bli lite mindre ofattbart.

als je dit verbijsterend concept net iets meer wilt proberen te begrijpen.

Kom också ihåg det här: när man tittar på en historisk skildring är det alltid användbart att veta

Onthoud ook: als we naar het historische verhaal kijken, is het altijd handig om te weten hoe

hur saker och ting fungerar. Men det är ännu mer användbart att veta varför de fungerar eftersom de kan påverka

dingen werken. Maar het is nog nuttiger om weten waarom ze werken, omdat ze de toekomstige opeenvolging van gebeurtenissen

framtida händelser. Du behöver liksom inte veta exakt hur man designar, bygger,

kunnen beïnvloeden. Je moet bijvoorbeeld niet precies weten hoe je een vijftiende eeuwste handboog

monterar ihop och avfyrar en långbåge från 1400-talet för att förstå den franska och engelska konflikten

moet ontwerpen, bouwen, assembleren, en afvuren om conflict tussen de Fransen en Engelsen te begrijpen

i det hundraåriga kriget; allt du behöver veta är att långbågar gjorde saker ganska otrevliga

in de Honderdjarige Oorlog; maar wat je moet weten is is dat handbogen alles behoorlijk onaangenaam

för många fransmän. Typ, "det sticker ut en träbit ur mig!" - otrevligt.

maakten voor veel van de Fransen. "Er steekt een stuk hout uit mij"- onaangenaam.

DNA-replikation är en fantastisk förbluffande process som tillåter liv att kopiera sig själv och

DNA-replicatie is een verbazingwekkend, ongelofelijk proces dat het mogelijk maakt voor het leven om zichzelf te kopiëren en

bibehålla sin egna komplexitet. Den kopierar en levande organism med förbluffande precision. Men även

zijn eigen complexiteit te ondersteunen. Het kopieert een levend organisme met een prachtig precisie.

den här felfria kopieringsprocessen kan innehålla några fel. En gång på miljarden

Maar zelfs dit onberispelijke kopieerproces kan met momenten enigszins... berispelijk zijn. Eenmaal per miljard

sker det ett misstag. De här misstagen resulterar i en liten mutation. Dessa kan

exemplaren of zo, is er een fout. deze fouten resulteren in een lichte mutatie. Deze kunnen

sakna effekt, de kan vara väldigt bra, eller också väldigt dåliga. Om den är nödvändig hjälper den en

geen effect hebben, of ze kunnen heel goed zijn, of ze kunnen erg slecht zijn. Indien nuttig, laat het organismen toe

organism att bli mer framgångsrik och mer trolig att föra vidare dess gener. Om de inte är så användbara kan

om meer succesvol te zijn en waarschijnlijk zijn genen door te geven. Als het niet zo nuttig is, gaan dingen

saker gå dåligt och genen förs inte vidare. På en skala av miljontals år är det de här

slecht, en wordt het gen niet doorgegeven. Op de schaal van miljoenen jaren, zijn

kopieringsmisstagen som bildar motorn i evolutionen och begynnelsen av nya arter. De tillåter

deze kopieerfouten de motor van de evolutie en het ontstaan van nieuwe soorten. Zij staan toe dat

de små ömtåliga lagren av organiskt material som sitter ovanpå de geologiska strukturerna

de kleine laag van breekbare organische materialen bovenop de kolossale geologische structuren

av jorden att formas och omformas som lera från prokaryoter till eukaryoter till

van de Aarde worden gevormd en hervormd als PLAY-DOH van prokaryoten naar eukaryoten naar

trilobiter till dinosaurier till Abraham Lincoln.

trilobieten naar dinosaurussen naar Abraham Lincoln.

Som Charles Darwin lade fram det i slutet av Om Arternas Uppkomst, "det finns något majestätiskt med

Zoals Charles Darwin zei aan het einde van 'Origin of Species', "er is een grootsheid in

det här perspektivet av liv, med dess åtskilliga krafter, att från början ha andats in i några få

deze kijk op het leven, dat met zijn verschillende vermogens, oorspronkelijk in enkele

former eller in i en, och det medan den här planeten har gått och cyklat enligt den fixerade

vormen of in één blies, en dat hoewel deze planeet is gaan draaien op basis van de vaste

gravitationslagen, från en så enkel början, oändliga former så vackra och så underbara att

wet van de zwaartekracht, van een zo eenvoudig begin, eindeloze van de mooiste en prachtige vormen

ha och fortfarande håller på att utvecklas."

hebben, en worden, geëvolueerd."

Mer om det nästa gång.

Meer daarover de volgende keer.