Fermentation Amoeba Sisters English Mongolian

FermentationYouTube↗ IA↗(long shot)
Education 1M views 13.5K likes 457 dislikes 30 Apr 2018 Show Contributors 4

Amoeba Sisters 2.9M subscribers United States YouTube↗

Contributed subtitles

Portuguese Leonam Coutinho

Polish Anna Małgorzata Różańska

Pani od biologii

Hungarian Biofiona

Captions are on! Click CC at bottom right to turn off.

When I was a kid, swimming was one of my favorite things to do.

Намайг хүүхэд байхад усан сэлэлт миний хийх дуртай зүйлсийн нэг байсан.

I was on the swim team starting when I was four years old and then on and off throughout

Би дөрвөн настайгаасаа эхлэн усан сэлэлтийн багийн бүрэлдэхүүнд орж, хурдан сэлдэггүй байсан ч

grade school, although I wasn’t especially fast.

сургуульд суралцахын хажуугаар явдаг байсан.

I just loved the water.

Би зүгээр л усанд дуртай байсан.

I used to dream that there was a way I could be like a fish.

Би загас шиг байж болох арга зам бий гэж мөрөөддөг байсан.

When I was little, I had a misconception that fish didn’t need oxygen.

Намайг бага байхад загасанд хүчилтөрөгч хэрэггүй гэсэн буруу ойлголттой байсан.

Later on, I learned that, no, most fish have gills that allow them to extract the oxygen,

Дараа нь загасанд тэдэнд хэрэгтэй хүчилтөрөгчийг уснаас гаргаж авдаг

which they need, from the water.

загалмай байдаг гэдэгийг мэдсэн.

So then I just thought it’d be really cool if I just had gills.

Тэгээд би зүгээр л заламгаатай болчихвол үнэхээр гоё юм байна гэж л бодсон юм.

But, alas, no gills for Pinky.

Гэхдээ харамсалтай нь, Pinky-д зориулсан заламгай байхгүй.

Oxygen is a really big deal---so many organisms---from fish to plants to humans---need oxygen.

Хүчилтөрөгч нь маш том зүйл юм --- маш олон организмууд --- загас ургамалаас эхлээд хүн төрөлхтөнд хүртэл хүчилтөрөгч хэрэгтэй.

And yes, even though plants make oxygen in photosynthesis…they still perform cellular

Тиймээ, ургамал нь фотосинтезэд хүчилтөрөгч үүсгэдэг ч гэсэн

respiration and therefore plants still need oxygen themselves.

тэд эсийн хүчил төрөгчийн эргэлт хийсээр байдаг тул ургамалд хүчилтөрөгч шаардагддаг.

There’s often a misconception that plants don’t need oxygen; that’s just not true.

Ихэнх тохиолдолд ургамалд хүчилтөрөгч хэрэггүй гэсэн буруу ойлголттой байдаг. энэ үнэн биш юм.

So why do these organisms need oxygen?

Тэгвэл эдгээр организмуудад яагаад хүчилтөрөгч хэрэгтэй вэ?

It’s similar to why you need oxygen.

Энэ нь яагаад чамд хүчилтөрөгч хэрэгтэй вэ? гэдэгтэй ижил юм.

If you’ve ever wondered why you need to breathe, which is done by the respiratory

Хэрэв та яагаад амьсгалын замаар бие махбод амьсгалдаг юм бол ?

system in your body, zoom into the cell level.

гэж бодож байсан бол эсийн түвшинд томруулж үзээрэй.

Cells in your body use the oxygen you inhale to perform cellular respiration.

Таны биед байгаа эсүүд амьсгалж буй хүчилтөрөгчөө ашиглан эсийн амьсгалыг бий болгодог.

The formula here requires inputs, otherwise known as reactants, to make ATP.

Энд томъёо нь ATP-ийг хийхийн тулд өөр реактив гэж нэрлэгддэг оролтыг шаарддаг.

And oxygen is one of those reactants in the overall equation that is needed to break glucose

Хүчилтөрөгч нь ATP үүсгэх явцад глюкозыг задлахад шаардлагатай

down in forming ATP.

нийт тэгшитгэлийн нэг юм.

Why ATP?

Яагаад ATP гэж?

ATP stands for adenosine triphosphate.

ATP нь аденозины трифосфатыг хэлж байгаа юм.

It is action packed with three phosphates.

Энэ нь гурван фосфат агуулсан багц юм.

It has the ability to power many cellular processes.

Энэ нь олон эсийн процессыг эрчим хүчээр хангах чадвартай.

Typically it’s coupled to other things that it may be powering.

Ер нь бол бусад зүйлтэй хосолсон хүч байж магадгүй юм.

Now after losing the phosphate, the molecule is ADP, adenosine diphosphate, because it

Фосфат алдагдсаны дараа молекул нь ADP, аденозин дифосфат үүсдэг, учир нь энэ нь

has 2 phosphates.

2 фосфаттай байдаг.

In cellular respiration though, there are enzymes that can add another phosphate to

Эсийн амьсгалын хувьд өөр фосфат нэмж, түүнийгээ

it and convert it back into ATP again.

дахин ATP болгон хувиргах ферментүүд байдаг.

This particular formula of cellular respiration is aerobic, meaning overall, it requires oxygen.

Энэ эсийн амьсгалын тодорхой томъёо нь аэробик бөгөөд хүчилтөрөгч шаарддаг гэсэн үг юм.

It is pretty complex, and we have a video breaking down steps.

Энэ нь нэлээд төвөгтэй, бидэнд алхамуудыг буулгах видео байгаа.

But that’s not what this video is about.

Гэхдээ энэ нь видеоны тухай биш юм.

This video is about what happens when there is no oxygen.

Энэ видео нь хүчилтөрөгч байхгүй үед юу болох тухай юм.

Because cells still need to make their ATP.

Учир нь эсүүд өөрсдийн ATP хийх шаардлагатай хэвээр байна.

So what kind of cells can handle the no oxygen thing?

Тэхээр ямар төрлийн эс нь хүчилтөрөгчгүй байж чаддаг вэ?

Well many types of bacteria can.

Маш олон төрлийн бактериуд байдаг.

Many types of archaea.

Археагийний олон төрлүүд.

Yeast, which is a fungus that could be helpful like making your bread rise.

Талхыг өсгөхөд тустай мөөгөнцөр.

Your muscle cells can, for a while anyway.

Таны булчингийн эсүүд ямар ч байсан хэсэг хугацаанд чаддаг.

These are all just some examples.

Эдгээр нь зөвхөн зарим жишээ юм.

Now these organisms handle the lack of oxygen in different ways.

Эдгээр организмууд хүчилтөрөгчийн дутагдлыг янз бүрийн аргаар зохицуулдаг.

Some organisms such as some types of bacteria or archaea can do anaerobic respiration---

Зарим төрлийн бактери, эсвэл археа зэрэг организмууд анаэробын амьсгал хийж чаддаг.

they can continue to perform glycolysis, krebs, and the electron transport chain just like

Тэд гликолиз, кребс, электрон тээврийн гинжин хэлхээг

aerobic cellular respiration.

аэробикийн эсийн амьсгалаар үргэлжлүүлж чаддаг.

But since there is no oxygen to be that final electron acceptor at the end of the electron

Гэхдээ электрон тээврийн гинжин хэлхээний төгсгөлд эцсийн электрон хүлээн авагч байх

transport chain, they use something else.

хүчилтөрөгч байхгүй тул тэд өөр зүйл ашигладаг.

Sulfate for example.

Жишээлбэл сульфат.

These organisms are specifically adapted to be able to use a different electron acceptor

Эдгээр организмууд нь өөр өөр электрон хүлээн авагчийг

in this anaerobic respiration.

анаэробик амьсгалд ашиглах боломжтой байхаар тусгайлан зохицсон байдаг.

Another option is the organism may just stick with doing just glycolysis, which doesn’t

Өөр нэг сонголт бол организм зүгээр л гликолиз хийхэд л хүчилтөрөгч шаардагддаггүй,

require oxygen, and then the addition of some way to get their NAD+ back----we’ll talk

дараа нь NAD + буцааж авах аргыг нэмж оруулаад

about what that means in a minute.

нэг минутын дараа энэ нь ямар утгатай болох талаар ярилцах болно.

This process is called fermentation and that’s what we’re going to focus on.

Энэ үйл явцыг исгэх гэж нэрлэдэг бөгөөд бидний анхаарах зүйл юм.

Fermentation is a way to be able to handle the little to no oxygen issue: it allows for

Исгэх нь хүчилтөрөгчийн асуудлыг бага зэрэг шийдвэрлэх чадвартай арга бөгөөд

glycolysis to happen and for glycolysis to keep going.

энэ нь гликолиз үүсч, гликолиз үргэлжлэх боломжийг олгодог.

That means making ATP when there is no oxygen.

Энэ нь хүчилтөрөгч байхгүй үед ATP хийх гэсэн үг юм.

And while you won’t make as much ATP in this process as you would aerobic cellular

энэ процесст аэробикийн эсийн амьсгал гэх мэт их ATP хийх боломжгүй байдаг ч гэсэн

respiration, you can’t be too picky when oxygen isn’t around.

хүчилтөрөгч байхгүй үед чадахгүй.

Recall what glycolysis is from our cellular respiration video: in glycolysis, you take

Бидний эсийн амьсгалын тухай видео бичлэгээс гликолиз гэж юу болохыг санаарай.

glucose---a sugar---and it gets converted into pyruvate.

гликолизийн үед та глюкоз --- элсэн чихэр --- авч пируват болж хувирдаг.

This takes a little ATP cost to actually start it up, but overall, you make 2 net ATP per

Үүнийг эхлүүлэхэд бага хэмжээний ATP зардал шаардагдах боловч нийтдээ та нэг глюкоз молекул тутамд

glucose molecule and you also produce 2 NADH.

2 ширхэг ATP гаргаж, та 2 ширхэг NADH гаргадаг.

What’s that?

Тэр юу вэ?

Recall that NADH is a coenzyme and an electron carrier.

Сануулахад NADH нь коэнзим ба электрон зөөгч юм.

We also need to mention that NADH didn’t just *poof* appear as a product.

Мөн NADH нь* poof * гээл бүтээгдэхүүн хэлбэрээр гарч ирээгүй гэдгийг бас дурдах хэрэгтэй.

No, because NAD+ actually was reduced to NADH when it gained electrons.

Үгүй ээ, яагаад гэвэл NAD + нь электрон олж авах үед NADH болж буурдаг юм.

And if the words reduced and oxidized are confusing…you can remember the famous LEO

Хэрэв багасгасан, исэлдүүлсэн үгс нь ойлгомжгүй байвал ... та алдарт LEO GER mememonic-ийг санаж болно:

GER mnemonic: Lose electrons= oxidized.

Алдагдсан электрон = исэлдсэн.

Gained electrons=reduced.

Олж авсан электрон = багассан.

So NADHNAD+ is oxidation because it loses electrons and NAD+NADH is reduction because

Тиймээс NADHNAD + нь электроноо алдаж, NAD + NADH нь электроныг олж авдаг тул буурдаг.

it gains electrons.

электроныг олж авдаг тул буурдаг.

Now NADH, the electron carrier, would normally be delivering the electrons gained to the

Одоо электрон зөөгч NADH, хэрэв энэ нь аэробик эсийн амьсгал байсан бол

electron transport chain if this was aerobic cellular respiration.

электрон тээврийн гинжин хэлхээнд олж авсан электронуудаа хэвийн хэмжээнд хүргэх байсан.

Once losing their electrons, NADH would be oxidized into NAD+ and be ready to be involved

Нэгэнт электронууд алдагдвал NADH нь NAD + руу исэлдэж

all over again in glycolysis.

дахин гликолизд хамрагдахад бэлэн болно.

But there’s no electron transport chain step in this fermentation process.

Энэхүү исгэх процесст электрон тээврийн гинжин алхам гэж байдаггүй.

So we’ve got to regenerate the NAD+ somehow—NAD+ is needed here after all for glycolysis to

Тиймээс бид NAD + -ийг ямар нэгэн байдлаар нөхөн сэргээх хэрэгтэй.

continue.

Гликолиз үргэлжлэхийн тулд энд NAD + хэрэгтэй байна.

Fermentation therefore adds another little step to the end of glycolysis---a step to

Тиймээс исгэх нь гликолизын төгсгөлд нэмж

help regenerate NAD+.

NAD + нөхөн сэргээхэд туслах алхам юм.

This happens because fermentation allows NADH to give its electrons to an electron acceptor

Энэ нь исгэх нь NADH нь өөрийн электронуудаа электрон хүлээн авагчдад пируват

which, in the two fermentation examples we are going to give, will either be a derivative

өгөх боломжийг олгодог бөгөөд бидний өгөх исгэх хоёр жишээнд пируват буюу

of pyruvate or pyruvate itself.

өөрөө үүсдэг болно.

So here we go with two types of fermentation which both result in different products from

Тиймээс энд бид хоёр төрлийн исгэх үйл явцыг явуулдаг бөгөөд энэ нь хоёулаа пируватаас өөр өөр

pyruvate.

бүтээгдэхүүн гаргадаг.

Alcoholic fermentation: as done by some types of yeast.

Согтууруулах ундаа исгэх: зарим төрлийн мөөгөнцрийн хийсэн шиг.

So first glycolysis which yields 2 net ATP, 2 pyruvate, and 2 NADH.

Тиймээс эхлээд гликолизийг ургуулхад 2 ширхэг ATP, 2 пируват, 2 NADH өгдөг.

Now we need the step to regenerate the NAD+ so we can keep doing glycolysis.

Одоо бид гликолизыг үргэлжлүүлэн хийхийн тулд NAD +-ийг нөхөн сэргээх алхам хэрэгтэй.

The 2 pyruvate is used which will ultimately produce carbon dioxide and 2 ethanol (alcohol),

2 пируватыг хэрэглэснээр эцэст нь нүүрстөрөгчийн давхар исэл, 2 этилийн спирт (спирт)

but the derivative of pyruvate shown here, acetaldehyde, can act as an electron acceptor

ялгаруулдаг боловч энд үзүүлсэн пируватын үүсэл болох ацетальдегид нь энэхүү процесст электрон хүлээн авагчаар үйлчилдэг тул

in this process so that the 2 NADH can be oxidized to 2 NAD+ so that glycolysis can

2 NADH-ийг 2 NAD + хүртэл исэлдүүлэх боломжтой болно. гликолиз бүхнээс

start all over.

эхэлж болно.

Since ethanol (alcohol) is a waste product in this process.Yeasts also can do alcoholic

Этанол (согтууруулах ундаа) нь энэ процессын хаягдал бүтээгдэхүүн юм.

fermentation in making bread, and the carbon dioxide product we mentioned is involved with

Шар айраг хийхдээ архины исгэх үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд бидний дурдсан нүүрстөрөгчийн давхар исэл нь

helping the bread rise!

талхны өсөлтөд тусалдаг!

The tiny amount of alcohol produced in the short fermenting time of bread will evaporate

Талхыг богино хугацаанд исгэх явцад бага хэмжээний согтууруулах ундаа нь

in the baking process.

жигнэх явцад уурших болно.

Lactic acid fermentation: as can be done by cells such as your muscle cells for example!

Сүүн хүчлийн исгэх: жишээ нь таны булчингийн эсүүд гэх мэт эсүүд хийж болно!

While your muscle cells can do aerobic cellular respiration, they can shift to lactic acid

Таны булчингийн эсүүд аэробикийн эсийн амьсгалыг хийж чаддаг боловч хүчилтөрөгчийн дутагдалтай бол

fermentation if they experience an oxygen debt.

сүүн хүчлийн исгэлэн рүү шилжиж болно.

This could happen if you are working out very intensely where your blood is unable to deliver

Хэрэв цус нь тэдний хэрэгцээнд зориулж хангалттай хэмжээний хүчилтөрөгч өгч чадахгүй байгаа газарт

a sufficient amount of oxygen to them for their demand.

маш их эрчимтэй ажиллаж байгаа бол энэ нь тохиолдож болно.

Just like with alcoholic fermentation, we start with glycolysis that yields 2 net ATP,

Согтууруулах ундааны исгэхтэй адил бид

2 pyruvate, and 2 NADH.

2 цэвэр ATP, 2 пируват, 2 NADH өгдөг гликолизээс эхэлдэг.

But now we need the step to regenerate the NAD+, and this step is a bit different from

Гэхдээ одоо бидэнд NAD + -ийг нөхөн сэргээх алхам хэрэгтэй байгаа бөгөөд энэ алхам нь

alcoholic fermentation.

архины исгэлтээс арай өөр юм.

The 2 pyruvate on the reactant side will ultimately yield 2 lactate.

Реактив тал дахь 2 пируват эцэст нь 2 лактат өгнө.

The pyruvate can act as an electron acceptor allowing NADH to be oxidized to NAD+ so that

Пируват нь электрон хүлээн авагчийн үүрэг гүйцэтгэж, NADH-ийг NAD + хүртэл исэлдүүлэх боломжийг олгодог бөгөөд

glycolysis can start over.

ингэснээр гликолиз эхэлнэ.

By the way, this lactate product or specifically its other form lactic acid, has often been

Дашрамд дурдахад, энэхүү лактатын бүтээгдэхүүн буюу ялангуяа түүний өөр нэг төрлийн сүүн хүчил нь

blamed for the muscle soreness that occurs the day after intense exercise- in many of

маш их дасгал хийсний дараа өдөр гардаг булчингийн өвчинд буруутгагддаг

my teaching years this was the hypothesis with this- but actually there’s some recent

гэж миний багшилж байсан үед таамаглаж байсан ч үнэндээ сүүлийн үеийн судалгаагаар

research that may dispute this product as the cause of muscle soreness.

энэ бүтээгдэхүүн нь булчингийн зовиурын шалтгаан эсэх талаар маргалдаж магадгүй юм.

Check out our further reading suggestions in our video details to learn more!

Илүү ихийг мэдэхийг хүсвэл манай видео дэлгэрэнгүй мэдээллийг унших талаархи зөвлөмжийг уншина уу.

Lactic acid fermentation is also done by bacteria that are involved in making yogurt and lactic

Сүүн хүчлийн исгэх үйл ажиллагааг тараг, сүүн хүчлийн найрлагад оролцдог бактериуд хийж,

acid can contribute to its sour taste.

түүний исгэлэн амтанд нэмэр болдог.

So overall, fermentation is a pretty remarkable process.

Тиймээс ерөнхийдөө исгэх нь нэлээд гайхамшигтай үйл явц юм.

Although, it does make us appreciate oxygen because despite how absolutely awesome fermentation

Хэдийгээр исгэх үйл явц нь хичнээн гайхалтай ч гэсэн

may be….…it just can’t make as much ATP as aerobic cellular respiration.

Энэ нь аэробик эсийн амьсгал шиг ATP үүсгэж чаддаггүй.

Well, that’s it for the Amoeba Sisters and we remind you to stay curious!

Ингээд Amoeba эгч дүүсийн энэ удаагийн бичлэг өндөрлөж байгаа бөгөөд танийг сониуч байхыг сануулж байна.